श्लोक
ślokaपुं · masc.In 14 kośas: 10 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 11 as a meaning of another word.
श्लोकः कीर्तिर्यशोऽभिख्या समाज्ञा रुशती पुनः ।अशुभा वाक्शुभा कल्या चर्चरी चर्भटी समे ॥ २७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विदुराम्रेडितं प्राज्ञा द्विस्त्रिर्व्याहरणं च यत् ।कीर्तिः श्लोको यशोऽभिख्यासमाख्यास्तुल्यलक्षणाः ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
साधुवादः समख्या स्याच्छ्लोको व्याहरणं जनैः ।कथा त्वाख्यायिकाऽऽख्यानं पुराणं पञ्चलक्षणम् ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
श्लोकः पुंसि यशः क्लीबे अभिख्या स्यात्समज्ञया ।यशः क्लीबे स्त्रियां कीर्तिः समाख्याता समाज्ञया ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तद्दृश्यमभिनेयं यच्छ्रव्यं तु श्रवणार्थकम् ।वृत्तबन्धः पद्यमन्त्ये श्लोकः पुंस्यत्र[43a] सम्मतः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
श्लोको वर्णो ना यशोऽन्ते समाज्ञा-भिक्षा(ख्या) कीर्तिः सा समज्ञा प्रशस्तिः ।श्लाघा क्रीडा स्त्री स्तुतिः स्यान्नुतिश्चस्तोत्रं नूतिः स्त्री स्तवश्चार्थवादः ॥ ४० ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
अर्णःशब्दोऽक्षरं वर्णः श्लोकः पद्यं सुभाषितम् ।मसीधेनुर्मषीपात्रं लेखनी वर्णतूलिका ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रशंसा वर्णना श्लाघा स्तवः स्तोत्रं स्तुतिर्नुतिः ।कीर्तिः श्लोको यशो वर्णः साधुवादः समाज्ञया ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ कीर्तिः समाख्या स्याद् श्लोकोऽभिख्या यशस्तथा ।समाज्ञा रुशती वाणी सर्वथा याऽशुभा भवेत् ॥ ३९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्लोकः कीर्तिः समज्ञा च यशः श्लाघा तु कत्थनम् ।स्तुतिः शंशा नुतिः स्तोत्रमीडनं स्तवनं स्तवः ॥ ९०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्लोक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश पद्यभृत्यो दासे भूतिर्भृत्या पुष्यः कलियुगर्क्षयोः । पद्यं श्लोके सृतिः पद्या लभ्यं लब्धव्ययुक्तयोः ॥ Dharaṇikośa 25.1.6
- कोषकल्पतरु पद्यश्लोके तु पद्यं पथि योषिति स्यात् पुमांस्तु शूद्रे पदवेधके तु । दृश्यं पदं यत्र च तत्र भेद्ये बन्ध्यस्तु पूज्ये हठतोधृतेऽपि ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 6.26.27
- नानार्थार्णवसंक्षेप रूपभूमौ तु रुह्वरी स्त्री स्यादथ रूपं नपुंसकम् । स्वभावाकृतिसौन्दर्यवपुष्पु श्लोकशब्दयोः ॥ १११६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1116
- शब्दरत्नावली इष्टिइष्टिर्यज्ञेऽभिलाषे च संग्रहश्लोकयोः स्त्रियाम् । कटः कट्यां द्वयोर्ना तु सूक्ष्मकाष्ठे तृणे शवे ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.3
- शब्दरत्नावली गाथागन्थः शास्त्रे धने वर्णसंख्याते ग्रथनेऽपि च । ग्रन्थिर्ना पर्वरुग्भेदग्रन्थिपर्णेषु वल्कले ॥ गाथा श्लोकगेपवृत्तसंस्कृतेतरभाषिते । तीर्थं शास्त्रे कृतौ(?) क्षेत्रे पात्रे नारीरजस्यपि ॥ उपाध्यायोपायमन्त्रितटषिजुष्टजलेष्वपि । तुत्थं क्लीबमञ्जने स्यान्नीलीसूक्ष्मैलयोः स्त्रियाम् ॥ दुःस्थो मूर्खे दुर्गते स्यात्पुंसि दुःखस्थिते त्रिषु । प्रस्थोऽस्त्रियां मितद्रव्ये सानुमानभिदोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.3
- शब्दरत्नावली रूपग्रन्थावृत्तौ नाटकादौ श्लोके चा कोरकेऽपि च । रेपः क्रूरे निन्दिते च रोपो बाणे च रोपणे ॥ Śabdaratnāvalī 7.21.11
- शब्दरत्नावली पद्यभेषजे द्रुविकारे च भव्ये भाविनि वाच्यवत् । दस्युश्चौरे रिपौ पुंसि महासाहसिकेऽपि च ॥ दायः सोल्लुण्ठभाषायां भक्तव्यपितृवस्तुति । दाने च हरणे स्थाने खण्डनेऽपि च कुत्रचित् ॥ दिव्यं लवङ्गे स्त्रीधात्र्यां चारौ दिविभवे त्रिषु । दूष्यं वस्त्रगृहे क्लीबं दूषणीये तु वाच्यवत् ॥ दूत्यं दूतस्वभावे च भावे कर्मणि न द्वयोः । दैत्योऽसुरे स्त्रियां गन्धकूट्यां चण्डौषधावपि ॥ धन्याधात्र्यामामलक्यां धन्यं पुत्रवति त्रिषु । धान्यं त व्रीहिधन्याकनीवारादिषु द द्वयो ॥ धिष्ट्यं स्थाने गृहे शक्तावृक्षे च न द्वयोः । नाट्यं तौर्यत्रिके लास्ये ताण्डवेऽपि च न द्वयोः । नित्यन्तु सतते क्लीबं शाश्वते त्रिषु कीर्त्यते ॥ पथ्या स्त्रियां हरीतक्यां हिते पथभवे त्रिषु । पद्यं श्लोके तु शूद्रे ना स्त्रियां पद्या तु वर्त्मनि ॥ पाक्यं विड्लवणे क्लीबं यवक्षारे भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.18
- शब्दरत्नाकर ग्रन्थशास्त्रे श्लोके श्रुतौ ग्रन्थो ग्रन्थिः परुषि बन्धने । गर्भस्तु कुक्षौ कुक्षिस्थजन्तौ पनसकण्टके ॥ १९०९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1909
- शब्दरत्नाकर कारिकाकृतौ विवरणे श्लोके यातनायां च कारिका । कालिका घनजालेऽपि कमठो मुनिकूर्मयोः ॥ २०७० ॥ Śabdaratnākara 4.1.2070
- वैजयन्ती रूपरूपं शब्दे पशौ श्लोके ग्रन्थावृत्तौ मितादिषु । सौन्दर्ये च स्वभावे च शरद्रेण्वार्तवे रजः ॥ २८ ॥ Vaijayantī 6.3.28
- वैजयन्ती कारिकाकारिका यातनायां स्याच्छ्लोके विवरणे कृतौ । कूर्चिका मस्तुपिण्डेऽपि सूचितूलिकयोरपि ॥ ५ ॥ Vaijayantī 7.2.5