माक्षिक
mākṣikaक्ली · neut.In 16 kośas: 20 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
genderक्लीneut.
मधु क्षौद्रं माक्षिकादि मधूच्छिष्टं तु सिक्थकम् ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हिङ्गुलं हंसपादं च कुरुविन्दं निगद्यते ।सारघं माक्षिकं क्षौद्रं मधु पुष्परसस्तथा ॥ ६२१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुष्पपर्यायासवार्थस्तद्भेदाः स्युः क्रमादमी ।माक्षीकं माक्षिकं तत्स्यात्तैलाभमथ भ्रामरम् ॥ ६१३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 5 थ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
माक्षिकालीकधान्याकतोकानां सौप्तिकस्य च ।तित्तिडीकक्लीतकयोः कञ्चुकोलुकयोरपि ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 क्ली (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मानिनीपुष्पमप्यत्र ताप्यं स्त्री तु न माक्षिकः ।कदम्बश्चक्रनामा च तारारिरजनाम[16a]कः ।नदीभवश्च तापीयः कामारिर्विटमाक्षिकः ।आवर्तश्चाम्बुधातुश्च शुक्लोऽसौ तारमाक्षिकः ।कङ्कुष्ठं काक(ल)कुष्ठं च विडङ्गं रङ्गनायकम् ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
माक्षिकं मक्षिकाविट् च सारघं तैलवद्धि यत् ।क्षौद्रं तु तत्कपिलाभं स्यात्पौत्तिकं घृतसंनिभम् ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रतर्द्धिकं माक्षिक-गैरिके चमार्द्वीकवत्पुष्पक-रूपके च ।स्याच्चित्रकं किं च विशेषकार्थंस्याच्छीर्षकं षद्गुतु( ? )कारकं च ॥ ९४ ॥
उपजातिः
genderक्लीneut.
भ्रामरं तु भ्रामरीकं क्षौद्रं सारसमाक्षिके ।मदनं तु मधूच्छिष्टं मेणवं तु विलाकरम् ॥ २२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वास्तुकं मौक्तिकं जाल[6]कं जापकंकारकं गौरिकं तोटकं खेटकम् ।वेणुकं रूपकं सौप्तिकं माक्षिकंक्लीतकं नाटकं नाणकं चाह्निकम् ॥ ८४ ॥
स्रग्विणी
genderक्लीneut.
चतुर्विधं मधु प्रोक्तं माक्षिकं च कपोतिकम् ।भ्रामकं(रं?) सीसमिति च तेषु क्षौद्रं प्रयुज्यते ॥ ५५८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कदम्बश्चक्रनामा च माक्षिकं चाऽजनामकः ।वैष्णवश्चेति नामानि कथ्यन्ते माक्षिकस्य वै ॥ १८२५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
माक्षिकं भ्रामरं दालं क्षौद्रमौद्दालकं मधु ॥ २१९१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अथ क्लीबे मधु क्षौद्रं माक्षिकं भ्रामरादिकम् ।मधूच्छिष्टं सिक्थन्तु शिक्थकं शिक्थमित्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ष्टं (syllables merged)
genderक्लीneut.
शिलामुखः, मक्षिकायां भिम्भरा भिम्भराल्यपि ।मधुरस्त्री मधूलं च, माक्षिके वरुटी पुनः ॥ २८६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अथ गोला तु नेपाली माक्षिकं चक्रसंज्ञकम् ।स्रोतोऽञ्जनं तु सौवीरं कापोताञ्जनयामुने ॥ ४३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्वेता श्वेतनिका तुल्ये शशोर्णं शशलोमनि ।क्लीबे सिक्थं मधूच्छिष्टं क्षौद्रं तु मधु माक्षिकम् ॥ १४७८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पौत्तिकभ्रामरक्षौद्रदालौद्दालकमाक्षिकम् ।अर्घ्यं छात्रकमित्यष्टौ जातयोऽस्य पृथग्गुणाः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
बोलो गोलः शशः पिण्डः प्राणो गन्धरसो रसः ।अभ्रकं व्योममेघाख्यं चक्रसंज्ञं नु माक्षिकम् ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
भ्रामरं तु भ्रमरकं क्षौद्रं सारघमाक्षिके ।अन्वर्थं पौत्तिकं दालं दद्रुजं रूक्षवालुकम् ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्वे मालावति तु त्रि स्यान्माक्षिकं तु नपुंसकम् ।सारघे मधुनि स्याच्च शैलधात्वन्तरे तथा ॥ १४२१ ॥
अनुष्टुप्
चक्रसंज्ञे मक्षिकायाः पुनः सम्बन्धिनि त्रिषु ।माषाशी तु तुरङ्गे द्वे माषस्य त्वाशके त्रिषु ॥ १४२२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमक्षिकासम्बन्धिन्
doubtful
माक्षिकं सिक्थके क्षौद्रे माक्षिको धातुमाक्षिके ।मार्षको रक्तवास्तूके जीवशाके च मूषिका ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
माक्षिक as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप पद्ममाक्षिके क्ली स्त्रियो लक्ष्म्यां नरः पद्मस्य सारसे । अथार्कशब्दो ना सूर्ये वह्नाविन्दौ पुरन्दरे ॥ १४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.14
- नानार्थार्णवसंक्षेप चक्रजलावर्ते चये वृत्ते मण्डले धनलोहयोः । काव्यालङ्कारभेदे च विषमे माक्षिकेऽपि च ॥ ३९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.398
- वैजयन्ती पद्ममाक्षिके क्ली स्त्रियो लक्ष्म्यां नरः पद्मस्य सारसे । त्वचो लवंगे पर्णस्य पक्षे क्ली किंशुके नरः ॥ १२ ॥ Vaijayantī 8.6.12