कशा
kaśāस्त्री · fem.In 13 kośas: 19 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
चर्मदण्डे कशा रश्मौ वल्गावक्षेपणी कुशा ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
पर्याणं स्यात्पल्ययनं खलीनं कविकं स्मृतम् ।चर्मदण्डः कशा प्रोक्ता वल्गारश्मिकुशाः स्मृताः ॥ ४४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दामाजनं पादपाशश्चर्मदण्डे कशा स्त्रियाम् ।पल्याणमपि पर्याणं बन्धे कक्ष्यास्य कक्षया ॥ २१६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नद्ध्री वद्ध्री वरत्राथ प्रतिष्कषप्रतिष्कशौ ।कशाश्वादेस्ताडनी स्यादथारा चर्मवेधिका ॥ ६५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ष्क (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
खट्वा ग्रीवा तथा दूर्वा लट्वा सारिवया शिवा ।कशा शिवा कुशोशापि दशेषामिक्षया समा ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कशा कषा चर्मदण्डरश्मिः स्यादथ वारकः ।भवेद्वल्लभपालाह्वो हयस्कन्धो हयच्छटा ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
जीवा शिवा-दिवौ विश्वा वशेशा दृक्कशा कुशा ।कुशी पशुर्लोमशाशा पादपाशी च पेशियुक् ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अभिधानशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । संवत्सराभिधायिनां शब्दानां संवत्सरपर्यायाणां च । गिर्यादिपर्यायाणां च । पुंयोगः स्यादित्यर्थः । तद्यथा अयं संवत्सरः हायनोऽब्द इत्यादि । अयं गिरिः पर्वतः धरः शैल इत्यादि । मासाभिधायिनाम् । अयं मासः द्विपक्षः । मासविशेषोऽपि अयं चैत्रः वैशाखः ज्येष्ठः आषाढ इत्यादि । अर्णववाचिनाम् । अयमर्णवः समुद्रः सागरः पारावारः सरित्पतिरित्यादि । अयमृतुः वसन्तः ग्रीष्मः ।देववाचिनाम् । देवः सुरः । असुरवाचिनाम् । असुरः दैत्यः । शराभिधायिनाम् । शरः काण्डः । अयमसिः खड्गः मण्डलाग्रः । अयं पङ्कः कर्दमः जम्बालः । अयमरिः शत्रुः वैरी रिपुः विपक्ष इत्यादि ।भाष्कच्छुकशारज्ज्विष्टकाश्च नित्यं स्त्रि[स्त्री]यामीषिका च ।विद्युद्दिग्भूम्यभिधानं वल्ली सरितां च विज्ञेयम् ॥ ३१ ॥
metre not recognised
संवत्सरपुंहायनपुंअब्दपुंगिरिपुंपर्वतपुंधरपुंशैलपुंमासपुंचैत्रपुंवैशाखपुंज्येष्ठपुंआषाधपुंअर्णवपुंसमुद्रपुंसागरपुंपारावारपुंसरित्पतिपुंऋतुपुंवसन्तपुंग्रीष्मपुंदेवपुंसुरपुंअसुरपुंदैत्यपुंशरपुंकाण्डपुंअसिपुंखड्गपुंमण्डलाग्रपुंपङ्कपुंकर्दमपुंजम्बालपुंअरिपुंशत्रुपुंवैरिन्पुंरिपुपुंविपक्षपुंभास्स्त्रीकच्छुस्त्रीकशास्त्रीरज्जुस्त्रीइष्टकास्त्रीईषिकास्त्रीविद्युत्स्त्रीदिश्स्त्रीभूमिस्त्रीवल्लीस्त्रीसरित्स्त्री
genderस्त्रीfem.
