ऋद्ध

ṛddhaवि · adj.

In 11 kośas: 10 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.23

ऋद्धमावसितं धान्यं पूतं तु बहुलीकृतम् ॥ २३ ॥

अनुष्टुप्

ऋद्धवि आवसितवि पूतवि बहुलीकृतवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.89 · p. 142

शिम्बिधान्यं जलक्लिन्नं साङ्कुरं मणिरूढकम् ।त्रिषु रिद्धं त्वावसितमृद्धं वृद्धं समृद्धकम् ॥ ८९ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्वा (wrong syllable)

मणिरूढकक्ली रिद्धवि आवसितवि ऋद्धवि वृद्धवि समृद्धकवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.51 · p. 276

रिद्धमृद्धं चावसितं पूतं स्याद्बहुलीकृतम् ।यन्निर्बुसीकृतं धान्यं कण्डितं त्वाहतं त्रिषु ॥ ५१ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 चा (wrong syllable)

रिद्धवि ऋद्धवि अवसितवि पूतवि बहुलीकृतवि कण्डितवि आहतवि

genderविadj.

नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.215 · p. 35

ऋद्धमावसितं धान्यं बहुलीकृतं संस्कृतम् ।खलपूः स्याद्बहुकरश्छादितेयश्छदिस्तृणम् ॥ २१५ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 तं (wrong syllable)

ऋद्धवि आवसितवि बहुलीकृतवि संस्कृतवि खलपूपुं बहुकरपुं छादितेयपुं छदिस्तृणक्ली

genderविadj.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.438 · p. 82

ऋद्धं च निर्बुसीधान्ये बहुलीकृतमिष्यते ।माषश्च कलमाः शाल्यः शालयः षष्टिकादयः ॥ ४३८ ॥

अनुष्टुप्

ऋद्धक्ली बहुलीकृतक्ली माषपुं कलमपुं शालिपुं शालपुं षष्टिकपुं

genderक्लीneut.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.37 · p. 67

स्यादिभ्यस्तु समृद्धो वै ऋद्ध आढ्यो धनीश्वरः ।

अनुष्टुप्

इभ्यवि समृद्धवि ऋद्धवि आढ्यवि धनीश्वरवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2133 · p. 351

ऋद्धं सिद्धं सुसम्पन्नं चेति नामानि सन्ति हि ।शूर्पादिना स्वच्छभूतं पूतं स्यान्निर्बुसीकृतम् ॥ २१३३ ॥

अनुष्टुप्

ऋद्धक्ली सिद्धक्ली सुसम्पन्नक्ली पूतक्ली निर्बुसीकृतक्ली

genderक्लीneut.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.50 · p. 141

आवसितन्त्ववसितं वसितमृद्धमित्यपि ॥

आवसितवि अवसितवि वसितवि ऋद्धवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1609 · p. 194

उपचितनिदिग्धवर्द्धितमेधितमृद्धोपबृंहितं स्फीतम् ।निर्णायकस्तु निश्चेता गृहयालुर्ग्रहीतरि ॥ १६०९ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

उपचितवि निदिग्धवि वर्द्धितवि मेधितवि ऋद्धवि उपबृंहितवि स्फीतवि निर्णायकवि निश्चेतृवि गृहयालुवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वैश्याध्यायः Vaijayantī 3.8.67 · p. 128

ऋद्धमावसितं धान्यं पूतं तु वहुलीकृतम् ।खलपूः स्याद्बहुकरश्छादिषेयं छदिस्तृणम् ॥ ६७ ॥

अनुष्टुप्

ऋद्धवि आवसितवि पूतवि वहुलीकृतवि खलपूपुं बहुकरपुं छादिषेयक्ली छदिस्तृणक्ली

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धान्ताः Koṣakalpataru 6.20.54 · p. 239

ना देवयोनौ तपसा समृद्धेनित्ये प्रसिद्धे फलिते च सिद्धः ।पुंस्यातपेऽथ त्रिषु दीप्त इद्धंसमृद्धसंपन्नगतं च ऋद्धम् ॥ ५४ ॥

उपजातिः

meaningsसमृद्ध संपन्न

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.118 · p. 53

त्रिररातौ तु पुंस्येष ऋद्धं तु स्यात् समर्धने ।क्ली त्रिरावसिते धान्ये समृद्धेऽपि द्वयोस्त्वृभुः ॥ ११८ ॥

अनुष्टुप्

meaningsसमर्धन आवसित धान्य समृद्ध

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश धान्ताः Śabdaratnāvalī 7.19.4 · p. 231

इन्धं स्यादातपे दीप्ते निर्मलेऽपि च वाच्यवत् ।ऋद्धं सम्पन्नधान्ये स्यात्सुसमृद्धेऽभिधेयवत् ।ऋद्धिः समृद्धै गौर्याञ्च वृद्धिनामौषधिभिदि ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

meaningsसम्पन्नधान्य सुसमृद्ध

ऋद्ध as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश अवसितअवसितमृद्धे ज्ञाते अवसानं गतेऽपि च । उपचितं तु समृद्धे स्याद्दिग्धे चोत्पतितेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 15.2.84
कोषकल्पतरु अवसितऋद्धेऽवसानेऽवगते गतौ च संप्रोच्यतेऽत्रावसितं प्रवीणैः । सिते च पीते नरि तद्युते तु त्रये विशुद्धे प्रवरेऽवदातः ॥ ४६ ॥ Koṣakalpataru 6.17.46
नानार्थार्णवसंक्षेप स्फीतसन्नद्धेऽपि सतो जाते स्फीतं त्वृद्धप्रभूतयोः । स्फुटं विकसिते व्याप्ते शुक्तविस्पष्टयोरपि ॥ ३० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.4.30
शब्दरत्नावली अवसितअथावसितमृद्ध स्याज्ज्ञातेऽवसानगे त्रिषु । अर्थपतिर्धनाधीशे भवेन्नरपतौ पुमान् ॥ अवदातो विशुद्धे स्यात्सिते गौरेऽन्यलिङ्गकम् । अवगीतन्तु दृष्टे स्यान्निर्वादे गर्हितेऽपि च ॥ अन्तर्गतं विस्मृते स्यान्मध्यप्राप्तेऽभिधेयवत् । अङ्गारितं स्यात्पलाशकलिकोद्गमदग्धयोः ॥ अपावृतं स्वतन्त्रे स्यात् पिहितेऽप्यभिधेयवत् । अत्याहितं गुरुभये जीवानपेक्षिकर्मसु ॥ अभिनीतः संस्कृते स्यादमर्षिन्याय्ययोस्त्रिषु । अभिजातः पण्डिते स्यात् त्रिषु न्याय्यकुलीनयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.153
शब्दरत्नावली उपचितआयुष्मान् पुंसि योगे स्याच्चिरजीविनि वाच्यवत् । अथोपचितमृद्धेऽन्यलिङ्गं दिग्धे नपुंसकम् ॥ उज्जृम्भितन्तु चेष्टायां क्लीबमुत्फुल्लके त्रिषु । उपरक्तो हि दुःखार्ते राहुग्रस्तेन्दुसूर्ययोः ॥ उपाकृतो यज्ञहतपशौ च स्यादुपद्रुते ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.158