पूत
pūtaवि · adj.In 14 kośas: 25 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 16 as a meaning of another word.
पूतौ स्फिजौ कटिप्रोथौ वराङ्गं तु च्युतिर्बुलिः ।भगोऽपत्यपथो योनिः स्मरान्मन्दिरकूपिके ॥ ६०९ ॥स्त्रीचिह्नमथ पुंश्चिह्नं मेहनं शेपशेपसी ।शिश्नं मेढ्रः कामलता लिङ्गं च द्वयमप्यदः ॥ ६१० ॥गुह्यप्रजननोपस्था गुह्यमध्यं गुलो मणिः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderविadj.
पवित्रं पावनं पूतं पुण्यं मेध्यमथोज्ज्वलम् ॥ १४३५ ॥विमलं विशदं वीध्रमवदातमनाविलम् ।विशुद्धं शुचि चोक्षं तु निःशोध्यमनवस्करम् ॥ १४३६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
genderपुंmasc.
genderविadj.
genderविadj.
स्यान्म्लानं कच्चलं तु स्यान्मलदूषितमित्यथ ।निर्णिक्तं विमलं वीध्रं पूतं मेध्यं पवित्रकम् ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्यात् पिण्डरोहणः पूतः किंकिणीरवकस्तु सः ।हयपर्यायवैर्यर्थः कटवीरो हरप्रियः ॥ २२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गुण्डा शिरिशिरा श्वेता स्यात्तदर्थस्तु वज्रकः ।पूतो ह्रस्वः कुशो ब्रह्मपवित्रो यज्ञभूषणः ॥ ३४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वार्जीवनं जीवनीयं दगर्णे(?) सर्वतोमुखम् ।गवं(?)सरः कर्बुरं च पवित्रं पूतमङ्कुरः ।कम्बलं तामरं कृत्स्नं क्षणदं स्यन्दनं मधु ।क्षरं कंत्वलिगं * * न स्त्री कोडं(?)रसं विषम् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
योगाय यौ प्रभवतस्त्रिष्विमौ योग्य-यौगिकौ ।पवितः प्रयतः पूतः पवित्रः पावनः शुचिः ।मेध्यः पुण्योऽथ वाल्मीकि - वाल्मीक - कुशिनः कविः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
रिद्धमृद्धं चावसितं पूतं स्याद्बहुलीकृतम् ।यन्निर्बुसीकृतं धान्यं कण्डितं त्वाहतं त्रिषु ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 चा (wrong syllable)
genderविadj.
पूतं स्याद्गलितं स्निग्धं मसृणं चिक्कणं समम् ।अम्लीकृतं त्वासुतं स्यान्मांसे शूलेन पाचितम् ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कश्मलं मलिनं म्लानं कच्चरं च मलीमसम् ।पवित्रं मेध्यपूते च पावनं पुण्यनाम च ॥ ३२४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पूतं पवित्रं मेध्यं च मलिनं च मलीमसम् ।निर्णिक्तं क्षालितं धौतमुज्ज्वलं निर्मलं शुचि ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
ऋद्धं सिद्धं सुसम्पन्नं चेति नामानि सन्ति हि ।शूर्पादिना स्वच्छभूतं पूतं स्यान्निर्बुसीकृतम् ॥ २१३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderविadj.
पवित्रः प्रयतः पूतः शुचिः शुद्धः पवित्रिनः ।पाषण्डः कौलिकः सर्वलिङ्गी पाषण्डिकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
genderविadj.
पूतं मेध्यं पवित्रं स्याद् वीध्र प्रयतनिर्मलम् ।निःशोध्यं शोधितं मृष्टं निर्णिक्तमनवस्करम् ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कष्मलं, मेध्ये पावनं पवित्रं च पविस्तथा ।पूतं च प्रकृष्टे मुख्यं प्रमुखं मुखमित्यपि ॥ ३९ ॥
metre not recognised
genderविadj.
धान्यराशिस्तु खलजो वरण्डस्तृणसंचयः ।ऋद्धे त्वावसितं धान्ये पूतं स्याद्बहुलीकृतम् ॥ १४३१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कुट्टाकरछेदकश्छेत्ता शरारुर्हिंस्रघातुकौ ।पूतः पवित्रः प्रयतः पुण्यो मेध्यश्च शुद्धवत् ॥ १६५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderविadj.
