माष
māṣaपुं · masc.In 17 kośas: 32 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
माषस्तु मदनो नन्दी वृष्यो बीजवरो बली ॥ ११७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महाबुसो हायनश्च माषस्तु मलदो बली ।मुद्गस्तु प्रथनो लोह्यः पीतेऽस्मिन् वसुखण्डिकः ॥ २६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माषो वृष्यः सामिथकश्चणकस्तु मसूरकः ।अलसान्दो राजमाषो गोधूमः सुमनोगुरुः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अनद्धापुरुषो माषो जडकाण्डोऽप्यनेडकः ।शीतोलसोप्यनुष्णः स्यादनेडो मातृशासितः ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वनजे तु कुलीनः स्यादुरकेऽपि निगूढकः ।माषो बली बीजवरः कामार्थश्च पुरीषिणः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्वाभ्यां यवाभ्यां गुञ्जा स्यात्पञ्च ता माषमाषकौ ।स एव हेमधान्यो ना तैश्चतुर्भिस्तु शाणकः ॥ ५१७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शेषरोहिषमाषाणां प्रत्यूषामिषयोरपि ।पेषकोषकरीषाणां तथैव यूषकर्षयोः ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
अन्यत्रैते स्वलिङ्गाः स्युः फलपाकशुक(?)पुनः ।फले प्रकृतिलिङ्गाः स्युर्यथा माषा यवास्तिलाः ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आढकी तुबरी वर्णा राजमाषस्तु बर्वटः ।माषस्तु मदनो नन्दी वृष्यो बीजवरो बली ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कणिशं कर्षं वर्षं प्रत्यूषं यूषमुष्णीषम् ।कोषो माषो वेषः शेषो **म्बरीषं च ॥ ७१ ॥
metre not recognised
genderपुंक्लीm. n.
एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं शेखरः पुष्पसङ्घातः उत्तुङ्गो वा । यूपो यज्ञभाण्डम् । पुरोडाशो यज्ञपिण्डकिः । कूपोऽवटः । सूपो व्यञ्जनम् । लवो लेशः । शष्पो बालतृणम् । धर्म उपवासादिः । मयो वेश्म । वासांसि वस्त्राणि तेषां दशाः । दाराः स्त्रियश्च पुंसि भवन्ति बहुत्वं चैषां सदा भवति । इमे वासोदशाः वस्त्रान्तसूत्रम् । इमे दाराः स्त्रियः । वास इति किम् । दशा अवस्था ।मांसविवराभिधानं नपुंसके विद्धि तीर्थतुण्डे च ।यवमाषाद्या व्रीहयः पुंसि प्रियङ्गवश्च स्त्रियामेव ॥ ५६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
मांसाभिधानं विवराभिधानं च तीर्थतुण्डे च नपुंसके विद्धि जानीहि । यथा मांसं पलं पललं क्रव्यमित्यादि । इदं विवरं बिलं छिद्रं रन्ध्रं कुहरं सुषिरमित्यादि । इदं तीर्थं पुण्यस्थानम् । तुण्डं वक्त्रम् । यवमाषाद्या व्रीहयः पुंसि । यथा इमे माषाः मुद्गाः कुलत्थाः सोष्टाः गोधूमाः तिलाः कलापाः मसूराः सर्षपाः । प्रियङ्गवश्च स्त्रियामेव । इमाः प्रियङ्गवः ।पल्लव उक्तः पुंसि नपुंसके किसलयं स्त्रियां लाक्षा ।ऋग्रोचना पिडका कण्डूः क्षपा चैव ॥ ५७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
हरेणुः खण्डिकश्चाथ चणके हरिमन्थकः ।माषे तु मदनो नन्दी वृष्यो बीजवरो बली ॥ ३८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माषस्तु मलदो मांसं घरी बीजवरो बली ।मुद्गस्तु प्रथनो लोह्यो बलाङ्गो हरितो हरिः ॥ २०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बली बीजवरो माषः गोधूमसुमनौ [समौ ?] ।शितिशिम्बिकवल्लौ तु कालवृन्तं कुलत्थकः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गुञ्जा स्यात्पञ्चभिर्माषैः कर्षः षोडशमाषकैः ।पलं कर्षचतुष्केन तुला पलशतं मतम् ॥ ४११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माषाम्बरीषयूषाः प्रत्यूषोष्णीषकोषनिर्यासाः ।आमिषवर्षकर्षमांसा मासः पनसावतंसौ च ॥ १६२ ॥
metre not recognised
genderपुंक्लीm. n.
