साय
sāyaक्ली · neut.In 9 kośas: 17 synonym verses, 2 as a nānārtha head word.
प्रत्यूषोऽहर्मुखं कल्यमुषःप्रत्युषसी अपि ।व्युष्टं विभातं द्वे क्लीबे पुंसि गोसर्ग इष्यते ॥ २ ॥प्रभातं च दिनान्ते तु सायं सन्ध्या पितृप्रसूः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सायं दिवावसानं स्यात्प्रदोषो रजनीमुखम् ।निशीथो मध्यमा रात्रिः प्रोक्ता सा च महानिशा ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मध्यं दिनमथोत्सूरोऽपराह्णः पुंनपुंसकम् ।दिवसार्थावसानस्य पर्यायं सायमव्ययम् ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
सायोऽपि स्यात्स्त्रियां सन्ध्या पितृपर्यायसूर्रुमा ।निण्मुखं च प्रदोषः स्यात्सन्धा सन्धिश्च पुंस्ययम् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यादेवं पञ्चदशधा दिवसः पञ्चधा पुनः ।प्रातः संगवमध्याह्नाः पराह्णाः सायमित्यथ ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
सायेन्द्रियकिशलयखेयद्रुवययोरपि ।भयद्वापरयोः क्षेत्रसत्रयोरजिरस्य च ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 य (wrong syllable)
genderक्लीneut.
माध्यंदिनावर्तने च मध्याह्नो अपराह्नकः ।सायो विकालः सायाह्नमुत्सूरः सबलिस्तथा ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्रुवयं भयं त्रिसंध्यंकिसलय-शयनीय-साय-खेयानि ।********इन्द्रिय-धान्ये लवङ्गके दिव्यम् ।धर्मं दानादिकेऽध्यात्मं सीम स्यादुपशल्यके ।अनुमत्यां तथा कामं पद्मं च गजबिन्दुषु ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
वलयमलयपूयारण्यसंख्यं हिरण्यंप्रमयसमयसाया जन्यवत्पारिहार्यम् ।शरशिशिरतुषारक्षीरनीहारवार-प्रवरशिखरराष्ट्रभ्राष्ट्रसीरान्धकाराः ॥ ५८ ॥
मालिनी
genderपुंक्लीm. n.
मध्याह्नस्तु दिवामध्यं मध्यन्दिनमपीष्यते ।सन्ध्या सायं च पितृसूर्विकालः सबलिस्तथा ॥ १३० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शयनीयं त्रिसन्ध्यं च सायखेयेन्द्रियाण्यपि ।भयं किशलयं सत्रकलत्रद्वापराणि च ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्यं प्रातरुषः क्लीबे सायं संध्या पितृप्रसूः ।वि(व्यु?)ष्टं विनोदं प्रत्यूषं विभातं भातमेव च ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
बलात्कारे हरः(ठः?) सायः प्रसभः(भं?) प्रसरोऽपि च ।उत्पाते ता(चो?)पसर्गः स्यादजन्यं जन्यमित्यपि ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सायो दिनान्तः सायाह्णो विकालः सायमित्यपि ।सन्ध्या पितृप्रसूः सन्ध्या स्याद्ब्रह्मभूतिरित्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ह्म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
दिनावसाने सायोऽस्त्री सायं स्यान्मान्तमव्ययम् ।पितृप्रस्वां सन्धा सन्द्या सन्धिश्चापि विभावरौ ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
बाणे पृषत्कस्तात्कान्तः सायकः सायवत्सरः ।शरः शरुः स्वरुर्भल्लो भल्लिश्चापि कडम्बयुक् ॥ २७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पीथः पीयुस्तिथश्चाऽथ वास्रो व्युष्टांशके दिनम् ।उषा प्रभातं गोसर्गः सायोऽत्सूरौ विकालके ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धवे मनोज्ञे त्रिषु वृद्धिवल्ल्यांस्त्रियां स्वभावे तु तनौ च कायः ।संघे च लक्ष्ये परवत्कदैवेक्लीबे नृतीर्थेऽप्यथ सायमस्त्री ।प्रियो धवे सुन्दरवाचकश्चवृद्ध्यौषधौ मानवतीर्थके तु ।देहे च शङ्खे निकरे च कायोलक्ष्येऽपि सायं तु दिनान्तवाचि ॥ ६ ॥
उपजातिः
meaningsदिनान्त