मूल

मूल as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् जटाआर्त्युत्कर्षाश्रयः कोट्यो मूले लग्नकचे जटा । Amarakośa 3.3.75
• नामलिङ्गानुशासनम् पक्षतिपत्तिर्गतौ च मूले तु पक्षतिः पक्षभेदयोः ॥ ७२ ॥ Amarakośa 3.3.72
• नामलिङ्गानुशासनम् परिग्रहपत्नीपरिजनादानमूलशापाः परिग्रहाः ॥ २३८ ॥ Amarakośa 3.3.238
• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) नेत्रह्यस्तनदिनेऽपि कल्यं नेत्रं मूले रजस्यपि परागः । भ्रूणो गर्भिण्यामपि भूतिर्विभवे बलः काके ॥ ८०९ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.809
• धरणिकोश अङ्घ्रिओघो वृन्दे पयोवेगे वाद्यभेदः परम्परा । अङ्घ्रिः स्याज्जन्तुचरणे मूले चापि महीरुहाम् ॥ Dharaṇikośa 4.2.1
• धरणिकोश जटाजटा लग्नकचे मूले मांसी च कर्करी जटा । वटी कपर्दके शुम्बे रक्तिकायां तरौ वटः ॥ Dharaṇikośa 10.2.7
• धरणिकोश भाण्डभाण्डं भूषणमात्रे स्यात्तुरंगाभरणेऽपि च । मूलं वणिग्धनं भाण्डं [भाण्डं] भाजन इष्यते ॥ Dharaṇikośa 12.2.2
• धरणिकोश शफगुम्फो बाहोरलंकारे गुम्फो ग्रन्थनमात्रकम् । शफं खुरे गवादीनां मूले चापि प्रकीर्तितम् ॥ Dharaṇikośa 21.1.1
• धरणिकोश प्रभवप्रभवो जन्महेतुः स्यात्प्रभवो मूलमप्यपाम् । प्रभवं केचिदिच्छन्ति स्थानमाद्योपलब्धये ॥ Dharaṇikośa 28.3.13
• धरणिकोश आदर्शउपांशुर्जपभेदे स्यादुपांशु विजनेऽव्ययम् । आदर्शो दर्शने प्रोक्तो मूलं यल्लिखनादिके ॥ Dharaṇikośa 29.2.11
• धरणिकोश परिग्रहपरिग्रहः परिजने शपथे च परिग्रहः । परिग्रहः कलत्रेऽपि मूलस्वीकारयोरपि ॥ Dharaṇikośa 32.3.5
• कोषकल्पतरु जटासंघर्षघर्षेषु दुरालभायां स्त्रियामथैकप्रसवासु गोषु । गृष्टिर्वराहक्रमणेऽपि तद्व- ज्जटा स्त्रियां लग्नकचेषु मूले ॥ १९ ॥ Koṣakalpataru 6.10.19
• कोषकल्पतरु प्रकाण्डउक्तश्चूडाबर्हयोर्ना शिखण्डः कोदण्डोऽस्त्री भ्रूलतायां [च] देशे । चापेऽथ स्यादस्त्रियां शाखिनः स्या- न्मध्ये मूलस्क[277a]न्धयोश्च प्रकाण्डः ॥ ८५ ॥ Koṣakalpataru 6.12.85
• कोषकल्पतरु चरणस्वर्लोके परमेष्ठिनीह वरुणो गोत्रे तु मूले पदे शाखादौ भ्रमणे स्त्रियां न चरणोऽन्त्ये रासभे च ध्वनौ । रक्षोभिद्रसयोस्तु पुंसि लवणः कान्तौ स्त्रियामन्यव- त्तद्युक्ते करणस्तु वैश्यवृषलीपुत्रे च काये कृतौ ॥ १९ ॥ Koṣakalpataru 6.15.19
• कोषकल्पतरु दितिवातिः पुमान्भास्करचन्द्रयोः स्या- द्गतिस्तु यात्राध्वदशाभ्युपाये । नाडीव्रणे स्याच्छरणे च बुद्धौ मतिस्तु वाञ्छास्मृतिबुद्धिषु स्त्री । चि[289b]तिस्तु चित्यागणयोर्दितिस्तु स्याद्दैत्यमातर्यपि( ख )ण्डने च । मूले गतौ चापि पतिः प्रभौ स्वा- श्रये करोद्वोढरि पुंसि दिष्टः ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 6.16.48
• कोषकल्पतरु प्रकृतिस्यान्मूलमायापरमात्मशील- स्वाम्यादिपौरव्रजकारणेषु । पुंस्त्वादिलिङ्गे प्रकृतिस्तथैव स्यात्प्रत्ययस्यापि पुरोगभागे ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 6.16.37
• कोषकल्पतरु पादमूलेऽपि पादोऽयव( ? )सूपकारे सूदस्तथा व्यञ्जनसूपयोश्च । क्षोदो रजःपेषणयोरथ स्या- च्छादोऽपि शष्पे नरि कर्दमे च ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.19.26
• कोषकल्पतरु बुध्नन्यूनं च हीनं त्रिषु गर्ह्य ऊने दीनस्तु भीते त्रिषु दुर्गते च । स्त्रियां त्वसौ मूषिक[11a]योषिति स्या- द्बुध्नस्तु शंभौ गदितोऽपि मूले ॥ ९१ ॥ Koṣakalpataru 6.21.91
• कोषकल्पतरु शफमूले तरूणामथ गुम्फ उक्तो भुजाविभूषाभिदि गुम्फने च ॥ २५ ॥ Koṣakalpataru 6.23.25
• कोषकल्पतरु परिग्रहबलस्य पृष्ठभागके परिग्रहस्तु कीर्तितः कुटुम्बके कलत्रके ग्रहे च मूलशापयोः ॥ ५८ ॥ Koṣakalpataru 6.32.58
