कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

प्रवण

pravaṇaवि · adj.

In 12 kośas: 10 synonym verses, 10 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.50 · p. 19
यद्भविष्यो दैवपरोऽथालस्यः शीतकोऽलसः ॥ ३८३ ॥मन्दस्तुन्दपरिमृजोऽनुष्णो दक्षस्तु पेशलः ।पटूष्णोष्णकसूत्थानचतुराश्चाथ तत्परः ॥ ३८४ ॥आसक्तः प्रवणः प्रह्वः प्रसितश्च परायणः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न्द (wrong syllable)
यद्भविष्यविदैवपरविआलस्यविशीतकविअलसविमन्दवितुन्दपरिमृजविअनुष्णविदक्षविपेशलविपटुविउष्णविउष्णकविसूत्थानविचतुरवितत्परविआसक्तविप्रवणविप्रह्वविप्रसितविपरायणवि
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.352 · p. 42
उच्यते प्रवणः प्रह्वस्तत्परश्च परायणः ।व्युत्पन्नः प्रहतः क्षुण्णः संस्कृतश्च निगद्यते ॥ ३५२ ॥
अनुष्टुप्
प्रवणविप्रह्ववितत्परविपरायणविव्युत्पन्नविप्रहतविक्षुण्णविसंस्कृतवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.93 · p. 471
… तथा मोरटघृष्टयोः ।… गोष्ठाण्डतुण्डानां प्रवणस्येरिणस्य च ॥ ९३ ॥
metre not recognised
मोरटक्लीघृष्टक्लीगोष्ठक्लीअण्डक्लीतुण्डक्लीप्रवणक्लीईरिणक्ली
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ भूकाण्डः Koṣakalpataru 2.6 · p. 113
प्रवणः क्रमनिम्ना भूर्निपत्या सातिपिच्छला ।पट्टस्तु शासनं राजदत्ता भौमं तु भूभवे ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
प्रवणपुंनिपत्यास्त्रीपट्टपुंशासनक्लीभौमवि
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.8 · p. 135
प्रवणं निर्वणं चान्तर्वणं शरवणादि च ॥ ८ ॥
प्रवणक्लीनिर्वणक्लीअन्तर्वणक्लीशरवणक्ली
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.34 · p. 4
विस्रब्धः स्याद्विश्वसितोऽथोत्ताल-त्वरितौ समौ ।आसक्तः प्रवणः प्रह्वः प्रसितश्च परायणः ।तत्परोऽप्यथ विख्यात-विज्ञातौ वित्त-विश्रुतौ ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
विस्रब्धविविश्वसितविउत्तालवित्वरितविआसक्तविप्रवणविप्रह्वविप्रसितविपरायणवितत्परविविख्यातविविज्ञातविवित्तविविश्रुतवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुंनपुंसकलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.5.45 · p. 112
स्थाणुर्द्रोणः श्रवण-श्चरण-रणौ तोरणो भाणः ।प्रवणव्रणापराह्णाःकिणं तृणं दूषणं वृषणम् ॥ ४५ ॥
metre not recognised
स्थाणुपुंक्लीद्रोणपुंक्लीश्रवणपुंक्लीचरणपुंक्लीरणपुंक्लीतोरणपुंक्लीभाणपुंक्लीप्रवणपुंक्लीव्रणपुंक्लीअपराह्णपुंक्लीकिणपुंक्लीतृणपुंक्लीदूषणपुंक्लीवृषणपुंक्ली
genderपुंक्लीm. n.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.50 · p. 107
आसक्तः प्रसितश्चैव तत्परः प्रवणः समः ।प्रह्वः परायणस्तुल्यौ स्थूललक्षस्तु दातरि ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
आसक्तपुंप्रसितपुंतत्परपुंप्रवणपुंप्रह्वपुंपरायणपुंस्थूललक्षपुंदातृपुं
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.5.139 · p. 228
वृषणं प्रवणं चूर्णं रणः किणघृते अपि ।पारतं प्रयुतं पूर्तनिकेतान्तयुतान्यपि ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
