कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

सुकुमार

sukumāraवि · adj.

In 11 kośas: 14 synonym verses, 2 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1387 · p. 53
निष्ठुरः कक्खटः क्रूरः परुषः कर्कशः खरः ॥ १३८६ ॥दृढः कठोरः कठिनो जरठः कोमलः पुनः ।मृदुलो मृदुसोमालसुकुमारा अकर्कशः ॥ १३८७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.132
नूत्नश्च सुकुमारं तु कोमलं मृदुलम्मृदु ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.94 · p. 30
सुकुमारो माणवकः पौगण्डस्तु दशावधि ।कैशोर आपञ्चदशाद्युवा तु त्रिंशदब्दकः ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.36 · p. 136
स्त्रीबीजः सुकुमारश्च तृणबीजोत्तमश्च सः ।राजधान्यं पुनः क्लीबे क्षेत्रजो वनजश्च सः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.404 · p. 177
सुकुमारं च पत्राह्वमंशुकाह्वं च पत्रकम् ।तमालपत्रमथ च किञ्जल्कं कनकाह्वयम् ॥ ४०४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.137 · p. 229
नवीनो नूतनो नव्यः प्रत्यग्रो नूतनो नवः ।अथ स्यात्सुकुमारं तु कोमलं मृदुलं मृदु ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.42 · p. 421
व्यक्तं पूर्णं प्रसन्नं च सुकुमारमलङ्कृतम् ।समं सुरक्तं सुश्लक्ष्णं विक्रुष्टं मधुरं तथा ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.167 · p. 73
मृदु मृदुलं सुकुमारं कोमल-सोमाल-पेलवान्याहुः ।म्रदिमा पुंसि मृदुत्वं मार्द्दवमन्त्ये स्त्रियां तु मृदुता स्यात् ॥ १६७ ॥
गीतिः
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.280 · p. 87
कठोरकठिनौ तुल्यौ दृढे ननु खरः समः ।कोमलं मृदुलं तुल्यं सोमालसुकुमारके ॥ २८० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.74 · p. 10
सुकुमारः कुमारश्च शृङ्गारी रणदूषकः ।शची ऋभुक्षा पौलोमी रतिलोभा पृथुस्तनी ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संकीर्णवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.95 · p. 44
तीव्रोग्रौ दारुणं घोरं दृढमुद्दाममुत्कटम् ।सुकुमारः सुखस्पर्शः कोमलो मृदुलो मृदु ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2521 · p. 409
कोमलः सुकुमारश्च सोमालोऽकर्कशो मृदुः ॥ २५२१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.35 · p. 165
सुकुमारं मृदु भवेत् मृदुलञ्चापि कोमलम् ।अनुगेऽन्वक्षमन्वक् चानुपदं क्लीबमव्ययम् ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.12 · p. 250
कक्खडः खक्खटस्तद्वत्, कोमले मृदुलो मृदुः ।सोमालः सुकुमारश्च, मधूलो मधुरान्विता ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ रान्ताः Koṣakalpataru 6.27.19 · p. 334
भ्रष्टे तारापथतः शिशुमारः स्यात्पलाङ्गे च ।पुण्ड्रेक्षौ सुकुमारः कोमलवाची विशेष्यलिङ्गोऽयम् ॥ १९ ॥
उद्गीतिः
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र रच Śivakoṣa 22.4.432 · p. 39
सुकुमारा तु रम्भायां मनोज्ञायां शुकप्रिये ।पुंसि पुण्ड्याभिदानेक्षौ क्लीबं सीसकसिक्थयोः ॥ ४३२ ॥
अनुष्टुप्