• नानार्थार्णवसंक्षेप नेत्रनेत्रं नाड्यां तरोर्मूले वस्त्रे दृशि मथो गुणे । क्ली पुंसि चान्ये नेपस्तु नये वृक्षे पुरोहिते ॥ ६९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.698
• नानार्थार्णवसंक्षेप पतिगतौ मूलेऽप्यथो पत्नी भार्यायां स्त्री त्रि तु प्रभौ । वृद्धादिस्तु पतिर्यस्यास्तत्रान्यार्थसमासके ॥ ७२६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.726
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रभवप्रभवः स्यादपां मूले विक्रमे जन्मकारणे । आद्योपलब्धिस्थानेऽथ प्रतापे स्यात् प्रभाववाक् ॥ १२४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.124
• नानार्थार्णवसंक्षेप परिग्रहस्याज्जङ्गमे परीवारः खड्गकोशे परिच्छदे । परिग्रहस्तु शपथे मूले परिजने तथा ॥ ८५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.85
• परमानन्दीयनाममाला कन्दकोटिः संख्याग्रयोः कन्दो मूले सूरणमेघयोः । कुन्दो वृक्षे निधौ यन्त्रे कन्था प्रावरणे पुरे ॥ १०८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.108
• परमानन्दीयनाममाला चरणचमसो लड्डुके पिष्टभेदे पर्पटके तथा । चरणस्तु पदे मूले गोत्रचारित्रयोरपि ॥ १८० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.11.180
• शिवकोष जटाजटी प्लक्षे गर्दभाण्डेऽथो मूले नलदे जटा । झिण्टी सैरेयके बाणाबदरीमोदकीषु च ॥ ११९ ॥ Śivakoṣa 8.1.119
• शब्दरत्नावली जटाजटामूले लग्नकचे मांस्यां प्लक्षे जटीत्यपि । जुष्टं तत्क्लीबमुच्छिष्टे वाच्यलिङ्गन्तु सेविते ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.15
• शब्दरत्नावली चरणचरणोऽस्त्रीपदे गोत्रे मूले च बह्वृचादिके । नपुंसकन्तु भ्रमणेऽप्याचारादनयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.35
• शब्दरत्नावली आलुअलिः सुरायां भ्रमरे काककोकिलयोरपि ॥ आलिः सख्यां सेतुपंक्त्योः सन्ततौ विशदाशये । आलुर्गलन्तिकायां स्त्री क्लीबं पेचकमूलयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.2
• शब्दरत्नावली परिग्रहतमोपहो हिमकरे चण्डभानुजिनाग्रिषु । प्रतिग्रहो ग्रहभिदि स्वीकारसैन्यपृष्ठयोः ॥ पतद्ग्रहग्रहणयोर्विधिदावव्यवस्तुनि । परिग्रहः स्त्रीस्वजनादानेषु मूलशापथोः ॥ परीवहो जलोच्छ्वासक्षितिभिद्योग्यवस्तुनीः ॥ Śabdaratnāvalī 7.33.32
• शब्दरत्नाकर प्रभवआद्योपलब्धिस्थाने च मूले च प्रभवोऽम्भसाम् । पुलकः कृमिरोमाञ्चहीररत्नास्त्रराजिषु ॥ २१२५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2125
• त्रिकाण्डशेष कन्दकन्दोऽस्त्री शूरणे मूले राजलिङ्गविषाणयोः । स्त्री ककुत्कडकन्दस्तु शृङ्गवेररसोनयोः ॥ २०४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.204
• त्रिकाण्डशेष पादमूले प्रत्यन्तशैले च प्रसादस्त्वनुरोधने । स्वास्थ्ये काव्यगुणे चाऽथ प्रतिपत्तिथिसंविदोः ॥ २०८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.208
• त्रिकाण्डशेष अङ्घ्रिहविर्वह्नी चाऽग्निहोत्रौ वृक्षे लघुनि चाऽगुरुः । शक्तो निरण्डश्चाण्डीरावङ्घ्रिः स्यात्पादमूलयोः ॥ ३३० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.330
• त्रिकाण्डशेष नेत्रधीरञ्च कुङ्कुममथो धरा पृथ्वी धरो गिरिः । नेत्रो नेतरि नेत्रञ्च गुणे मूले विलोचने ॥ ३५९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.359
• त्रिकाण्डशेष आलुआलुर्गलन्तिकायां स्त्री क्लीवं मूले च भेलके ॥ ३८१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.381
• त्रिकाण्डशेष तलझलाऽऽतपोर्मिर्दुहिता तलं मूलचपेटयोः । तालो गीतक्रियामाने हरिताले द्रुमान्तरे ॥ ३९४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.394