पुंसवन
puṃsavanaक्ली · neut.In 10 kośas: 10 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
गुड इक्षुरसक्वाथः शर्करा तु सितोपला ॥ ४०२ ॥सिता च मधुधूलिस्तु खण्डस्तद्विकृतिः पुनः ।मत्स्यण्डी फाणितं चापि रसालायां तु भार्जिता ॥ ४०३ ॥शिखरिण्यथ यूर्यूषो रसो दुग्धं तु सोमजम् ।गोरसः क्षीरमूधस्यं स्तन्यं पुंसवनं पयः ॥ ४०४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गर्भाधानं पुंसवनं गर्भरक्षणमित्यपि ।सीमन्तोन्नयनं जातकर्म मेधाजनिस्तथा ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्तन्यं पुंसवनं दुग्धं गोरसोऽभिनवं तु तत् ।पेयुषोऽस्त्री स सप्ताहान्मोरणो मोलिकश्च सः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रक्षितं तूद्धृतं स्नेहान्मथितात्तु प्रमाथितम् ।पयो दुग्धं च पीतं च स्तन्यं पुंसवनं रसः ॥ २२७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
यूर्यूषरससंज्ञा हि रससब्दाः प्रकीर्तिताः ।क्षीरदुग्धे पयःपुंसवने सोमजमित्यपि ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अशिखो मुण्डितो मुण्डः पौंस्नपुंसवने समे ।विवाहोपयमोद्वाहोपयामा दारसंग्रहःपाणिग्रहः परिणयो निवेशः पाणिपीडनम् ॥ १२३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आधानिकं पुंसवनं सीमन्तोन्नयनं च तत् ।खल्लीटः खलितिः कल्लो बधिरः खोरखञ्जकौ ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निपानं स्त्री गवी तुम्बा निलिम्पा रोहिणी च सा ।गव्यं श्रेष्ठं पुंसवनं स्याद्दोहापनयः पुमान् ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आधानिकं पुंसवनं पौंस्नमप्यथ गार्भिणम् ।सीमन्तोन्नयनं नामकर्मामन्त्रणिके समे ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पयो दुग्धं च पीथं च स्तन्यं पुंसवनं सरम् ।गव्यं ज्येष्ठं मधु क्षीरं योग्यं सोमरसोद्भवम् ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अथ पुंसवनं गर्भस्त्रियाः संस्कारकर्मणि ।क्षीरे पुंसश्च सवने विद्यात् पुष्परजः पुनः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
पुंसवन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश स्थापनतमोघ्ना वह्निरवीन्दुशम्भुनारायणाः स्मृताः । स्थापनं स्यात्पुंसवनं स्थापनं रोपणं मतम् ॥ Dharaṇikośa 19.2.46
- कोषकल्पतरु स्थापनस्याद्वामनः खर्वगतोऽन्यवत्स्या- त्स्यात्स्थापनं पुंसवने समाधौ । स्यादोपशीले( ? )प्यथ यापनं तु क्षेपेऽपि कालस्य च वर्त्तनेऽपि ॥ ४२ ॥ Koṣakalpataru 6.21.42
- नानार्थार्णवसंक्षेप पौंस्नपौंस्नं पुंसवने क्लीबं पुंसः सम्बन्धिनि त्रिषु । फलं फाले धने बीजे निष्पत्तौ भोगलाभयोः ॥ ८२५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.825