पतंग
pataṃgaपुं · masc.In 6 kośas: 13 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
सूर्यः स्यादरुणः सहस्रकिरणो भास्वान्विवस्वान्रविर्-भातुर्भानु-दिवाकरौ दिनमणिः प्रद्योतनो भास्करः ।आदित्यः सविताऽर्यमा यमपिता पीतुः पतंगः खगःपारुः पेरुरिनो हरिश्च तपनोऽर्क्कस्तापनः स्वर्मणिः ॥ २८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
खगो विहंगो विहगो विहंगमःपतन्पतंगः पतगः पतंगमः ।पत्री पतत्री पतसो वि-पत्रिणौपित्सन्गरुत्मान्नभसंगमो द्विजः ॥ ६३ ॥
upajati 12
genderपुंmasc.
मार्तण्डोऽहर्पतिर्भानुः पतंगश्चक्रबान्धवः ।अर्यमा तपनः सूरो भास्वान्खरकरोऽपि च ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पतंगः शलभो द्योतिरिङ्गणश्च निगद्यते ।खद्योतोऽथ स्मृता क्षुद्रा सरघा मधुमक्षिका ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ग्रहः पतंगः स्वर्भानुराशी(शि?)रश्च प्रजापतिः ।ग्रहराजश्चित्रभानुर्गरीरङ्कुश्च पुष्पवान् ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अर्कः सूरः खगः पूषा पतंगो भास्करो भगः ।तपनस्तरणिर्मित्रश्चित्रभानुस्त्रयीतनुः ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भानुः सूर्यः पतंगस्तरणिरहिमगुर्भास्करो भानुमालीब्रध्नो हंसो विवस्वान् रविरयुगहयोऽहर्पतिः कर्मसाक्षी ।दीप्तांशुः सप्तसप्तिर्दिवसकर इनस्तिग्मभाश्चित्रभानुःसूरः पूषाब्जबन्धुर्ग्रहपतिररुणो द्वादशात्मार्यमार्कः ॥ १६१ ॥
स्रग्धरा
genderपुंmasc.
पतत्रयः पतंगाश्च पित्सन्तश्च विहायसः ।शुक्लापाङ्गः शिखी केकी नीलकण्ठः शिखावलः ॥ ७८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पतंगः शलभः क्षुद्रा सरघा मधुमक्षिका ।हालाहलस्त्वञ्जलिका पुत्तिका तु पतंगिका ॥ ८२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालकः कृष्णशालिः स्यात् प्रवरः शालिषष्टिकः ।कलमसुगन्धिकहायनपारावतगौरलोहितपतंगाः ॥ १४१५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
पक्षी पत्ररथः पत्री पित्सन् पिपतिषन् पतन् ।पतंगः पतगः प्लावी पतत्र्यंगुपतत्रयः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इन्दिन्दिरो मधुकरश्चञ्चरीको मधुव्रतः ।शित्पुटः षट्पदश्चाथ पतंगः शलभः समौ ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सरीसृपास्तु सर्पाद्या दन्दशूकास्तु दंशकाः ।शलभाद्याः पतंगाः स्युर्यादांसि जलजन्तवः ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पतंग as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु कपोतभवेत्परेतो नरि भूतभेदे मृतेऽन्यवत्स्यादथ झल्लकण्ठे । पुमान्कपोतः कविकापतंगे । षण्ढे तु तन्मज्जननीचपक्त्योः ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.16.9