जननी
jananīस्त्री · fem.In 22 kośas: 26 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 20 as a meaning of another word.
पितामहस्तस्य पिता तत्पिता प्रपितामहः ।मातुर्मातामहाद्येवं माताम्बा जननी प्रसूः ॥ ५५७ ॥सवित्री जनयित्री च कृमिला तु बहुप्रसूः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 प (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
जनयित्री प्रसूर्माता जननी भगिनी स्वसा ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अम्बा सवित्री जननी च माता,वप्ता च तातो जनकः पिता च ।स्नुषा जनी पुत्रवधूर्वधूः स्यात्,प्रजावती भ्रातृवधूः स्मृता च ॥ ५०४ ॥
उपजातिः
genderस्त्रीfem.
जन्यां तु जननी प्रोक्ता शृङ्गी तु स्याद्वृषारुणा ।शीघ्रजं श्वेतमरिचं पद्मोत्पलमितीर्यते ॥ २७८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विक्रमं त्रिश्च दुश्चिक्यं चतुर्थं हि बुकं जलम् ।जननी मातृपातालं बन्धुतूर्यं सुखं सुहृत् ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मातुर्मातामहाद्येवं जननी तु प्रसूः शिफा ।अम्बा जनित्र्यम्बिका स्यादक्का मधुमती च सा ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
भण्डी चित्रलता चित्रा चित्राङ्गी जननी च सा ।मण्डूकपर्णी विजया रागाढ्या रक्तयष्टिका ॥ ३७२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पित्तघ्नी स्याद्द्रवरसा लक्तको मुद्रिणी च सा ।निर्भर्त्सनो जतुरसो जननी जनकार्यपि ॥ ३७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कटुका जननी तिक्ता रोहिणी शकुलादनी ।मत्स्यपित्ता च चक्राङ्गी शतपर्वा वसादनी ॥ ३८४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
करवल्ली तोयवल्ली सुकाण्डश्चाथ जन्तुका ।बहुपुत्रा जन्तुकारी जननी चक्रवर्त्तिनी ॥ ४३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चक्राङ्गी च द्विजाङ्गी स्यादरिष्टा जननी जनी ।अशोकरोहिणी तिक्ता कटुरोहिण्यपि स्मृता ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जतु क्लीबेऽथ जतुका जतूका जतुकृज्जनी ।जननी रञ्जनी चक्रवर्तिनी पर्पटी च सा ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मातुर्मातामहाद्येवं स्त्रियां तु स्यात्पितामही ।एवं मातामही च स्यात्तद्वच्च प्रपितामही ॥जनयित्री जनित्री च जनन्यम्बा प्रसूश्च सूः ।माता सवित्री चाक्काल्ला धात्री तु पृथिवी मता ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जन्तुका जतुकारी च संस्पर्शा जननी जनी ।मांसरोहायां विकसा वृन्ता चर्मकशा रुहा ॥ २८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 यां (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सवित्री जननी माता जनकः सविता पिता ।देहापघनकायाङ्गं वपुः संहननं तनुः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रपितामहतत्तातौ स्त्रीत्वे मातामहादयः ।जनन्यम्बा प्रसूर्माता सवित्री जनयित्र्यपि ॥ २२२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुवासिनी चिरण्टी स्यात्कमलाकरकारिका ।स्यात्पुत्रभार्यायां नीला जननी जरिका जनी ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रजावती भ्रातृजाया ननन्दा श्व[स्व]श्रुजस्वसा ।जनयित्री प्रसूर्माता जननी जन्मदायिनी ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पिता तु जनकस्तातो वप्ता जनयितापि च ।अम्बा माता सवित्री च जनयित्री जनन्यपि ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
माताऽम्बा जननी जानी जनयित्री प्रसूस्तथा ॥ ८९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
रजनी स्यात्तु यतुका जतूका जननी जनी ।संस्पर्शा जननिश्चैव जतुका चक्रवर्तिनी ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
माता सवित्री जननी जनयित्री जनिर्जनी ।जनित्र्यक्का प्रसूरम्वा त्वभ्विकाम्बालिकापि च ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अम्बाऽप्यब्बा जनयित्री जनित्री जननीयुता ।जानी, पित्रोः स्मृतौ माता-पितरौ, मातरात्परौ ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 न (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
मांसिगन्धद्रव्येषु मिषी मिसिश्च जटिला जटा ।जनातिगन्धद्रव्येषु स्याज्जनी जननी जनिः ॥ २३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्वक् स्त्रिायमजिनं चर्म माता तु जननी प्रसूः ।जनयित्री सवित्री च तातो जनयिता पिता ॥ ११२२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every lineimpossible sign sequence: ्वक् स्त्रिायमजिनंnearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दासी तु चेटिका चेटा वडबा कुंभधारिका ।जनयित्री जनन्यंबा माताथ भगिनी स्वसा ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उत्पादके तु त्रिषु स क्लीबं तु जननं कुले ।उत्पत्तौ च स्त्रियां त्वेषा जननी मातरि स्मृता ॥ ७८२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमातृ
