विप्रुष्
vipruṣस्त्री · fem.In 16 kośas: 17 synonym verses, 6 as a meaning of another word.
सिकता वालुका बिन्दौ पृषत्पृषतविप्रुषः ॥ १०८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पृषन्ति बिन्दुपृषताः पुमांसो विप्रुषः स्त्रियाम् ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परीवाहो जलोच्छ्वास उत्सः प्रस्रवणं स्मृतम् ।विप्रुषो बिन्दवः प्रोक्ताः पृषतः पृषतास्तथा ॥ ६७७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पृषन्ति विन्दु पृषतः पुमांसो विप्रुषः स्त्रियाम् ।तीर्थोऽस्त्रियां पुंसि घट्टः स्नानपानावतारके ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अथ फेनायमानः स्यात्फेनमुद्वमति त्रिषु ।फेनिलः फेनलः फेनी फेनवांस्तद्युतो भवेत् ।पुमांसौ बिन्दु-पृषतौ विप्रुट् स्त्री तद्द्वयोः पृषत् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
एते शब्दाः नित्यं स्त्रियां भवन्ति । इयं भाः दीप्तिः । कच्छुः पामा । कशादनी । रज्जुः कुशमयी । इष्टका पक्व[क]मृत्तिका । इषिका वीरणशलाका कष्ठिका? च । विद्युदादीनामभिधानं स्त्रियां भवति । यथा इयं विद्युत् तडित् चञ्चला शतह्रदा क्षणप्रभा सौदामिनी ऐरावतीत्यादि । दिगभिधानम् । आशा काष्ठा ककुप् विदिगित्यादयः । भूम्यभिधानम् । इयं भूमिः धरा रसा पृथ्वी क्षमा क्ष्मा इत्यादिः । वल्ल्यभिधानम् । इयं वल्ली व्रततिः प्रतानिनीत्यादयः । सरिदभिधानम् । इयं सरित् नदी कुल्या स्रवन्ती निम्नगा तटिनीत्यादयः ।छायासुरानिशावालुकाः स्त्रियां स्युश्चमूकन्थेराश्च ।आपत्संपद्विपत्प्रतिपत्समिद्विप्रुषश्चैव ॥ ३२ ॥
metre not recognised
भास्स्त्रीकच्छुस्त्रीकशास्त्रीरज्जुस्त्रीइष्टकास्त्रीइषिकास्त्रीविद्युत्स्त्रीतडित्स्त्रीचञ्चलास्त्रीशतह्रदास्त्रीक्षणप्रभास्त्रीसौदामिनीस्त्रीऐरावतीस्त्रीआशास्त्रीकाष्ठास्त्रीककुभ्स्त्रीविदिश्स्त्रीभूमिस्त्रीधरास्त्रीरसास्त्रीपृथ्वीस्त्रीक्षमास्त्रीक्ष्मास्त्रीवल्लीस्त्रीव्रततिस्त्रीप्रतानिनीस्त्रीसरित्स्त्रीनदीस्त्रीकुल्यास्त्रीस्रवन्तीस्त्रीनिम्नगास्त्रीतटिनीस्त्रीछायास्त्रीसुरास्त्रीनिशास्त्रीवालुकास्त्रीचमूस्त्रीकन्थास्त्रीइरास्त्रीआपद्स्त्रीसंपद्स्त्रीविपद्स्त्रीप्रतिपद्स्त्रीसमिध्स्त्रीविप्रुष्स्त्री
genderस्त्रीfem.
[सिकता?] वालुकाः प्रोक्ता बिन्दवः पृषतः प्रषत् ।विप्रुषोऽप्यथ जम्बालचिकिलौ कर्दमः पुमान् ॥ ३६९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बिन्दौ कणश्च लेशश्च बिन्दुकं शीकरोऽपि च ।विप्रुट् च विपृषश्चैव पृषच्च पृषतस्तथा ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्वर्णबाहुर्गुप्तकरः शोणो वेलाप्रवाहकः ।जलबिन्दुर्जलकणो विप्रुषः पृषतः पृषत् ॥ २८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र्गु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
genderस्त्रीfem.
पृषत् च पृषतो विप्रुट् बिन्दुश्च मन्यतेऽपि वै ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
द्वौ पुंसि विन्दुपृषतौ पृषन्तिर्विप्रुषः स्त्रियाम् ।पृषदित्यपि पुंसि स्यादिति केचित् प्रचक्षते ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तुषारः शीकरो बिन्दुः पृषतो विप्रुषः स्त्रियः ।पृषन्ति मेघपाषाणे करो ना करकाः स्त्रियाम् ॥ २१६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ब्रह्माञ्जलिः स्वञ्जलिः स्याद्विप्रूषो ब्रह्मबिन्दवः ।कल्पो विधिः क्रमो मुख्यः प्रथमः कल्प इत्ययम् ॥ १२४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आर्तिः कृत्तिश्छविश्छर्दिः कीर्तिर्जूर्त्यर्तिपूर्तयः ।भ्रूकुटिभ्रुकुटिप्रावृड्विप्रुड्रुट्तृट्त्विषः स्त्रियाम् ॥ २३१० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विप्रुट् स्त्री पृषतो बिन्दुः स्तोको द्रप्सः पृषन्न पुम् ।अनावृष्टिरवग्राहो मेघच्छन्नेऽह्नि दुर्दिनम् ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विहंगमो विर्विहगो विहंगो नभसंगमः ।नीडोद्भवः शुको नीडी मलूको विप्रुषो भसन् ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विप्रुष् as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश बिन्दुबिन्दुः स्याद्दन्तदाने च बिन्दुः पण्डितविप्रुषोः । कन्दानि मूलसस्यानि विदुः कन्दांश्च सूरणान् ॥ Dharaṇikośa 17.2.4
- कोषकल्पतरु बिन्दुबिन्दुः पुमान्विप्रुषि दन्तघाते त्रयेऽधिगन्तर्यथ कन्दुरुक्ता । भोगालये स्वेदनिकागतोऽपि स्त्रीपुंसलिङ्गेऽप्यथ बन्धनेऽन्दूः भूषाभिदि स्त्री प्रमदे तु नन्दि- र्द्यूताङ्गके स्त्रीशगणे तु पुंसि ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.19.26
- नानार्थार्णवसंक्षेप पृषत्मर्कटे तु द्वयोः क्ली तु पृषत् पुण्ड्रे तु (?) विप्रुषि । तथा दध्युपसिक्ताज्ये पशुगात्रस्थबिन्दुषु ॥ ८१४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.814
- नानार्थार्णवसंक्षेप बिन्दुश्रीफलाख्ये फले त्वस्य क्ली मानेऽपि पलाह्वये । बिन्दुर्ना विप्रुषि पशुशरीरस्थपृपत्सु च ॥ ८६२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.862
- नानार्थार्णवसंक्षेप विन्दुविप्रुड्वाचिनमोष्ठ्यादिबिन्दुशब्दं च विभ्रमात् । एकं मत्वा द्वयोरर्थौ विन्दुर्ज्ञातरि विप्रुषि ॥ १२५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1258
- त्रिकाण्डशेष बिन्दुविप्रुट् ज्ञाता च बिन्दुः स्यान्मन्दौ स्वैरशनैश्चरौ । हस्तिभेदश्चाऽथ मदः स्यात्कस्तूरीभदानयोः ॥ २०९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.209