शुम्ब
śumbaक्ली · neut.In 5 kośas: 6 synonym verses, 2 as a meaning of another word.
शुम्बं वराटको रज्जुः शुल्वं तन्त्री वटी गुणः ॥ ९२८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
पाशकश्चैव पाशो यस्तथाकर्ष[145b]श्च ईरितः ।आकर्षकस्तत्कुशलः पाश्या स्त्री पाशसंहतौ ॥पाशाकर्षौ बन्ध-वल्गे शुल्ब-शुम्बे बटारकः ।गुणः स्त्रियौ रज्जु-तन्त्र्यौ वटी त्रिष्वथ सा यदि ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
तल्पं शयने शिल्पंपुष्पं कूर्पं त्रिविष्टपं रूपम् ।अविचयरिपं(?) शुम्बंनिकुरम्बं स्यात्कुरुम्बशुल्बे च ॥ ३ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
छर्दि[235a]श्च भसदपि सीमग्रामान्ते रसनया रशना ।आच्छोदनं च कल्पंजम्बूफलेऽलाबु तुम्बशुम्बे च ॥ ८२ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीक्लीf. n.
शुम्बं तुम्बं कांस्यजालस्थलानिस्थाली गोला छर्द्यलाबूडवोऽथ ।शास्त्रं गात्रं काहलं मन्दिरं चवीर्यं नासीरापरे पित्तलापि ॥ १७२ ॥
शालिनी
genderस्त्रीक्लीf. n.
गुणो रज्जुस्तथा शुम्बं शुल्वं वटारको वटी ।तन्त्री तन्त्रिश्च नामानि मन्यन्ते रज्जुवस्तुनः ॥ १५७२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शुम्ब as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश वटीजटा लग्नकचे मूले मांसी च कर्करी जटा । वटी कपर्दके शुम्बे रक्तिकायां तरौ वटः ॥ Dharaṇikośa 10.2.7
- कोषकल्पतरु वटवटस्तु न स्त्री समतावराट- कपर्दभक्ष्येषु गुडेऽपि तद्वत् । न्यग्रोधशुम्बेषु स तु त्रिलिङ्गो द्वंद्वेन हीनः स फले वटस्य ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.10.5