विहंग
vihaṃgaपुं · masc.In 5 kośas: 5 synonym verses, 3 as a meaning of another word.
विहगो विहंगमखगौ पतगो विहंगः शकुनिः शकुन्तिशकुनौ विवयः शकुन्ताः ।नभसंगमो विकिरपत्त्ररथौ विहायो द्विजपक्षिविष्किरपतत्रिपतत्पतङ्गाः ॥ १३१६ ॥पित्सन्नीडाण्डजोगौकाश्चञ्चुश्चञ्चू सृपाटिका ।त्रोटिश्च पत्त्रं पतत्रं पिच्छं वाजस्तनूरुहम् ॥ १३१७ ॥पक्षो गरुच्छदश्चापि पक्षमूलं तु पक्षतिः ।
metre not recognised
विहगपुंविहंगमपुंखगपुंपतगपुंविहंगपुंशकुनिपुंशकुन्तिपुंशकुनपुंविपुंवयस्क्लीशकुन्तपुंनभसंगमपुंविकिरपुंपत्त्ररथपुंविहायस्पुंद्विजपुंपक्षिन्पुंविष्किरपुंपतत्रिन्पुंपतत्पुंपतङ्गपुंपित्सत्पुंनीडजपुंअण्डजपुंचञ्चुस्त्रीचञ्चूस्त्रीसृपाटिकास्त्रीत्रोटिस्त्रीपत्त्रक्लीपतत्रक्लीपिच्छक्लीवाजपुंतनूरुहक्लीपक्षपुंगरुत्पुंछदपुंपक्षतिस्त्री
genderपुंmasc.
खगो विहंगो विहगो विहंगमःपतन्पतंगः पतगः पतंगमः ।पत्री पतत्री पतसो वि-पत्रिणौपित्सन्गरुत्मान्नभसंगमो द्विजः ॥ ६३ ॥
upajati 12
genderपुंmasc.
कृत्रिमं च विषं चारं गरश्चोपविषं च तत् ।विहंगो विहगः पक्षी पतगो विहायाः? खगः ॥ २१७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 हा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
खगो विहंगमः पक्षी विहंगो विहगो द्विजः ।पत्री पतत्री शकुनिः शकुन्तः शकुनः पतत् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विहंगमो विर्विहगो विहंगो नभसंगमः ।नीडोद्भवः शुको नीडी मलूको विप्रुषो भसन् ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विहंग as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु द्विजप्राग्दिग्गृहेऽन्यत्र * शौण्डिके स्यात् स्वजं तु रक्ते नरि गात्रतोये । पुत्रेऽथ विप्रप्रमुखत्रिवर्णि- विहंगदन्तेषु मतो द्विजो ना ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.7.22
- कोषकल्पतरु धृतराष्ट्रसुराजनि क्षत्रियभेदके च तथा विहंगे धृ[64a]तराष्ट्र उक्तः । स्त्री हंसपद्यामथ पोत्रिरूपे विष्णौ भुजंगे स्थिरदंष्ट्र उक्तः ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 6.27.34
- वैजयन्ती शारिमाल्याक्षतादिदाने स्त्री ना नागेशाप्रधानयोः । ना पर्याणे विहंगे स्त्री शारिर्द्यूते गुडे नषण् ॥ ८८ ॥ Vaijayantī 6.5.88