अनन्त
anantaपुं · masc.In 20 kośas: 47 synonym verses, 12 as a nānārtha head word, 11 as a meaning of another word.
एतस्यामवसर्पिण्यामृषभोऽजितशंभवौ ।अभिनन्दनः सुमतिस्ततः पद्मप्रभाभिधः ॥ २६ ॥सुपार्श्वश्चन्द्रप्रभश्च सुविधिश्चाथ शीतलः ।श्रेयांसो वासुपूज्यश्च विमलोऽनन्ततीर्थकृत् ॥ २७ ॥धर्मः शान्तिः कुंथुररो मल्लिश्च मुनिसुव्रतः ।नमिर्नेमिः पार्श्वो वीरश्चतुर्विंशतिरर्हताम् ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
ऋषभो वृषभः श्रेयाञ्श्रेयांसः स्यादनन्तजिदनन्तः ।
आर्या
genderपुंmasc.
व्योमान्तरिक्षं गगनं घनाश्रयो विहाय आकाशमनन्तपुष्करे ।अभ्रं सुराभ्रोडुमरुत्पथोऽम्बरं खं द्योदिवौ विष्णुपदं वियन्नभः ॥ १६३ ॥
upajati 12
genderक्लीneut.
रामो हली मुसलिसात्त्वतकामपालाः संकर्षणः प्रियमधुर्बलरौहिणेयौ ।रुक्मिप्रलम्बयमुनाभिदनन्तताललक्ष्मैककुण्डलसितासितरेवतीशाः ॥ २२४ ॥बलदेवो बलभद्रो नीलवस्त्रोऽच्युताग्रजः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शेषो नागाधिपोऽनन्तो द्विसहस्राक्ष आलुकः ॥ १३०७ ॥स च श्यामोऽथवा शुक्लः सितपङ्कजलाञ्छनः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
द्योदिवौ द्वे स्त्रियामभ्रं व्योम पुष्करमम्बरम् ।नभोऽन्तरिक्षं गगनमनन्तं सुरवर्त्म खम् ॥वियद्विष्णुपदं वा तु पुंस्याकाशविहायसी ।विहायसोऽपि नाकोऽपि द्युरपि स्यात्तदव्ययम् ॥तारापथोऽन्तरिक्षं च मेघाध्वा च महाबिलम् ।विहायाः शकुने पुंसि गगने पुन्नपुंसकम् ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderपुंmasc.
बलदेवो बलभद्रो मुशली नीलाम्बरः प्रलम्बघ्नः ।सीरी च सात्वतः स्यात्तालध्वज एककुण्डलोऽनन्तः ॥ २८ ॥
गीतिःmetre not read in every line
genderपुंmasc.
सहस्रभोगः शुभ्रांशुरुबुरूबुश्च कथ्यते ।अनन्तः पद्मिनीकान्तो वासुकिर्देवकिन्नरः ॥ १६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अनन्तमन्तरिक्षं च तमोगर्भं महाङ्गकम् ।महाछत्रं सत्वगुणं तारकापथमित्यपि ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुंस्याकाशः क्लीबपुंसोर्विहायाः षण्नभोम्बरम् ।पुष्करं व्योम गगनमनन्तं खं दिवं वियत् ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
यासोऽनन्तो बालपत्रः समुद्रान्तो मरूद्भवः ।त्रिकण्टकः सूक्ष्मपत्रो विषघ्नो विषकण्टकः ॥ ४६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शेषस्तु नागपर्यायराजार्थोऽनन्त इत्यपि ।विष्णुपर्यायशय्यार्थः सहस्रफणभूधरौ ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्लीबेऽपां पित्तमप्पित्तं ज्योतिर्बर्हिर्हविश्च षण् ।अपि वायुसखाऽनन्तः पाचनः पावनोऽनलः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कामो मासो मलः कोको लक्ष्मीनाथः सुयामुनः ।सहस्रपारः षड्विन्दुरनन्तो नलिनेशयः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बलि-बल-बलभद्र-कामपाल-प्रियमधु-सात्वत-राम-रेवतीशाः ।मधुमथन-पुरोज-नीलवासो-मुसलि-हलायुध-सीरपाण्यनन्ताः ॥ ४४ ॥
पुष्पिताग्रा
genderपुंmasc.
व्योमाम्बरं पुष्करमन्तरिक्ष-मत्रान्तरिक्षे सरकोऽस्त्रियां खम् ।अनन्तमाष्ट्रं गगनं वियच्चनभो नभाकं नभसो नभश्च ॥ १ ॥
उपजातिः
genderक्लीneut.
