प्रतिष्ठा

pratiṣṭhāस्त्री · fem.

In 7 kośas: 4 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.86 · p. 64

उक्ता स्त्री क्लीबमौक्तं स्यादत्युक्तात्युक्तमन्तिमे ।मध्या माध्यं प्रतिष्ठा तु प्रातिष्ठं च नपुंसके ॥ ८६ ॥

अनुष्टुप्

उक्तास्त्री औक्तक्ली अत्युक्तास्त्री आत्युक्ताक्ली मध्यास्त्री माध्यक्ली प्रतिष्ठास्त्री प्रातिष्ठक्ली

genderस्त्रीfem.

तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात आ Tantrābhidhāna 2.3.10 · p. 6

प्रचण्ड एकजो रुद्रो नारायण इभेश्वरः ।प्रतिष्ठा मानदाकान्तो विश्वान्तक-गजान्तकौ ॥ १० ॥

अनुष्टुप्

प्रचण्डपुं एकजपुं रुद्रपुं नारायणपुं इभेश्वरपुं प्रतिष्ठास्त्री मानदाकान्तपुं विश्वान्तकपुं गजान्तकपुं

genderस्त्रीfem.

तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात ॠ Tantrābhidhāna 7.9.17 · p. 47

अतिथीशो वामनासा प्रतिष्ठा पतिरेव च ।अक्षाग्रजश्च मायाग्निरूर्ध्वमूर्तिः प्रकीर्त्तितः ॥ १७ ॥

अनुष्टुप्

अतिथीशपुं वामनासास्त्री प्रतिष्ठास्त्री पतिपुं अक्षाग्रजपुं मायाग्निपुं ऊर्ध्वमूर्तिपुं

genderस्त्रीfem.

तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात आ Tantrābhidhāna 8.3.4 · p. 53

मुखवृत्तं गुरुः शेषो दीर्घोऽनन्तो मरुत् तथा ।नारायणो विघ्नराजः प्रतिष्ठा च द्वितीयकः ॥ ४ ॥

अनुष्टुप्

मुखवृत्तक्ली गुरुपुं शेषपुं दीर्घपुं अनन्तपुं मरुत्पुं नारायणपुं विघ्नराजपुं प्रतिष्ठास्त्री द्वितीयकपुं

genderस्त्रीfem.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास ठार्धश्लोकः Dharaṇikośa 11.2.8 · p. 42

प्रतिष्ठा याजनिष्पत्तावादरे स्थानमात्रके ।वैकुण्ठः केशवे प्रोक्त इन्द्रो वैकुण्ठ इष्यते ॥

अनुष्टुप्

meaningsयाजनिष्पत्ति आदर स्थानमात्रक

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.44 · p. 60

प्रपरिभ्यां न तङ्वान्स निःपरिभ्यां तु निर्गमे ।स्थापयत्यासादयति रेखायति समार्थकाः ॥ ४४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सा (wrong syllable)

meaningsस्थापयति आसादयति रेखायति

doubtful

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.45 · p. 60

प्रतिष्ठायां तालयते स्यात्तालयति मूलति ।मायते मूलते नाशे तूदो मूलतिरीरितः ॥ ४५ ॥

अनुष्टुप्

meaningsतालयते तालयति मूलति

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ ठान्ताः Koṣakalpataru 6.11.63 · p. 187

स्थाने प्रतिष्ठा मखनिर्वृतौ चयागस्य सिद्धावपि वृत्तभेदे ।व्रीहौ मकुष्ठः त्रिषु मन्थरे स्या-दंबष्ठ उक्तो नरि देशभेदे ॥ ६३ ॥

इन्द्रवज्रा

meaningsस्थान मखनिर्वृति यागसिद्धि वृत्तभेद

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.44 · p. 4

प्रकारे च प्रतिष्ठा तु स्थितौ माहात्म्य एव च ।षोडशाक्षरके चापिच्छन्दोभेदे च गौरवे ॥ ४४ ॥

अनुष्टुप्

meaningsस्थिति माहात्म्य षोडशाक्षरक छन्दोबेद गौरव

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.45 · p. 5

क्षितौ ह्रस्वेऽपि पठिता समाम्नाये मनीषिणा ।प्रतिमा तु प्रतिकृतौ गजानां दन्तबन्धने ॥ ४५ ॥

अनुष्टुप्

meaningsक्षिति ह्रस्व समाम्नाय

doubtful

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ठान्ताः Śabdaratnāvalī 7.12.12 · p. 204

प्रतिष्ठा गौरवे स्थाने कलापद्यभिदोः क्षितौ ॥

meaningsगौरव स्थान कला पद्यभिद्क्षिति

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश स्त्रीलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.2.15 · p. 248

परीष्टिर्मार्गणे भक्तौ पङ्क्तौ पथि च पद्धतिः ।प्रतिष्ठे स्थितिमाहात्म्ये प्रतती ततिवीरुधौ ॥ १५ ॥

अनुष्टुप्

meaningsस्थिति माहात्म्य

प्रतिष्ठा as a meaning in nānārtha verses

नामलिङ्गानुशासनम् आस्पदगोष्पदं सेविते माने प्रतिष्ठा कृत्यमास्पदम् । Amarakośa 3.3.182
धरणिकोश आस्पदकपर्दं स्याज्जटाजूटे कपर्दश्च वराटके । आस्पदं च प्रभुत्वे स्यात्प्रतिष्ठा कृत्यमास्पदम् ॥ Dharaṇikośa 17.2.15
कोषकल्पतरु आस्पदतोयेऽन्तिमे स्याद्गणके तु पुंसि कपर्द ईशे च वराटके च । ना खण्डपर्शोश्च जटानिबन्धे प्रतिष्ठितौ त्वास्पदमत्र कृत्ये ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 6.19.32
कोषकल्पतरु मूलसैन्यस्य पृष्ठेऽप्यथ तूलमस्त्री पिचावथ ब्रह्मतरौ च खेऽन्त्ये । मूलं च न स्त्री भभिदि प्रतिष्ठा- स्वादौ शिफायां निकटे निकुञ्जे ॥ ६९ ॥ Koṣakalpataru 6.28.69
नानार्थार्णवसंक्षेप क्रियादृष्टं तूत्पलमालायां प्रतिष्ठायामितीदृशम् । मेषराशौ तु पुल्लिँङ्गं क्रियं ज्यौतिषिका विदुः ॥ २०५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.205
नानार्थार्णवसंक्षेप दक्षिणापठति त्वत्र रभस इमां दानप्रतिष्ठयोः । दक्षार्यस्तु पुमानग्नौ वैनतेयेऽप्यथ द्वयोः ॥ ८९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.898
तन्त्राभिधान आआ प्रतिष्ठा मुखं दीर्घं नारायणोऽप्यनन्तकः । इ-कारो माधवः सूक्ष्मो दक्षनेत्रञ्च लोचनम् ॥ २ ॥ Tantrābhidhāna 1.2
तन्त्राभिधान ॠकोमलः श्यामला मेधी प्रतिष्ठा प(र)तिरष्ठमी । ब्रह्मण्यमपि कीलालं पावको गन्धकर्षिणी ॥ २८ ॥ Tantrābhidhāna 2.9.28