नाना

nānāअ · indecl.

In 10 kośas: 8 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य अव्ययवर्गः Abhidhānacintāmaṇi 7.4 · p. 57

वर्जने त्वन्तरेणर्त्ते हिरुग्नाना पृथग्विना ।

अनुष्टुप्

अन्तरेणअ ऋतेअ हिरुक्अ नानाअ पृथक्अ विनाअ

genderअindecl.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह अव्ययवर्गः Amarakośa 3.4.5

पृथग्विनान्तरेणर्ते हिरुङ्नाना च वर्जने ।

अनुष्टुप्

पृथक्अ विनाअ अन्तरेणअ ऋतेअ हिरुक्अ नानाअ

genderअindecl.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.3 · p. 119

अथाव्यया अस्ति भावेऽथाभावे न हि नो अनञ् ।नकीं माकीं तु माकिं च नकिः पृथगलं हलम् ॥अन्तरेणान्तरान्यत्र हिरुक्पृथगृते विना ।नेदथौ खलु नाना च वारणेऽङ्गीकृतौ पुनः ॥ओमामेवमुरर्यूरी स्यादुरी उररी तथा ।परमं चाथ सत्यं स्यादर्धस्वीकारवाचकम् ॥ ३ ॥

अनुष्टुप्

genderअindecl.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.21 · p. 121

आभिमुख्ये त्वच्छ( ? )शंवह प्रातिलोम्ये पराध च (?) ।विषु नाना अनेकस्मिन्व्यर्थे तु स्याद्वृथा मुधा ॥ २१ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्

अच्छअ विषुअ नानाअ वृथाअ मुधाअ

genderअindecl.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि अव्ययप्रकरणम् Suśīlanāmamālā 8.2785 · p. 455

वर्जने त्वन्तरेणर्ते नाना विना हिरुक् पृथक् ।सहार्थे स्यात् सह सत्रा साकं सार्द्धमऽमां समम् ॥ २७८५ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वि (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 ह (wrong syllable)

अन्तरेणअ ऋतेअ नानाअ विनाअ हिरुक्अ पृथक्अ सहअ सत्राअ साकम्अ सार्द्धम्अ अमाअ समम्अ

genderअindecl.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश एकार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.2.4 · p. 305

नाना विनाऽन्तरेणार्ते हिरुक् पृथक् च बद्धने ।अन्तरेण च मध्यार्थे हिरुक् सामीप्यमध्ययोः ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 पृ (wrong syllable)

नानाअ विनाअ अन्तरेणअ ऋतेअ हिरुक्अ पृथक्अ

genderअindecl.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अव्ययाध्यायः Śabdaratnākara 6.2281 · p. 277

निर्भरे सुष्ठु किमुत बलवत्स्वस्त्य(त्य?)तीव च ।वर्जनार्थे पृथङ्नानान्तरेणर्ते हिरुग्वषट् ॥ २२८१ ॥

अनुष्टुप्

सुष्ठुअ किमुतअ बलवत्अ स्वस्तिअ अतीवअ पृथक्अ नानाअ अन्तरेणअ ऋतेअ हिरुक्अ विनाअ

genderअindecl.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अव्ययपर्यायाध्यायः Vaijayantī 8.8.4 · p. 287

किमुतातीव बलवत् स्वति सुष्ठु च साधिके ।पृथग्विना हिरुङ्नानान्तरेणर्ते च वर्जने ॥ ४ ॥

अनुष्टुप्

किमुतअ अतीवअ बलवत्अ स्वतिअ सुष्ठुअ पृथक्अ विनाअ हिरुक्अ नानाअ अन्तरेणअ ऋतेअ

genderअindecl.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.248

वृथा निरर्थकाविध्योर्नानानेकोभयार्थयोः ॥ २४८ ॥

अनुष्टुप्

meaningsअनेक उभयार्थ

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.884 · p. 101

अनेकार्थे भवेन्नाना ननु प्रश्नेऽवधारणे ।आकस्मिकार्थे सहसा तत्काले च निगद्यते ॥ ८८४ ॥

अनुष्टुप्

meaningsअनेकार्थ

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास नान्ताः Dharaṇikośa 34.11.2 · p. 238

ननु प्रश्नेऽप्यनुनये चानुज्ञानेऽवधारणे ।नाना तु वर्जने प्रोक्तं नानानेकोभयार्थयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsवर्जन अनेक उभय

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.2 · p. 131

किंनु वितर्के प्रश्ने नानानेकोभयार्थेऽपि ।सादृश्येऽप्यौचित्ये हेत्वर्थे चोदितं स्थाने ॥ २ ॥

उपगीतिः

meaningsअनेक उभय

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.55 · p. 14

नानाशब्दस्तु भारत्यां जनन्यां दुहितर्यपि ।नासा तु नासिकायां स्याद् गृहद्वारोर्ध्वदारुणि ॥ ५५ ॥

अनुष्टुप्

meaningsभारती जननी दुहितृ

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नानार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.1.43 · p. 302

नानाविनार्थानेकार्थोभयार्थेषु च दृश्यते ।स्थाने योग्ये कारणार्थे सादृश्यसत्ययोरपि ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्य (wrong syllable)

meaningsविनार्थ अनेकार्थ उभयार्थ

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अव्ययद्व्यक्षराध्यायः Śabdaratnākara 5.2.2269 · p. 275

तिरोऽन्तर्धौ तिर्यगर्थे दिष्टं स्यान्मङ्गलादिषु ।तर्कनिश्चययोर्नूनं नानानेकोभयार्थयोः ॥ २२६९ ॥

अनुष्टुप्

meaningsअनेक उभयार्थ

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अनेकार्थाव्ययाध्यायः Vaijayantī 8.7.22 · p. 285

तर्कनिश्चितयोर्नूनं नानानेकोभयार्थयोः ।प्रश्नावधारणैतिह्यसमीहानुमते ननु ॥ २२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsअनेक उभय

नाना as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश विवि श्रेष्ठातीतनानार्थो बिः स्यात्पक्षी त्वनव्ययम् । वै स्यात्संबोधने पादपूरणेऽनुनयेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 34.13.2