प्रतिष्कश

pratiṣkaśaवि · adj.

In 5 kośas: 7 synonym verses, 5 as a nānārtha head word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.65 · p. 96

वार्त्तायनिः प्रवृत्तिश्च चरश्चारोऽपि वार्त्तिकः ।प्रतिष्कशोवसर्पः स्यात् प्रविकाशोऽप्यमी त्रिषु ॥ ६५ ॥

अनुष्टुप्

वार्त्तायनिवि प्रवृत्तिवि चरवि चारवि वार्त्तिकवि प्रतिष्कशवि अवसर्पवि प्रविकाशवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.235 · p. 115

शस्त्राजीव आयुधिककाण्डपृष्ठायुधीयकाः ।काण्डपृष्ठसहाये तु प्रतिष्कशप्रतिष्कषौ ॥ २३५ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 व (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 ष्क (wrong syllable)

शस्त्राजीवपुं आयुधिकपुं काण्डपृष्ठपुं आयुधीयकपुं प्रतिष्कशपुं प्रतिष्कषपुं

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.65 · p. 209

नद्ध्री वद्ध्री वरत्राथ प्रतिष्कषप्रतिष्कशौ ।कशाश्वादेस्ताडनी स्यादथारा चर्मवेधिका ॥ ६५ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ष्क (wrong syllable)

नद्ध्रीस्त्री वद्ध्रीस्त्री वरत्रास्त्री प्रतिष्कषपुं प्रतिष्कशपुं कशास्त्री आरास्त्री

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.2.109 · p. 451

क्षीजनं कीचकानां च भेरीशब्दस्तु दर्दुरः ।स्यात्प्रतेर्ध्वनिपर्यायः प्रतिच्छन्दः प्रतिष्कशः ॥ १०९ ॥

अनुष्टुप्

क्षीजनक्ली दर्दुरपुं प्रतिध्वनिपुं प्रतिच्छन्दपुं प्रतिष्कशपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.97 · p. 262

प्रष्ठाग्रतःसरावग्रेसर उक्तः प्रतिष्कशः ।सव्यसाची तु वामेन बाहुनापि शरं क्षिपन् ।आमुक्तः प्रतिमुक्तश्च पिनद्धश्चापिनद्धवत् ॥ ९७ ॥

अनुष्टुप्

प्रष्ठवि अग्रतःसरवि अग्रेसरवि प्रतिष्कशवि सव्यसाचिन्वि आमुक्तवि प्रतिमुक्तवि पिनद्धवि अपिनद्धवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.174 · p. 123

प्रणिधिर्गूढपुरुषः प्रतिष्कसप्रतिष्कशौ ।परः स्पशो गुप्तगतिर्मन्त्रगूढो हितप्रणीः ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ष्क (wrong syllable)

प्रणिधिपुं गूढपुरुषपुं प्रतिष्कसपुं प्रतिष्कशपुं स्पशपुं गुप्तगतिपुं मन्त्रगूढपुं हितप्रणीपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.302 · p. 131

चर्मी फलकपाणिः स्यात् चर्मीणः फलकालकः ।पताकाधारके पुंसि पताकी वैजयन्तिकः ॥सहायोऽनुप्लवश्चानुचरोऽभिसर इत्यपि ।प्रतिक्षसः सदारक्षः प्रतिष्कशश्च कुत्रचित् ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ष्क (wrong syllable)

चर्मिन्पुं चर्मीणपुं पताकिन्पुं वैजयन्तिकपुं सहायपुं अनुप्लवपुं अनुचरपुं अभिसरपुं प्रतिक्षसपुं सदारक्षपुं प्रतिष्कशपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शान्ताः Koṣakalpataru 6.30.29 · p. 369

स्यात्पिष्टवर्त्याह्वयभक्ष्यभेदेस्यात्सोमवल्लीरसहोमशेषे ।प्रतिष्कशः पुंसि सहायवार्ता-हराग्रगार्थे परिधौ तु पुंसि ॥ २९ ॥

उपजातिः

meaningsसहाय वार्ताहर अग्रग परिधि

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.329 · p. 54

भेद्यवत् तु नियोज्ये स्यात् त्रिषु तु स्यात् प्रतिष्कशः ।प्रतिगन्तरि प्रष्ठे च सहायेऽप्यथ पुंस्ययम् ॥ ३२९ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 रि (wrong syllable)

meaningsप्रतिगन्तृ प्रष्ठ सहाय

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.330 · p. 54

वैजयन्ती समाम्नासीद् द्यूते प्रतिभयं पुनः ।भये नपुंसकं विद्यात् त्रिषु तु स्याद्भयानके ॥ ३३० ॥

अनुष्टुप्

meaningsद्यूत

doubtful

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शान्ताः Śabdaratnāvalī 7.30.30 · p. 290

जीवितेशः प्राणनाथे यमे विधुविवस्वतोः ।नागपाशः स्त्रीकरणे दुर्बुद्धौ वरुणायुधि ॥पञ्चदशी पौर्णमास्यां अमावस्यातिथावपि ।प्रतिष्कशः पुरोगे स्याद्वार्ताहरसहाययोः ॥परिवेशः सूर्यपार्श्वमण्डले परिवेष्टने ।पादपाशी खुतुक्कायां शृङ्खलायामपि स्त्रियाम् ॥पुरोडाशो हविर्भेदे पिष्टके हुतशेषके ।भूमिस्पृक्मानुषे वैश्ये चौरभेदेऽन्धखञ्जयोः ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 स्त्री (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 द (wrong syllable)

meaningsपुरोग वार्ताहर सहाय

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.5.14 · p. 278

प्रतिष्कशः पुमान् द्यूते त्रिष्वग्रगसहाययोः ।अस्त्री प्रतिसरो हस्तसूत्रे ना तु चमूकटौ ॥ १४ ॥

अनुष्टुप्

meaningsद्यूत अग्रग सहाय