अच्छ
acchaवि · adj.In 12 kośas: 18 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
genderविadj.
genderविadj.
ऋक्षाच्छभल्लभाल्लूकभल्लूकाश्च समाः स्मृताः ।अरण्यश्वा बुधैर्ज्ञेयः कोक ईहामृगो वृकः ॥ २२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तथावप्राछवर्हाणामनुवाकाङ्करक्तकैः ।सनक्तवैः पुंखरङ्गसमुद्गानां भगस्य च ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
बर्होछदे बर्हिरग्नौ ब्रीहिभेदे तु हायनः ।मस्तुः सक्तौ वर्हिवव्रे स्यादच्छः स्फटिकेऽपि च ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कवचार्द्धर्चयोः पुच्छकच्छाच्छानां व्रजस्य च ।निकुञ्जोटजकुञ्जानां तथैवापुञ्जभूर्जयोः ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
प्रसन्नमच्छं विमलं कलुषेऽनच्छमाविलम् ।पिच्छिलं स्याद्विजयिनं द्राग्भृतं तत्क्षणोद्धृतम् ॥ऋक्षरं वारिधारा स्याद्घर्घरो वारिनिःस्वनः ।देशं विनाद्भिरन्वीतमन्वीपं भेद्यलिङ्गकम् ॥पारावारः समुद्रो जलनिधिरुदधिर्वीचिमाली समीचःपारापारश्च पारीस्तिमिरपि पुरणः स्यात्सरस्वानुदन्वान् ।गङ्गानाथो नदीनोदरथि-कधि-महाकच्छ-शीतांशुताता-कूपारावारपारा भुविरविष-पयो एगप्से(?)पांपतिश्च ॥ १५ ॥
स्रग्धराmetre not read in every linenearly स्रग्धरा: pāda 2, syllable 16 ग (wrong syllable)
genderविadj.
अभ्रं स्यादभ्रकं व्योमाभिधं विमलमद्रिजम् ।गिरिजामलमच्छं तदमलं गिरिजं समे ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
केदारे हि बर्हिरुक्तो हुताशेबर्होऽपर्णपिच्छयोः कोणके निः ।मित्रः सूर्ये रत्नभेदे च नीलोमस्तुः सक्तुर्निर्मलग्राब्णि चाच्छः ॥ ११ ॥
शालिनीmetre not read in every linenearly शालिनी: pāda 1, syllable 4 हि (wrong syllable); pāda 2, syllable 4 र्ण (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आभिमुख्ये त्वच्छ( ? )शंवह प्रातिलोम्ये पराध च (?) ।विषु नाना अनेकस्मिन्व्यर्थे तु स्याद्वृथा मुधा ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderअindecl.
genderविadj.
प्रसन्नाच्छेऽप्यथानच्छमाविलं कलुषं समे ।प्रालेयतुहिने तुल्ये अवश्यायो नरि स्मृतः ॥ ३४९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
हायनो व्रीहिगः पुंसि वह्नौ बर्हिस्तथा नरे ।मस्तुर्धानाविकारे त्वच्छो नरे स्फटिकार्थगः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वच्छे त्वगाधमच्छश्च कलुषे पङ्किलाविलः(लौ?) ।मधुरे पानकं शैत्यं क्षारे पुलकनिन्दिते ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अच्छं जलं प्रसन्नं स्यादनच्छं कलुषाऽविले ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्तु (wrong syllable)
genderविadj.
जलसेचनके पात्रे सेकपात्रन्तु सेचनम् ।त्रिषु चागाधपर्यन्तुं प्रसन्नोऽच्छस्तु निर्मले ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्रसन्नमच्छं कलुषमनच्छं चाविलं त्रिषु ।कासारः सरसी सरः कमलिनी पद्माकरो दीर्घिकावाणी द्वौ तु महाजलौ हृदनदौ क्षुद्रा सरित्कृत्रिमा ॥ ३५५ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderविadj.
साधौ धुर्धर इत्युक्ते स्फटिके त्वच्छमव्ययम् ।आजिः समस्थलेऽपि स्यात् कच्छः स्यात्तटवाचके ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
अच्छ as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु सिद्धार्थस्यात्सर्षपेऽच्छेऽ परात्मनि[3b]स्या- त्कायस्थ उक्तो नरजातिभेदे । स्त्री त्वामलक्यां च तथाभयायां वयःस्थ उक्तस्तरुणोऽन्यलिङ्गः ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.18.9
- कोषकल्पतरु श्यामलदेवलो नारदे देवधनभोक्तरि धार्मिके । शिलान्तरे ना कृकलासकेऽपि स्याद्धेमलः काञ्चनकारके च । स्याच्छ्यामलोऽच्छेऽप्यसिते परस्मिन् स्यात्कोमलं वारिणि वा मृदौ च ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 6.28.32