काद्रवेयाः पुनर्नागास्तेषां भोगवती पुरी ।शेषो नागाधिपोऽनन्त-आलुकौ द्विसहस्रदृक् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्रीलिङ्गे द्योदिवौ देववर्त्मानन्ते विहायसि ।अम्बरं तारकामार्गोऽभ्रमार्गोऽपि निरीक्ष्यते ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भोगावती पुरी तेषां शेषोऽनन्तस्त्वथालुकः ।द्विसहस्राक्ष इत्येवं तथा नागाधिपश्च सः ॥ २११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऊर्ध्वं लेखगमानन्दमनन्तं सर्वगं पृथु ।पुष्करं दुष्करं निष्कं नभः खं नभसं नभम् ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तत्र भोगीश्वरोऽनन्तः शेषः शुभ्रः शशिप्रभः ।पतञ्जलिर्मयूरश्च सर्पराजः समातुतः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वियद्विहायोऽनन्तं च सुरवर्त्म घनाश्रयः ।आदित्यः सविता सूर्यो रविर्भानुर्दिनेश्वरः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चक्षुःश्रवाः काद्रवेयः सर्पराजस्तु वासुकिः ।शेषो नागाधिपोऽनन्तः सहस्रवदनश्च सः ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विमलोऽनन्तधर्मौ च शान्तिः कुन्थुः त्वरो जिनः ।मल्लिनाथो जिनेन्द्रश्च श्रीमुनिसुव्रतो नमिः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वियद्विष्णुपदं खञ्च द्यौदिवौ च मरुत्पथः ।व्योमाऽनन्तं विहायश्च पुष्करं गगनं नभः ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अनन्तो नीलवस्त्रश्च सङ्कर्षणैककुण्डलौ ।यमुनाभित् तथा फालः रुक्मिभिद्रुक्मिदारणः ॥ ३०६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्ष (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अनन्तो द्विसहस्राक्षः षण्णामानि सन्ति वै ।स च कृष्णोऽथवा शुक्लः सितपङ्कजलाञ्छनः ॥ २३६४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाक-विष्णुपद-व्योम-नभं पुस्करमक्षरम् ।विहायसमनङ्गञ्च खमनन्तत्रिपिष्टपम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तदीश्वरश्च भोगीन्द्रः शेषोऽनन्तः फणीश्वरः ।वासुकिः सर्पराजः स्याद् वासुकेयोऽपि स स्मृतः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यादखण्डञ्च निःशेषमनन्तं पूर्णमित्यपि ।निरन्तरं घनं सान्द्रं विरलं पेलवं तनु ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वसुपूज्य-वासुपूज्यावनन्तोऽनन्तजिन्मतः ।विंशे जिने मुनिस्तद्वद् मुनिसुव्रतसुव्रतौ ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ज्य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विष्णुः श्रीपतिरच्युतोऽसुररिपुर्विश्वंभरः केशवोवैकुण्ठः पुरुषोत्तमो मधुरिपुर्नारायणो माधवः ।शार्ङ्गी तार्क्ष्यरथः समुद्रशयनः पीताम्बरः श्रीधर-श्चक्री कैटभजित्सरोजनयनोऽनन्तो मुकुन्दो हरिः ॥ १९ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
विष्णुपदं वियदम्बरमभ्रमनन्तं नभोऽन्तरिक्षं खम् ।व्योमसुरवर्त्मपुष्करगगनानि द्योदिवौ स्त्रियावस्त्री ॥ १५९ ॥
गीतिः
genderपुंक्लीm. n.
शेषोऽनन्तो वासुकिरहिराडथ शङ्खतक्षकाश्वतराः ।कम्बलगुलिकस्वस्तिककर्कोटकशङ्खचूडकौरव्याः ॥ ३०० ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
आ-कारो विजयाऽनन्तौ दीर्घच्छायो विनायकः ।क्षीरोदधिः पयोदश्च पाशो दीर्घास्यवृत्तकौ ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नारायणस्तथाऽनन्तो मुखवृत्तं गुरुस्तथा ।विष्णुशय्या तथा शेषो दीर्घ आ-कार एव च ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अनन्तश्च महासेनोऽनिरुद्धो रसव(ना)र्णकः ।कन्यास्तननिभः सर्गो विसर्गश्चान्तिमस्वरः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संवर्तको नृसिंहश्च हृदयान्मुखसंस्थितः ।अनन्तः परमात्मा च वज्रकायोऽन्तिमः क्ष-कः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हृत् तारको गुरुर्दीर्घो नारायण-चतुर्मुखौ ।अनन्तो वासुदेवश्च वेदान्तः कारकः स्मृतः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अनन्तश्चान्तको वक्त्र-विश्वान्तौ चरुजः स्मृतः ।क्षीरोदधिः पयोदश्च दीर्घच्छायो विनायकः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुखवृत्तं गुरुः शेषो दीर्घोऽनन्तो मरुत् तथा ।नारायणो विघ्नराजः प्रतिष्ठा च द्वितीयकः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मेघनादो नभः प्राणो हृदो वामपदस्थितः ।हयग्रीवोऽरुणोऽनन्तो वराहो नकुली शिखा ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हृदयान्मुखगो व्यापी संवर्तक-नृसिंहकौ ।अनन्ताख्यो गणेशश्च मेरुर्वज्रतनुः क्ष-कः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ हरितबिन्दुश्रीकरश्रीवराहा-जितपरपुरुषश्रीगर्भषड्बिन्द्वनन्ताः ।नरकजिदृतधामा केशवो जन्मकीलः ऋतुपुरुषनृसिंहश्रन्थजह्नूच्चदेवाः ॥ २८ ॥
मालिनीmetre not read in every linenearly मालिनी
genderपुंmasc.