ऋद्धमावसितं धान्यं पूतं तु वहुलीकृतम् ।खलपूः स्याद्बहुकरश्छादिषेयं छदिस्तृणम् ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
तत्तु स्यादासेचनकं न तृप्तिर्यस्य दर्शनात् ।पवित्रं प्रयतं पूतं मेध्यं शुद्धं शुचीति च ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पूत as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् विविक्तविविक्तौ पूतविजनौ मूर्छितौ मूढसोच्छ्रयौ ॥ ८२ ॥ Amarakośa 3.3.82
- धरणिकोश शुद्धशुद्धं शुक्रे च पूते च केवले च प्रयुज्यते । सिद्धो योगे समुत्पन्ने सिद्धाः स्युर्देवयोनयः ॥ Dharaṇikośa 18.2.7
- धरणिकोश पावनफाल्गुनस्त्वर्जुने मासे फाल्गुनी चास्य पूर्णिमा । पावनः सिह्लके वह्नौ पूते पथ्या च पावनी ॥ Dharaṇikośa 19.2.36
- धरणिकोश मेध्यचित्यं मृतकचैत्ये स्याच्चित्या मृतचितौ स्मृता । मेध्यं पूतं वचा मेध्या मेध्या स्यात्सूक्ष्मपुष्पिका ॥ Dharaṇikośa 25.2.10
- धरणिकोश पवित्रसुन्दरी वृक्षभेदेऽपि मञ्जरी तिलकेऽपि च । पवित्रं स्यात्कुशे पूते कलत्रं श्रोणिभार्ययोः ॥ Dharaṇikośa 26.1.19
- कोषकल्पतरु शुक्तव्यक्तो बुधे ना प्रकटे पराभो- ऽथोक्तं द्वयोरेककवर्णवृत्ते । विशेष्यवत्स्यात्कथितेऽथ शुक्त मम्ले कठोरे त्रिषु पूतवाचि ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 6.16.34
- कोषकल्पतरु पुण्यपुण्यं मनोज्ञे सुकृ[37a]ते च पूते ऽन्यवद्भवेद्धिष्ण्यमुडौ च [गे] हे । स्थाने च शक्तावनले तु पुंसि शल्यं तु न स्त्री किल शङ्कुवाचि ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 6.26.28
- नानार्थार्णवसंक्षेप शुद्धआकर्णितादवधृते क्लीबं शुद्धस्तु ना रवौ । त्रि तु पूते केवले च क्ली तु शुद्धौ जले त्रि तु ॥ १३९१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1391
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रयतप्रहतः प्रयतस्तु स्यात् संस्कृते पूत एव च । अततं वितते क्षुण्णे प्रदीप्तं त्वपि भासिते ॥ ३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.36
- नानार्थार्णवसंक्षेप पवित्रपावके पवने सोमे घृणौ यवविवस्वतोः । त्रि तु पूते क्ली तु ताम्रे गोमये सलिले कुशे ॥ १०५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1052
- शब्दरत्नावली विविक्तविविक्तं निर्जने पूते विवेकापृक्तयोस्त्रिषु । विहस्तः पुंसि पण्डे स्याद् व्याकुले निष्करे त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.134
- त्रिकाण्डशेष शुक्तवेतसेऽपि च शीतो ना शुक्तं पूताम्लनिष्ठुरम् । शितिर्भूर्जे सिते कृष्णै श्रीमन्तौ तिलकेश्वरौ ॥ १८७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.187
- त्रिकाण्डशेष शुद्धपृक्का महिला च वधूर्विश्वस्तोऽनुद्धतश्च विश्रब्धः । विश्रब्धं बाढार्थं शुद्धं त्रिषु पूतकेवलयोः ॥ २२३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.223
- वैजयन्ती शुद्धशको विष्ठा पशूनां स्याद्देशे च गवये शकाः । शबले मारुते शारः शुद्धाः पूतार्ककेवलाः ॥ ९१ ॥ Vaijayantī 6.5.91
- वैजयन्ती प्रयतप्रहतौ क्षुण्णव्युत्पन्नौ प्रयतौ पूतसंस्कृतौ । सव्यायत्तौ प्रसव्यौ द्वौ प्रवृद्धौ प्रसृतैधितौ ॥ १८ ॥ Vaijayantī 7.4.18
- वैजयन्ती पवित्रपौरुषं पल्लवं त्वस्त्री प्रकोष्ठेऽप्यतिविस्तृतौ । पवित्रोऽग्नौ हरौ पूते क्ली तु ताम्रेऽप्सु गोमये ॥ ५८ ॥ Vaijayantī 7.5.58