ऋद्धं च निर्बुसीधान्ये बहुलीकृतमिष्यते ।माषश्च कलमाः शाल्यः शालयः षष्टिकादयः ॥ ४३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोधूमो वर्हणो वल्पः तीक्ष्णशूको यवोऽवलः ।स्नेही तिलो वलीमाषः स्निग्धः सन्तर्पणः सरः ॥ २५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रसिद्धश्चणकश्चैव हरिमन्थक उच्यते ।माषश्च मदनो वृष्यो नन्दी बीजवरो बली ॥ २१११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उमा क्षुमा शनः क्षौमा सैव स्यादतसीसनः ।सूर्क्ष्यः परिषमो माषो राजमाषस्तु वर्वटः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चकृष्णलको माषः माषकोऽपि च कुत्रचित् ।माषाः षोडशकर्षोऽस्त्री तत्रैवाक्षः पुमानपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्रीहिश्यामाकगोधूमयवमुद्गतिलाणवः ।माषप्रियङ्गुनीवारकोरदूषमसूरकाः ।गवीधुका कुलित्थश्च यज्ञीयास्ते चतुर्दश ॥ ११८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माषस्तु मलदो नन्दी वृष्यो बीजवरो बली ।तिलपुष्पं वज्रपुष्पं जर्तिलोऽरण्यजस्तिलः ॥ १४२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ते तु गौरस्त्रयस्ते तु षड्यवस्तच्चतुष्टयम् ।गुञ्जा ताः पञ्च माषस्ते षोडशोऽक्षः स कर्षकः ॥ १४९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मूर्खः पुरीषलो माषो राजमाषस्तु वर्वटः ।फुल्लपालः शूर्पवाते न स्त्री तितउ चालनी ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माषस्तु मलदो नन्दी घरी बीजवरो बली ।वृष्यो महावृषो गुच्छा कुलिंगाटी फलांकुरा ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धुरणश्च यवाग्रश्च ते त्रयो गौरसर्षपः ।तेऽष्टौ यवः षोडश तु यवा माषोऽथवा त्रिभिः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यवैर्गुंजा पंच गुंजा माषः कुप्ये तु सप्त ताः ।रूप्यमाषो द्विगुंजो वा धरणं षोडशैव ते ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शतमानं तु दशभिर्धरणैः पलमेव च ।माषस्तण्डुलमात्रो वा हेम्नस्तैरष्टभिः पणः ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निष्कोऽस्त्री विंशतिपणस्तेऽष्ट वा दश वा पलम् ।यः पंचकृष्णलो माषः कुप्ये वा सप्तकृष्णलः ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माषशाणस्तलं मुष्टिरंजलिः प्रस्थ आढकः ।द्रोणो गोणी च खारी च क्रमादेतच्चतुर्गुणम् ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चगुञ्जात्मकोन्मानभेदेऽन्येषां पुनर्मतम् ।तण्डुलोन्मानतुलिते वस्तुनीत्यपरः पुनः ॥ ९९३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कार्षापणप्रभेदेऽथ पुंस्येव मषणे विदुः ।मषणं हिंसनं विंद्यात् सर्वलोकतते पुनः ॥ ९९४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
माष as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप नन्दिन्प्रमादात् सज्जनो दृष्ट्वा सर्पेऽपत्येऽभ्यभाषत । नन्दी नन्दीश्वरे माषे नाट्यनान्द्याश्च पाठके ॥ ६७२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.672
- नानार्थार्णवसंक्षेप यावकारके यमनस्याथ यावोऽलक्तकमाषयोः । यवसम्बन्धिनि त्रि स्याद् यामस्तु प्रहरे पुमान् ॥ १०५६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1056
- नानार्थार्णवसंक्षेप वृष्यतस्मिन् पुंसि तु माषाख्यधान्य इक्षौ च सा पुनः । वृष्या स्त्रियां विदार्यां स्याद् वृद्धिसंज्ञे च भेषजे ॥ १२७८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1278
- नानार्थार्णवसंक्षेप काकणीकर्णभूषणभेदे स्यात् कर्णपाल्यामपि स्मृता । काकणी मानदण्डस्य माषस्य च पणस्य च ॥ १९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.19
- नानार्थार्णवसंक्षेप पचेलिमपचेलिमस्तु ना वह्नौ माषे च द्वे तुरङ्गमे । पद्मासनो विरिञ्चे ना क्ली तु स्यादासनान्तरे ॥ ३६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.365