अनन्तो वासुकिः पद्मो महापद्मोऽपि तक्षकः ।कर्कोटिः कुलिकः शंख इत्यष्टौ नागनायकाः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गर्तः पतेरो भूश्वभ्रमवखातोऽवटोऽवधिः ।शेषोऽनन्तो नागराजः सर्पराजस्तु वासुकिः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
युक्तेऽतिसंस्कृतेऽमर्षिण्यभिनीतोऽथ संस्कृतम् ।कृत्रिमे लक्षणोपेतेऽप्यनन्तोऽनवधावपि ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअनवधि
संनाहेऽतिदृढे गृ[295a]हे च गदितो न स्त्री निवातोऽन्यव-द्वातोनेऽथ हरौ च शेषभुजगेऽनन्तः पुमान्खेऽन्तिमे ।दूर्वाभूम्यमृतासु गोपतनयाग्निज्वालिकालाङ्गली-षूक्तः स्त्री खगभेदभासखगमेषूक्तः शकुन्तः पुमान् ॥ १८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
शारिवाभूमिदूर्वासु विशल्यानाम्नि चौषधौ ।दुःस्पर्शे च स्त्रियां भेद्यलिङ्गं त्वन्तवि(स?व)र्जिते ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
doubtful
द्राक्षाकृष्णाभयाधात्रीछिन्नाकुल्यासु चामृता ।अनन्तः पिप्पलेऽनन्ता दूर्वापथ्याकणासु च ॥ १८८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपिप्पल
अनन्त as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश शेषशेषं हलायुधेऽनन्ते उपयुक्तेतरे विदुः । प्रसादे निजनिर्माल्यदत्तिः शेषेति कीर्तिता ॥ Dharaṇikośa 30.3.2
- कोषकल्पतरु शेषमेषोऽस्त्रियां स्यादुरणे च राशि- भेदे तथा भेषजभेदकेऽपि । शेषस्तु संकर्षणकेऽप्यनन्ते वधे पुमान्स्यादथ न स्त्रियां स्यात् ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.30.38
- नानार्थार्णवसंक्षेप शेषमहिषे तु द्वयोः शृङ्गवति तु त्रिः पुमान् पुनः । शेषोऽप्रधानेऽनन्ताख्यसर्पराजेऽथ शार्ङ्गिणः ॥ १४१५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1415
- परमानन्दीयनाममाला शेषहरीतक्यामलक्योश्च शेषोऽनन्ते बले क्षये । श्यामाथ सोमवल्ली स्यादप्रसूताङ्गना तथा ॥ ३५६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.25.356
- शब्दरत्नावली शेषशेषः सङ्कर्षणेऽनन्तं वधयुक्तेतरेषु च । शेषा प्रसादार्पणयोरात्यनिर्माल्यकेऽपि च ॥ शेषः स्याद्यक्ष्मरोगे ना शोषणे च भवेत्पुमान् । Śabdaratnāvalī 7.31.17
- शब्दरत्नावली औलृरदित्यां ॡ दितौ च एर्विष्णौ ऐर्महेश्वरे । ओ ब्रह्मण्यौरनन्ते च अं विधौ अः पितामहे ॥ Śabdaratnāvalī 8.2
- शब्दरत्नाकर एककुण्डलअनन्ते वित्तनाथे च तालाङ्केऽप्येककुण्डलः । ध्रुवेऽप्यौत्तानपादिः स्याद् गृध्रेऽपि कमलच्छदः ॥ २२३३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2233
- तन्त्राभिधान कचक्री प्रजापतिः सृष्टिर्दक्षस्कन्धो विशाम्पतिः । अनन्तः पार्थिवो बिन्दुस्तापिनी परमार्थकः ॥ ५७ ॥ Tantrābhidhāna 2.18.57
- तन्त्राभिधान ळ्ळः पृथ्वी विमला मेघोऽनन्तो हव्यवहः सिता । व्यापिनी शिवदा केतुर्जगत् सारतरं हठः ॥ १६८ ॥ Tantrābhidhāna 2.51.168
- त्रिकाण्डशेष शेषसङ्ख्यायान्तु न ना लक्षा क्लीबं व्याजशरव्ययोः । हरतार्क्ष्यौ विशालाक्षौ शेषो नानन्तसीरिणोः ॥ ४४१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.441
- वैजयन्ती एककुण्डलशौण्डिके चाप्यथानन्ते कुबेरे चैककुण्डलः । आम्रे चामरपुष्पः स्यात् काशकेतकयोरपि ॥ ५१ ॥ Vaijayantī 8.1.51