एते शब्दाः नित्यं स्त्रियां भवन्ति । इयं भाः दीप्तिः । कच्छुः पामा । कशादनी । रज्जुः कुशमयी । इष्टका पक्व[क]मृत्तिका । इषिका वीरणशलाका कष्ठिका? च । विद्युदादीनामभिधानं स्त्रियां भवति । यथा इयं विद्युत् तडित् चञ्चला शतह्रदा क्षणप्रभा सौदामिनी ऐरावतीत्यादि । दिगभिधानम् । आशा काष्ठा ककुप् विदिगित्यादयः । भूम्यभिधानम् । इयं भूमिः धरा रसा पृथ्वी क्षमा क्ष्मा इत्यादिः । वल्ल्यभिधानम् । इयं वल्ली व्रततिः प्रतानिनीत्यादयः । सरिदभिधानम् । इयं सरित् नदी कुल्या स्रवन्ती निम्नगा तटिनीत्यादयः ।छायासुरानिशावालुकाः स्त्रियां स्युश्चमूकन्थेराश्च ।आपत्संपद्विपत्प्रतिपत्समिद्विप्रुषश्चैव ॥ ३२ ॥
metre not recognised
भास्स्त्रीकच्छुस्त्रीकशास्त्रीरज्जुस्त्रीइष्टकास्त्रीइषिकास्त्रीविद्युत्स्त्रीतडित्स्त्रीचञ्चलास्त्रीशतह्रदास्त्रीक्षणप्रभास्त्रीसौदामिनीस्त्रीऐरावतीस्त्रीआशास्त्रीकाष्ठास्त्रीककुभ्स्त्रीविदिश्स्त्रीभूमिस्त्रीधरास्त्रीरसास्त्रीपृथ्वीस्त्रीक्षमास्त्रीक्ष्मास्त्रीवल्लीस्त्रीव्रततिस्त्रीप्रतानिनीस्त्रीसरित्स्त्रीनदीस्त्रीकुल्यास्त्रीस्रवन्तीस्त्रीनिम्नगास्त्रीतटिनीस्त्रीछायास्त्रीसुरास्त्रीनिशास्त्रीवालुकास्त्रीचमूस्त्रीकन्थास्त्रीइरास्त्रीआपद्स्त्रीसंपद्स्त्रीविपद्स्त्रीप्रतिपद्स्त्रीसमिध्स्त्रीविप्रुष्स्त्री
genderस्त्रीfem.
प्रखरः प्रक्षरं चर्मदण्डे चाथ कशा स्मृता ।कुशावक्षेपणी वल्गा पर्याणं पल्ययन्यपि ॥ १६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्रतिसीरा दशा भद्रा भस्त्रा छत्रा कशा कुशा ।यात्रा मात्रा बला माला दंष्ट्रा लीला च शङ्कुला ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आरोहयन्त्रं पल्याणं कशा ताडनपाशिका ।वग्लुः खलीनं गोपाशो नाथिकाऽऽरोहकुण्डिका ॥ १४७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चर्मदण्डः कशा चैव ताडनायास्य जायते ।वल्गो वल्गा कुशा वागा रश्मिस्तथाऽवक्षेपणी ॥ २२६२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
नद्ध्री वद्ध्री वरत्रा च त्रयं चर्मादिरज्जुषु ।अश्वादेरपि ताडन्यां कश स्त्री ना प्रतिक्षणः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
दन्तालिका कुशा वल्गा ग्रीवाभूषा तु गण्डकम् ।चर्मदण्डः कशा वक्त्रपट्टके तलसारकम् ॥ ७३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आरामशीतला देवगन्धा कुक्कुटमर्दकः ।मांसरोहिण्यतिरुहा वृत्ता चर्मकशा कशा ॥ १४८३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कशेषुधी इषुः पूगकृपाणशफरादयः ।
genderपुंस्त्रीm. f.
पर्याणं स्यात् पल्ययनं वल्गावक्षेपणी कुशा ।कशा काम्रा वक्त्रपट्टे तलिका तलसारकम् ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नृजातिभेदे शनकीक्षत्त्रियप्रभवे द्वयोः ।कशा स्त्री वाजिताडन्यां द्वे तु रोमशपुच्छके ॥ १४७ ॥
अनुष्टुप्
नकुलस्य प्रभेदे स्यान्मर्त्यजात्यन्तरे तथा ।डिण्डिकीवैश्यजे क्ली तु कञ्जं पद्मे कचे तु ना ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कशा as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप कम्राकम्रा कशायां स्त्री त्रिस्तु कमितर्यथ (वाक् स्विका? कर्कवाक् ) । श्वेताश्वे द्वे पुमांस्त्वग्नौ हर्षनन्दी त्वभाषत ॥ १६० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.160