मुण्डित

muṇḍitaवि · adj.

In 12 kośas: 11 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.458 · p. 21

मुण्डस्तु मुण्डितः केशी केशवः केशिकोऽपि च ।वलिरः केकरो वृद्धनाभौ तुण्डिलतुण्डिभौ ॥ ४५८ ॥

अनुष्टुप्

मुण्डवि मुण्डितवि केशिन्वि केशववि केशिकवि वलिरवि केकरवि वृद्धनाभिवि तुण्डिलवि तुण्डिभवि

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.48

पृश्निरल्पतनौ श्रोणः पङ्गौ मुण्डस्तु मुण्डिते ॥ ४८ ॥

अनुष्टुप्

पृश्निवि अल्पतनुवि श्रोणवि पङ्गुवि मुण्डवि मुण्डितवि

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.85

सङ्कीर्णे सङ्कुलाकीर्णे मुण्डितं परिवापितम् ॥ ८५ ॥

अनुष्टुप्

सङ्कीर्णवि सङ्कुलवि आकीर्णवि मुण्डितवि परिवापितवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.122 · p. 33

नासान्तराशब्दवृत्तिर्गुक्कणो निह्मणोऽपि च ।अथापि स्यात्प्रलम्बाण्डो मुष्करः पुंसि मुण्डितः ॥ १२२ ॥

अनुष्टुप्

गुक्कणपुं निह्मणपुं प्रलम्बाण्डपुं मुष्करपुं मुण्डितवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.42 · p. 213

मुण्डस्तु मुण्डितोऽथ स्युः केशि-केशव-केशिकाः ।अकर्ण एडो बधिरो दुश्चर्मा तु द्विनग्नकः ॥ ४२ ॥

अनुष्टुप्

मुण्डपुं मुण्डितपुं केशिन्पुं केशवपुं केशिकपुं अकर्णपुं एडपुं बधिरपुं दुश्चर्मन्पुं द्विनग्नकपुं

genderपुंmasc.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.120 · p. 116

प्रलम्बाण्डो मुष्करः स्यादन्धोत्पश्यगताक्षकाः ।अधोमुखोन्मुखौ चैवोत्पश्यो मुण्डितकेशिनौ ॥ १२० ॥

अनुष्टुप्

प्रलम्बाण्डवि मुष्करवि अन्धवि उत्पश्यवि गताक्षकवि अधोमुखवि उन्मुखवि मुण्डितवि केशिन्वि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.284 · p. 96

मुण्डश्च मुण्डितो नाम केशरहित उच्यते ।

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 श (wrong syllable)

मुण्डवि मुण्डितवि

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.46 · p. 166

व्याप्ते सङ्कीर्णमाकीर्णं समाकीर्णञ्च सङ्कुलम् ।मुण्डितं वापितञ्चापि परिवापितमित्यपि ॥

अनुष्टुप्

सङ्कीर्णवि आकीर्णवि समाकीर्णवि सङ्कुलवि मुण्डितवि वापितवि परिवापितवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ब्रह्माध्यायः Śabdaratnākara 3.2.1232 · p. 151

अशिखो मुण्डितो मुण्डः पौंस्नपुंसवने समे ।विवाहोपयमोद्वाहोपयामा दारसंग्रहःपाणिग्रहः परिणयो निवेशः पाणिपीडनम् ॥ १२३२ ॥

अनुष्टुप्

अशिखवि मुण्डितवि मुण्डवि पौंस्नक्ली पुंसवनक्ली विवाहपुं उपयमपुं उद्वाहपुं उपयामपुं दारसंग्रहपुं पाणिग्रहपुं परिणयपुं निवेशपुं पाणिपीडनक्ली

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1617 · p. 195

दण्डितः प्राप्तदण्डः स्यान्मुण्डितः परिवापितः ।अविलम्बितमुच्चण्डं विलीनं विद्रुतं द्रुतम् ॥ १६१७ ॥

अनुष्टुप्

दण्डितवि प्राप्तदण्डवि मुण्डितवि परिवापितवि अविलम्बितवि उच्चण्डवि विलीनवि विद्रुतवि द्रुतवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ब्राह्मणाध्यायः Vaijayantī 3.6.6 · p. 83

आडिण्डिकं त्रिषु परे मुण्डः स्यान्मुण्डितोऽशिखः ।शिखावानवमुण्डः स्यात् पंचचूडस्तु सारणः ॥ ६ ॥

अनुष्टुप्

आडिण्डिकक्ली मुण्डवि मुण्डितवि अशिखवि शिखावत्वि अवमुण्डवि पञ्चचूडवि सारणवि

genderविadj.

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1430 · p. 172

मुखरा शारिकासंज्ञे मुण्डितं त्वभिधेयवत् ।उप्तकेशे स्त्रियां त्वेषा श्रमणीति हि विश्रुते ॥ १४३० ॥

अनुष्टुप्

meaningsउप्तकेश श्रमणी

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1431 · p. 172

भैषज्यशाकस्तम्बेऽथ मुद्गरो द्रुहिणे नरि ।मल्लिकायां च रभसः पुनर्वेण्वादिभेदने ॥ १४३१ ॥

अनुष्टुप्

meaningsभैषज्यशाकस्तम्ब

doubtful

मुण्डित as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश वापितवापितं मुण्डितं प्रोक्तं बीजाकृतं च वापितम् । जृम्भितं करणे स्त्रीणां जृम्भितं स्फुटितेहयोः ॥ Dharaṇikośa 15.2.30
कोषकल्पतरु मुण्डत्रय्यां मुण्डित ओषधौ तु वनिता मत्ते तु शौण्डोऽन्यवत् स्याच्चव्याकणयोः स्त्रियामथ शरे नीरे तरुस्कन्धके । स्तम्बे चावसरे रहस्यपि मितौ वर्गे च काण्डोऽस्त्रियां निन्द्ये च त्रिषु भाण्डमत्र वणिजां मूले धने भूषणे ॥ ७९ ॥ Koṣakalpataru 6.12.79
कोषकल्पतरु वापित[293a]रुदिते क्रन्दितमाहुः प्रोक्षितमुक्तं हते सिक्ते । बीजाकृतमुण्डितयोर्वापितमह्यादिदष्टे तु ॥ ९१ ॥ Koṣakalpataru 6.16.91
शब्दरत्नावली मुण्डमुण्डो दैत्यप्रभेदे स्याद् राहो ना मुण्डिते त्रिषु । मुण्डा मुण्डीरिकौषध्यां मुण्डमन्द्रीतु मूर्द्धनि ॥ Śabdaratnāvalī 7.13.23
त्रिकाण्डशेष मुण्डराहौ दैत्यान्तरे मुण्डो मूर्ध्न्यस्त्री मुण्डिते त्रिषु । रण्डा स्याद्विधवौषध्योर्वितण्डा शाकभिद्यपि ॥ ११६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.116