क्षत्तृ
kṣattṛपुं · masc.In 14 kośas: 25 synonym verses, 12 as a nānārtha head word.
महामात्राः प्रधानानि पुरोधास्तु पुरोहितः ॥ ७२० ॥सौवस्तिकोऽथ द्वारस्थः क्षत्ता स्याद्द्वारपालकः ।दौवारिकः प्रतीहारो वेत्र्युत्सारकदण्डिनः ॥ ७२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नियन्ता प्राजिता यन्ता सूतः सव्येष्ठृसारथी ।दक्षिणस्थप्रचेतारौ क्षत्ता रथकुटुम्बिकः ॥ ७६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षत्त्रियायां पुनः क्षत्ता चण्डालो ब्राह्मणस्त्रियाम् ॥ ८९७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
नियन्ता प्राजिता यन्ता सूतः क्षत्ता च सारथिः ॥ ५९ ॥सव्येष्ठदक्षिणस्थौ च संज्ञा रथकुटुम्बिनः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
द्वास्थो दौवारिकः क्षत्ता दण्डी वेत्रधरस्तथा ।उत्सारको द्वारपालः प्रतिहारो बुधैः स्मृतः ॥ ४२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपस्करो रथाङ्गः स्यादणिरक्षाग्रकीलिका ।नियन्ता प्राजिता क्षत्ता दक्षिणस्थश्च सारथिः ॥ ४४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दौवारिको वेत्रधरः क्षत्ता द्वास्थश्च दर्शकः ।पुरोधास्तु पुरोगामी पुरोहितपुरोगमौ ॥ ३३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दक्षिणेस्थप्रचेतारौ क्षत्ता रथकुटुम्बिकः ।रथिनः स्यन्दनारोहा रथिका रथिरा अपि ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मागधः क्षत्रियायां स्याच्छूद्राद्वैश्यातनूभवः ।आयोगवः क्षत्रियायां क्षत्ताथ ब्राह्मणीभवः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतीहारो वेत्रधर-वेत्र्युत्सारक-दण्डिनः ।क्षत्ता चाथ प्रतीहारी द्वाःस्था दौवारिकी स्त्रियाम् ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नियन्ता प्राजिता यन्ता सव्येष्टा क्षत्तृ-सारथी ।सूतो रथकुटुम्बी च प्रचेता दक्षिणस्थवत् ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षत्र्यां वैश्यान्मागधः स्यात्क्षत्ता स्याच्छूद्रतः सुतः ।वैश्यायां शूद्रजन्मायोगवोऽमी द्वादश स्मृताः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुरोधाश्च प्रतीहारः क्षत्ता दौवारिकस्तथा ।उत्सारको वेत्रिदण्डिद्वाःस्था अन्तःपुरे त्वथ ॥ ३४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सारथौ प्राजिता यन्ता नियन्ताशनतापलिः ।सव्येष्ठो दक्षिणस्थश्च क्षत्ता वित्ता च सारथिः ॥ ३२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैश्यायां क्षत्रियाज्जातो म(मा?)हिष्य इति कथ्यते ।आ(अ?)र्यायां शूद्रजः क्षत्ता क्षतकोऽपि च दृश्यते ॥ ५६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
सव्येष्ठा सारथिः सादी क्षत्ता रथकुटुम्बिकः ॥ १२३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षत्ता शूद्रात् प्रविज्ञेयो जातो वै क्षत्रियस्त्रियाम् ।चण्डालः कथ्यते शूद्राद् जातो वै ब्राह्मणस्त्रियाम् ॥ १५१० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूतः क्षत्ता नियन्ता च प्रवेता प्राजितापि च ।सव्येष्ठोऽपि च सव्येष्ठा दक्षिणस्थश्च सारथिः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
करणो वैश्यशूद्राजोऽम्बष्ठो वैश्याद्विजातिजः ।उग्रः शूद्रा क्षत्रियजः क्षत्ता वैश्यासु शूद्रजः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षत्रियायां विशोऽर्यायां क्षत्रियाल्लब्धसंभवौ ।क्रमान्मागधमाहिष्यौ क्षत्तार्याशूद्रयोः सुतः ॥ १५१२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षत्ता दौत्यद्वारपाल्यात् पुल्कसो मद्यविक्रयात् ।पेलवः पुनरस्पृश्यो जंभको नृत्तगानवित् ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दौवारिको वेत्रधरो द्वाः स्थः क्षत्ता च दर्शकः ।द्वारपाले पुरोधास्तु सौवस्तिकपुरोहितौ ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नियन्ता प्राजिता क्षत्ता यन्ता सूतश्च सारथिः ।सव्येष्ठो दक्षिणेस्थश्च स्यन्दने पार्ष्णिसारथिः ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षत्ता शूद्रात्क्षत्रियाजे सारथिप्रतिहारयोः ।स्मृतः प्रेष्यासुते क्षत्ता क्षत्ता नियुक्तवेधसोः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 नि (wrong syllable)
समन्तभद्रे नरि शासके तुत्रय्यां च शास्ता करिपे तु यन्ता ।सूतेऽथ नप्तात्मजपुत्रकाजेक्षत्ता प्रतीहारिणि सारथौ च ॥ ३८ ॥
उपजातिः
क्षत्राङ्गनायां वृषलाच्च जातेतथा भुजिष्याभवनन्दनेऽपि ।होता तु ऋत्विग्भिदि यष्टरि स्यात्पोतापि ऋत्विग्भिदि केशवे च ॥ ३९ ॥
उपजातिः
meaningsभुजिष्याभवनन्दन
वैश्यायां जनिते शूद्रादन्ये पारशवाह्वये ।ब्राह्मणादूढशूद्रायां जाते प्रेष्यासुते परे ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
वैजयन्त्यां तु पठितं योऽयं स्यात् पारधैनुकः ।तस्मिन् दौत्यद्वारपाल्यवृत्तावित्यथ भेद्यवत् ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपारधैनुक
doubtful
क्वचिन्निवृत्ते च मृतेऽप्यविनीतेऽप्यथो पुमान् ।स्वतन्त्रकारके कर्ता भव्यसंज्ञे च पादपे ॥ १७५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
क्ली तु तस्य फले त्रिस्तु कारकेऽथ ककुत् स्त्रियाम् ।पुंसि चोक्ष्णः स्कन्धदेशे प्रोन्नते राजलक्ष्मणि ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
क्षत्ता सूते प्रतीहारे क्षत्रियाशूद्रजेऽपि च ।नियुक्ते च विरिञ्चे च भुजिष्यातनये पुमान् ।कर्ता विधातरि स्यात्तु कारके वाच्यलिङ्गकः ॥
अनुष्टुप्