यति
yatiपुं · masc.In 19 kośas: 24 synonym verses, 10 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
महानन्दोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ।शिवं निःश्रेयसं श्रेयो निर्वाणं ब्रह्म निर्वृतिः ॥ ७४ ॥महोदयः सर्वदुःखक्षयो निर्याणमक्षरम् ।मुक्तिर्मोक्षोऽपवर्गोऽथ मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥ ७५ ॥वाचंयमो व्रती साधुरनगार ऋषिर्मुनिः ।निर्ग्रन्थो भिक्षुरस्य स्वं तपोयोगशमादयः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैखानसो वानप्रस्थो भिक्षुः सांन्यासिको यतिः ।कर्मन्दी रक्तवसनः परिव्राजकतापसौ ॥ ८०९ ॥पाराशरी पारिकाङ्क्षी मस्करी पारिरक्षकः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
तपस्वी संयतः शान्तो मुनिर्लिङ्गी यतिर्व्रती ।रजोहरणधारी च श्वेतवासाः सिताम्बरः ॥ ३४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्मचारी भवेद्वर्णी गृहस्थः स्नातकस्तथा ।वैखानसो वानप्रस्थः कर्मसंन्यासिको यतिः ॥ ३९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भवेदास्थानमास्थानी अरणि अरणी समे ।सनिः सनी च गदिता यती यतिरृषी रिषिः ॥ १९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
एवं योगो यमाद्यङ्गैरष्टभिः सम्मतोऽष्टधा ।एषामभ्यासतो योगी भिक्षुः सांन्यासिको यतिः ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्रीलिङ्गो ना दण्डकाः स्युः स्त्रियो गाथा इतोऽपराः ।क्रमः पदादिसंयोगः पदविच्छेदनं यतिः ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शिवमल्ली चाथ कुम्भयोनिर्मधुरशिग्रुकः ।यतिर्मुनिद्रुमो वङ्गसेनश्चातुर्थिकापहः ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्मोद्यं ब्रह्मवद्यं च वेदप्रवचनं समम् ।*यतिः पाठविच्छेदो ब्रह्मारण्यं तु पाठभूः ।साकल्यवचनं पारायणं कल्पो विधिक्रमौ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
करमध्ये तु सौम्यं स्याद्वानप्रस्थस्त्वरण्यगः ।वैखानसोऽप्य[103b]थो भिक्षुर्भवेत्सांन्यासिको यतिः ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
तपःक्लेशसहो दान्तः शान्तः श्रान्तो जितेन्द्रियः ।यतिर्यती स्थाण्डिलस्तु व्रतात्स्थण्डिलशायिनि ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऋषिर्मुनिर्यतिर्भिक्षुस्तापसः संशितो व्रती ।तपस्वी संयमी योगी वर्णी साधुश्च पातु वः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वानप्रस्थे तु वैखानसो यतिर्भिक्षुनामकः ।सांन्यासिको रक्तवस्त्रः कर्मन्दी तापसोऽपि सः ॥ ४०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वर्णी तीर्थार्पको ब्रह्मचारी गेही गृहस्थकः ।वानप्रस्थो वन्यभोजी दण्डी तुर्याश्रमी यतिः ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यतिर्यती मुनेः साधुस्तपस्वी संयतो व्रती ।भिक्षुर्मुमुक्षुर्निर्ग्रन्थः ऋषिर्योगी च संयमी ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्मचारी तु वर्णी स्याद्गृहस्थः स्नातको गृही ।वैखानसो वानप्रस्थो भिक्षुः सांन्यासिको यतिः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वाचंयमोऽनगारश्च निर्ग्रन्थः श्रमणो मुनिः ।ऋषिर्यतिर्यती साधुः मुमुक्षुर्भिक्षुकश्च सन् ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यतिः सांन्यासिको भिक्षुः तपस्वी पारिरक्षकः ।पारिकांक्षी च कर्मन्दी पाराशरी च मस्करी ॥ १३४७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वयःप्राप्ताऽनपत्या चेत् अशिश्वी स्यादशिश्विका ।विधवा जनिका रण्डा विश्वस्ता यतिनी यतिः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
