अम्बष्ठ
ambaṣṭhaपुं · masc.In 13 kośas: 13 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
क्षत्त्रियायां द्विजान्मूर्धाभिषिक्तो विट्स्त्रियां पुनः ॥ ८९५ ॥अम्बष्ठोऽथ पारशवनिषादौ शूद्रयोषिति ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 थ (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 ष्यो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शूद्राविशोस्तु करणोऽम्बष्ठो वैश्याद्विजन्मनोः ।शूद्राक्षत्रिययोरुग्रो मागधः क्षत्रियाविशोः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुत्रो मूर्द्धावसिक्ताख्योम्बष्ठो वैश्योदरोद्भवः ।शूद्रोदर्यः पारशवः क्षत्रियस्य विशोदरात् ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हारिद्रकः कादम्बर्यः पुलकी पर्वताह्वयः ।धूलीकदम्बे त्वम्बष्ठः सुवासो वृत्तपुष्पकः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शूद्रायां वैश्यपुरुषाज्जाते करण इष्यते ।वैश्यायां विप्रपुरुषाज्जातेऽम्बष्ठ इतीष्यते ॥ ५६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्विजाद्वैश्यस्त्रियां जातोऽम्बष्ठो हि कथ्यते पुनः ।पारशवो निषादश्च जातः शूद्रस्त्रियां द्विजात् ॥ १५०७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 हि (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 श (wrong syllable)
genderपुंmasc.
करणो वैश्यशूद्राजोऽम्बष्ठो वैश्याद्विजातिजः ।उग्रः शूद्रा क्षत्रियजः क्षत्ता वैश्यासु शूद्रजः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोसलकेकयहूणा घूर्जरयौधेयहेहया मत्स्याः ।गान्धारसिन्धुजावकसिंहलकाम्बोजसोमकाम्बष्ठाः ॥ ३७७ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
मूर्धावसिक्तोऽम्बष्ठश्च त्रयः पारशवोऽप्यमी ।संजाताः क्षत्रियावैश्याशूद्रासु क्रमतो द्विजात् ॥ १५१० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैश्यांबष्ठं निषादं तु शूद्रा पारशवश्च सः ।एते विवाहजाः पुत्रा व्यभिचारसुताः पुनः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
मूर्धावसिक्तः सेनेशो धनुर्वेद्यस्त्रधारकः ।मणिमन्त्रौषधिज्ञश्च सोंऽबष्ठो यानशिक्षया ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
चिकित्सागणितज्योतिर्ज्ञानी स्यादभिषिक्तकः ।अंबष्ठो भृज्जकण्ठोऽस्य चिकित्सा शस्त्रसाधना ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
स एव मंकुशोऽथासौ निषादः सस्यरक्षया ।जीवन् सवर्णो नक्षत्रैः सोंऽबष्ठो वैद्यशास्त्रवित् ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
अम्बष्ठा विद्धकर्णी स्यादम्बष्ठा चाम्ललोणिका ।अम्बष्ठो देशभेदे स्याद्वैश्यापुत्रे च विप्रजे ॥
अनुष्टुप्
विप्राच्च वैश्यातनये स्त्रियां तुपाठाम्ललोणीगणिकौषधीषु ।
उपजातिः
doubtful
अग्नौ क्ली रश्मिहविषोरम्बष्ठस्तु द्वयोरयम् ।वैश्यायां ब्राह्मणाज्जाते विवाहादपरे पुनः ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवैश्यायां ब्राह्मणाज्जात
ब्राह्मणात् क्षत्त्रियाजाते विवाहेनेति मन्वते ।सवर्णाख्ये नृपात् तूढवैश्यायामपरे विदुः ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
जाते माहिष्यसंज्ञाके स्त्री त्वम्बष्ठा विधीयते ।पाठाशार्ङ्गाष्ठयोर्यूथीचाङ्गेर्योः स्थावरान्तरे ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमाहिष्य
अपष्ठुः पुंसि कामे स्याद् वामे तु वाच्यलिङ्गकः ।अम्बष्ठो द्विजवैश्याजे देशे हस्तिपके पुमान् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 तु (wrong syllable)
अम्बष्ठ as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप दौष्षन्तकक्ष्याजीवेऽम्बष्ठ एव स्यादुग्राख्ये च जीविनि । मत्स्यघातादथ स्त्री स्याद् दौन्दुभी दम्भ एव च ॥ ९६७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.967