शकुन
śakunaपुं · masc.In 16 kośas: 13 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
विहगो विहंगमखगौ पतगो विहंगः शकुनिः शकुन्तिशकुनौ विवयः शकुन्ताः ।नभसंगमो विकिरपत्त्ररथौ विहायो द्विजपक्षिविष्किरपतत्रिपतत्पतङ्गाः ॥ १३१६ ॥पित्सन्नीडाण्डजोगौकाश्चञ्चुश्चञ्चू सृपाटिका ।त्रोटिश्च पत्त्रं पतत्रं पिच्छं वाजस्तनूरुहम् ॥ १३१७ ॥पक्षो गरुच्छदश्चापि पक्षमूलं तु पक्षतिः ।
metre not recognised
विहगपुंविहंगमपुंखगपुंपतगपुंविहंगपुंशकुनिपुंशकुन्तिपुंशकुनपुंविपुंवयस्क्लीशकुन्तपुंनभसंगमपुंविकिरपुंपत्त्ररथपुंविहायस्पुंद्विजपुंपक्षिन्पुंविष्किरपुंपतत्रिन्पुंपतत्पुंपतङ्गपुंपित्सत्पुंनीडजपुंअण्डजपुंचञ्चुस्त्रीचञ्चूस्त्रीसृपाटिकास्त्रीत्रोटिस्त्रीपत्त्रक्लीपतत्रक्लीपिच्छक्लीवाजपुंतनूरुहक्लीपक्षपुंगरुत्पुंछदपुंपक्षतिस्त्री
genderपुंmasc.
खगे विहङ्गविहगविहङ्गमविहायसः ।शकुन्तिपक्षिशकुनिशकुन्तशकुनद्विजाः ॥ ३२ ॥पतत्रिपत्रिपतगपतत्पत्ररथाण्डजाः ।नगौकोवाजिविकिरविविष्किरपतत्रयः ॥ ३३ ॥नीडोद्भवाः गरुत्मन्तः पित्सन्तो नभसङ्गमाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शकुनः खगो नगौकाः पक्षी विर्विष्किरस्तथा विकिरः ।अण्डजनीडजवाजिद्विजाश्च कथिताः समानार्थाः ॥ २३८ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
गन्धोली अपि गन्धाली वरटो वरटा भवेत् ।शकुन्तिश्च शकुन्तः स्यात् शकुनिः शकुनो भवेत् ॥ १५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृक्षपर्यायसद्मार्थो नभसोर्थाद्गमार्थकः ।पतङ्गः पित्सन् शकुनिः शकुनो विर्विहङ्गमः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पक्षी पटाको विकिरः खजाकोनीडोद्भवः पत्ररथः सरण्डः ।वाजी शकुन्तः शकुनिः शकुन्तिः[69a]किरो नगौकाः शकुनो विहायाः ॥ ६४ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 2, syllable 1 कि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शकुन्तशकुनौ तुल्यौ चञ्चूस्त्रोटिः सृपाटिका ।पक्षः पत्रं पतत्रं च वाजः पिच्छं तनूरुहम् ॥ २१९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खगो विहंगमः पक्षी विहंगो विहगो द्विजः ।पत्री पतत्री शकुनिः शकुन्तः शकुनः पतत् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शकुनः शकुनिश्चैव गरुत्मान् चञ्चुमान् खगः ।शकुन्तश्च शकुन्तिश्च नगौकाः नभसङ्गमः ॥ २३७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पक्षी विहङ्गम-खगौ विहङ्ग-नभसङ्गमौ ।द्विजः शकुन्तशकुनः पतन् पत्रि-पतत्रिणौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सशकुन्तः शकुन्तिश्च शकुनिः शकुनः स्मृतः ।वकीरो विकिरश्चापि विष्कीरश्च सृपाटिका ॥ ३४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विहगविहंगमद्विजविविष्किरपक्षिपतद्-विकिरपतत्रिपत्रिपतगाण्डजपत्ररथाः ।शकुनगरुत्मदंशुनभसंगमनीडभवाःशकुनिशकुन्तिवोजितरुधामशकुन्तखगाः ॥ ७८६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
वशाकुर्मदनः पीतुर्मशाको मदुरो द्विजः ।ऊकः शकुन्तिः शकुनिः शकुन्तशकुनः खगः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्पृक्कार्थकं स्त्री शकुनस्तु पुंसिखगान्तरे पक्षिणि षण्ढके तु ।शुभाशुभाशंसिनिमित्तवाचीस्त्रीपुंसयुग्मे मिथुनं च राशौ ॥ २६ ॥
उपजातिः
शकुन्तस्तु द्वयोः पक्षिमात्रे भासाख्यपक्षिणि ।शकुनस्तु विहङ्गे द्वे पुंसि त्वजय उक्तवान् ॥ १७९६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsविहङ्ग
मित्रे क्ली तु निमित्ताख्ये शुभादेः सूचकेऽथ ना ।शकुनिर्धृतराष्ट्रस्य पक्ष्ये पूर्वनृपान्तरे ॥ १७९७ ॥
अनुष्टुप्
श्वसनं स्याद्गन्धवाहे श्वसिते मदनद्रुमे ।शकुनः पक्षिमात्रे स्यात्पक्षिभिच्छुमसंशिवोः ॥
अनुष्टुप्
देवशंसिनिमित्ते च शकुनं पुंसि पक्षिणि ।चुडावान् कुक्कुटश्चापि शिखी शृङ्गारिणौ त्विमौ ॥ २६४ ॥
अनुष्टुप्
आगः किल्बिषमेनश्च त्रीणि पाप्मापराधयोः ।शकुनं च निमित्तं च शुभादेः सूचकेऽपि च ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsशुभादिसूचक
शकुन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश द्विजातिप्रहतौ क्षीणव्यासन्नौ विगतौ वीतनिष्प्रभौ । द्विजाती विप्रशकुनौ जीवातुर्जायुजीवयोः ॥ Dharaṇikośa 15.1.16
- नानार्थार्णवसंक्षेप जिप्रीजिप्री द्वे शकुनौ कश्चित् त्वाह ना क्रोधकालयोः । इति जिष्णुस्तु ना विष्णाविन्द्रे मध्यमपाण्डवे ॥ ४८० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.480
- नानार्थार्णवसंक्षेप रुवथरुवथो ना ध्वनौ द्वे तु कुक्कुटे शाकटायनः । पुनरव्रूत शकुनौ रेवटं तु नपुंसकम् ॥ १५१८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1518
- नानार्थार्णवसंक्षेप लम्बनललन्तिकासमाख्ये स्याद् भूषण लम्बनं तथा । स्याल्लम्बनक्रियायां च शकुने तु द्वतोरयम् ॥ १५५६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1556
- त्रिकाण्डशेष निमित्तनिमित्तं हेतुचिह्नाङ्गशकुनोद्देश्यपर्वसु । प्रस्तुतः कुब्जिते पाणौ जङ्घायां स्त्री गते त्रिषु ॥ १६३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.163
- त्रिकाण्डशेष विहायस्विहायाः शकुने पुंसि विहायः खे नपुंसकम् । पुत्रादौ तर्णके वर्षे वत्सः क्लीबन्तु वक्षसि ॥ ४५१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.451