यतिनो यतयश्चैते निर्जितेन्द्रियसञ्चयाः ।असौ स्थण्डिलशायी च स्थण्डिलः स्थण्डिलेशयः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मध्यतालव्ययुक्, साधौ साधन्तः साधयन्तकः ।रिष्यृषी यति-यतिनौ श्रमण-श्रवणौ तथा ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अधीयानोपकुर्वाणगायत्रास्तु समास्त्रयः ।संसारमुक्तिः प्रव्रज्या निर्जितात्मा यतिर्यती ॥ १२०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यतिः पाराशरी भिक्षुः परिव्राट् पाररक्षिकः ।अनाशकी प्रव्रजितः कर्मन्दी मस्करी यनी ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यतिः श्लोकपदच्छेदे यतिः कारे ? यतिर्यती ।धृतिधैर्ये च योगे च धारणे च सुखेऽपि च ॥
अनुष्टुप्
यतिर्निकारे यतिनि स्मृतो नास्त्री पाठविच्छेदनवाचकः स्यात् ।शितिः स भूर्जे सितकृष्णयोर्नातत्संयुते स्यान्निशिते पराभम् ॥ ४९ ॥
उपजातिः
धातौ तु यजतौ पुंस्त्वे यतिस्तु त्रिर्जितेन्द्रिये ।परिव्राज्यपरे स्त्री तु यमने पद्यकारिणाम् ॥ १०४९ ॥
अनुष्टुप्
पदच्छेदान्तरे कारागृहे धातौ तु पुंस्ययम् ।यततौ यष्टिशब्दस्तु नृस्त्रियोर्दण्डमात्रके ॥ १०५० ॥
अनुष्टुप्
मृतं मृत्यौ याचिते स्यात्क्लीबं मृत्युमति त्रिषु ।यतिः स्त्रीपाठविच्छेदविधवारोगसन्धिषु ॥
अनुष्टुप्
यति as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु मुनिमुनिर्द्वयोर्बुद्धयतीङ्गुदीषु पियालकेऽगस्तिमुनौ पलाशे । योनिर्द्वयोराकरकामधाम्नो- र्ज्यानिः स्रवन्त्यां गदिता च हानौ ॥ ५ ॥ Koṣakalpataru 6.21.5
- कोषकल्पतरु कारदेवे सुरः स्त्रीचषके च [45a]मद्ये सुरी तु देवप्रमदार्थिका स्यात् । कारस्तु यत्ने च यतौ वधे च बलौ हिमाद्रावपि निश्चयार्थे ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.7
- नानार्थार्णवसंक्षेप भ्रूणगर्भिण्यां स्त्रैणगर्भे च ब्राह्मण्यां श्रोत्रियद्विजे । आर्ये यतौ च केचित् तु प्राहुर्ब्राह्मणमात्रके ॥ ८८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.88
- नानार्थार्णवसंक्षेप शुबिसखाय आनिषीदेति पञ्चवर्गस्य दर्शके । शुभिस्तु नार्के यतिनि स्यादृषाविति कश्चन ॥ १३९९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1399
- नानार्थार्णवसंक्षेप सरस्वत्स्यात् सरस्वत्सरस्यत्योरथ सांयात्रिकं नपि । प्रभाते पोतवणिजि ना (तु ? थ) साव्वँत्सरस्त्रिषु ॥ ६६१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.661
- तन्त्राभिधान खशिखण्डी दन्तजातीशः कफोणिर्गरुडो यतिः । शून्यं कपाली कल्याणी सूर्पकर्णोऽजरामरः ॥ ६१ ॥ Tantrābhidhāna 2.19.61
- तन्त्राभिधान ङएकनेत्रो महानन्दो दुर्द्धरश्चन्द्रमा यतिः । शिवयोषा नीलकण्ठः कामेशी च मयांशुकौ ॥ ७१ ॥ Tantrābhidhāna 2.22.71