वृषणपुंक्लीप्रवणपुंक्लीचूर्णपुंक्लीरणपुंक्लीकिणपुंक्लीघृतपुंक्लीपारतपुंक्लीप्रयुतपुंक्लीपूर्तपुंक्लीनिकेतपुंक्लीअन्तपुंक्लीयुतपुंक्ली
genderपुंक्लीm. n.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.571 · p. 73
उष्णोष्णकौ च सूत्थानः चतुरश्चाथ तत्परः ।आसक्तः प्रसितः प्रह्वः प्रवणश्च परायणः ॥ ५७१ ॥
अनुष्टुप्
उष्णपुंउष्णकपुंसूत्थानपुंचतुरपुंतत्परपुंआसक्तपुंप्रसितपुंप्रह्वपुंप्रवणपुंपरायणपुं
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.56
प्रवणं क्रमनिम्नोर्व्यां प्रह्वे ना तु चतुष्पथे ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsक्रमनिम्नउर्वीप्रह्वचतुष्पथ
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास णश्लोकः Dharaṇikośa 14.3.18 · p. 58
प्रवणः क्रमनिम्नोर्व्यां प्रह्वे च स्याच्चतुष्पथे ।आयत्ते च तथा क्षीणे प्रवणः समुदाहृतः ॥
अनुष्टुप्
meaningsक्रमनिम्नोर्वीप्रह्वचतुष्पथआयत्तक्षीण
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ णान्ताः Koṣakalpataru 6.15.23 · p. 197
आवर्ते प्रणते च दातरि वहौ क्षीणे क्रमान्निम्नक-क्ष्याभागे प्रवणोऽन्यवत्क्षणगतोऽप्यस्त्री तु शृङ्गाटके ।बन्द्यां स्वीकरणे करेऽधिगमने राहूपरागे तथा-दृत्यां च ग्रहणं दृशीक्षणमपि ज्ञाने तथा दर्शने ॥ २३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
meaningsआवर्तप्रणतदातृवहक्षीणनिम्नकक्ष्याभागक्षणशृङ्गाटक
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1101 · p. 143
प्रसभं स्याद्बलात्कारे ना तु वेगे त्रिषु त्वयम् ।स्यात् प्रकृष्टसभादौ च प्रवणस्तु चतुष्पथे ॥ ११०१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsचतुष्पथ
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1102 · p. 143
ना त्रि तु क्रमनिम्नोर्वीतले प्रह्वेऽप्यथो पुमान् ।वणिग्गृहे स्यात् पणिको याज्ञिकानां तु विश्रुते ॥ ११०२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsक्रमनिम्नोर्वीतलप्रह्व
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश णान्ताः Śabdaratnāvalī 7.15.44 · p. 210
प्रवणं नम्रजठरक्रमनिम्नमहीषु च ॥
meaningsनम्रजठरक्रमनिम्नमही
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश णान्ताः Śabdaratnāvalī 7.15.45 · p. 210
त्रिषु क्लीबं प्लुते स्निग्धे प्रगुणे च चतुष्पथे ॥
meaningsप्लुतस्निग्धप्रगुणचतुष्पथ
doubtful
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2133 · p. 258
छदिर्नेत्ररुजोः क्लीबे समूहे पटलं न ना ।प्रवणः स्यात् त्रिषु प्रह्वे कुशले वशवर्तिनि ॥ २१३३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रह्वकुशलवशवर्तिन्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2134 · p. 258
चतुष्पथे क्रमान्निम्ने प्रवरः शालिमुख्ययोः ।पवित्रः पावके विष्णौ पवित्रं कलशे कुशे ॥ २१३४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsचतुष्पथनिम्न
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.5.53 · p. 261
पर्याप्तं स्याद्यथाकामे तृप्तौ शक्तौ निवारणे ।प्रवणो दक्षिणे प्रह्वे क्रमनिम्ने चतुष्पथे ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
meaningsदक्षिणप्रह्वक्रमनिम्नचतुष्पथ

प्रवण as a meaning in nānārtha verses