जननी जतुकृष्णायां पिशाचीमत्स्यपित्तयोः ।जन्तुघ्नं हिङ्गुचौहारविडङ्गे ना शुकप्रिये ॥ २५२ ॥
अनुष्टुप्
जननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः ।जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च ।जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् ।जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके ।तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् ।तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु ।त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् ।तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 षु (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 म (wrong syllable)
जननी as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश मातृमाता गवि जनन्यां च ब्राह्मण्याद्याश्च मातरः । स्वातिर्देवप्रिया ख्याता स्वातिर्नक्षत्रखड्गयोः ॥ Dharaṇikośa 15.2.9
- धरणिकोश जन्यजन्या मातृवयस्या स्याज्जन्या च जननी प्रिया । जननीयजनित्रोश्च जन्यं निर्वादयुद्धयोः ॥ Dharaṇikośa 25.3.5
- कोषकल्पतरु अम्बिकाअम्बिका तु जननी **** *********** । ******* कपटे चा- थाम्लिकाम्लकरसोद्गिरणेऽपि ॥ ८ ॥ Koṣakalpataru 6.1.8
- कोषकल्पतरु मातृवप्ता तु ताते दहनेऽथ धाता रवौ विरिञ्चौ नरि भेद्यवत्तु । स्यात्पालकेऽथो जननीधरण्यो र्ब्राह्म्यादिषु स्याद्गवि चैव माता ॥ ४० ॥ Koṣakalpataru 6.16.40
- कोषकल्पतरु शिफाशिफा जटायां च तथा तटिन्यां स चेज्जनन्यामपि मांसिकायाम् । Koṣakalpataru 6.23.4
- कोषकल्पतरु यायः सर्वनामानिलदण्डभृत्सु स्त्रियां तु लक्ष्म्यां जननीधरित्र्योः । द्युरह्नि वह्नौ त्रिदिवे पुमान्स्याद्- द्यौस्तु स्त्रियां स्वर्गसुराध्वनोश्च ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.26.1
- कोषकल्पतरु धात्रीवङ्क्र्यन्तिमे वाद्यविशेषपार्श्वा- स्थिगं तथा दारुणि मन्दिरस्य । क्षेत्रे तु वप्रिः प्रमदाह्वये स्त्री धात्री जनन्यामलकीमहीषु ॥ ७५ ॥ Koṣakalpataru 6.27.75
- कोषकल्पतरु प्रसूछत्रोषधे स्त्री त्विह बुद्धिशक्त्या- युधे च कासूर्विकलोक्तिषु स्यात् । प्रसूर्जनन्यामपि वामिकायां तथा कदल्यामपि वीरुदर्थे ॥ ८५ ॥ Koṣakalpataru 6.31.85
- कोषकल्पतरु अनस्ओकोऽन्ति[मे]सद्मनि चाश्रयेऽन्त्ये ऽथानो जनन्यां शकटे च भक्ते । भक्तस्थले चाथ शिरः प्रधाने सेनाग्रभागेऽपि च मस्तके च ॥ Koṣakalpataru 6.31.35
- नानार्थार्णवसंक्षेप इज्यादिवि वाच्यार्घ्यनाड्योश्च देवताबुधभार्ययोः । इज्या तु यागे पूजायां जनन्यामपि सज्जनः ॥ १३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.13
- नानार्थार्णवसंक्षेप नानानानाशब्दस्तु भारत्यां जनन्यां दुहितर्यपि । नासा तु नासिकायां स्याद् गृहद्वारोर्ध्वदारुणि ॥ ५५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.55
- नानार्थार्णवसंक्षेप वेणिमुष्कवृद्ध्यात्मके वध्मसंज्ञे रोगान्तरेऽपि च । वेणिर्व्याधौ केशबन्धे जनन्यां च सरित्यपि ॥ १०३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.103
- नानार्थार्णवसंक्षेप मातृमृत्यौ मरणसंज्ञे स्त्री मारिर्मारयतौ पुनः । धातौ ना मातृशब्दस्तु पार्वत्यां जननीगवोः ॥ ९९५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.995
- नानार्थार्णवसंक्षेप सृत्वरीसृत्वरी तु स्त्रियां वाचि जननीवैश्ययोरपि । सेव्यं तु सेवनीये त्रिर्वातव्येऽप्यथ नब्जले ॥ १५५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1553
- नानार्थार्णवसंक्षेप अम्बिकाजनन्यामपि शब्दज्ञः पुनर्ब्रूते धनञ्जयः । स्त्रीमात्रे चाप्यथागाधमतलस्पर्शवारिणि ॥ ९० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.90
- शब्दरत्नावली अम्बिकाअम्बिका जननीगौर्य्यौर्धृतराष्ट्रस्य मातरि । अन्धिका रजनी नारी द्युतभेदेऽक्षिदूषिते ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.30
- शब्दरत्नावली मातृकामामकं स्यात् त्रिषु स्वीये भवेत् पुंसि च मातुले । मातृका जननी धात्री देवी भेदगृहाक्षरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.121
- शब्दरत्नावली मातृमाता गौर्यां जनन्याञ्च ब्राह्मणीगोविभूतिषु । मितिर्माने च विज्ञानेऽप्यवच्छेदेऽपि च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.37
- त्रिकाण्डशेष मातृपृथिवीजननीगावो ब्रह्माण्याद्याश्च मातरः । मूर्धाभिषिक्तोऽमात्येऽपि मुक्तौ निर्वृतमोचितौ ॥ १७७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.177
- वैजयन्ती प्रसूप्रसूर्जनन्यामश्वायां पारिः सृणिगुणेऽपि च । पादुकोपानहोः पादूः प्राप्ती अभिगमोदयौ ॥ २४ ॥ Vaijayantī 6.2.24