मागध
māgadhaपुं · masc.In 19 kośas: 31 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
वैश्यात्तु मागधः क्षत्त्र्यां वैदेहिको द्विजस्रियाम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 हि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
शूद्राविशोस्तु करणोऽम्बष्ठो वैश्याद्विजन्मनोः ।शूद्राक्षत्रिययोरुग्रो मागधः क्षत्रियाविशोः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रबोधका मागधवन्दिसूता,वैतालिका मङ्गलपाठकाश्च ।अच्छोटनं स्यान्मृगया मृगव्यं,पापर्द्धिराखेटक इत्यभिन्नम् ॥ ४३५ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
वैतालिका बोधकरा वन्दिनः स्तुतिपाठकाः ।मागधो मङ्खको घण्डाताडो घाण्डिकचाक्रिकौ ॥ ३३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पालिः पाली अश्रिरश्री अश्रः कोटिश्च कोट्यपि ।घण्टिका घाटिकश्च स्यान्मागधो मगधः समौ ॥ २१७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्रौतश्रवेयः कंसः स्यादुग्रसेनसुतोऽपि च ।बार्हद्रथिर्जरासन्धो मागधो मगधेश्वरः ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मागधा मगधास्ते स्युर्वन्दिनः स्तुतिपाठकाः ।वैतालिकाद्या नग्नाः स्युर्नग्नाचार्यस्तु हिण्डकः ॥ ३३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मागधो जरणो दीप्यो जीर्णो जीरकजीरणौ ।बह्निसस्योप्यजाजी स्त्री श्वेतायाम् तत्र वै कणा ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मागधः क्षत्रियायां स्याच्छूद्राद्वैश्यातनूभवः ।आयोगवः क्षत्रियायां क्षत्ताथ ब्राह्मणीभवः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अवन्तयो मालवाः स्युर्मागधाः कीकटाभिधाः ।आवन्त्यः स्यादवन्तीशस्त्रि[4a]ष्ववन्ती तदीश्वराः ॥ ३४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
कणामूलं च पत्राङ्गं विरूपं मागधं तथा ।पिप्पली मागधी कृष्णा वैदेही चपला कटुः ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैतालिका बोधकरा आर्थिकाः सौखसुप्तिकाः ।चाक्रिका घाण्टिकास्तुल्या मगधा मागधाः समाः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षत्र्यां वैश्यान्मागधः स्यात्क्षत्ता स्याच्छूद्रतः सुतः ।वैश्यायां शूद्रजन्मायोगवोऽमी द्वादश स्मृताः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वनदुर्गनिवासे स्याद् भेद्यलिङ्गं तु धारके ।मागधी तु स्त्रियां यूथीपिप्पल्योः स्याद्द्वयोः पुनः ॥ १३९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
शूद्रायां क्षत्रियाज्जातश्चोग्र इत्यभिधीयते ।क्षत्रियायां वैश्यजातो मगधो मागधोऽपि च ॥ ५६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैतालिका बोधकरा वन्दिनः स्तुतिपाठकाः ।मागधो मङ्खको घण्टानाडो घाण्टिकचाक्रिकौ ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
घाण्टिकाश्चाक्रिकाः बन्दी सूतो मङ्गलपाठकः ।मगधो मागधो मङ्खः इति नामानि स्युः पुनः ॥ १३२० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मागधः क्षत्रियायां वै वैश्याज्जातो हि मन्यते ।पुनः वैदेहको वैश्याद् द्विजस्त्रियां हि कथ्यते ॥ १५११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्त्रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
प्रतिसन्धानिका भट्टा मागधा मधुकाश्च ते ।बलवीर्यप्रभावज्ञा अग्रतः स्तुतिकारकाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माहिष्यः क्षत्रवैश्याजः वैश्यात् क्षत्रासु मागधः ।ब्राह्मणी क्षत्रजः सूतो वैदेहो ब्राह्मणीविशोः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मागधो मगधो मङ्खे वैश्यात् क्षत्र्यां भवेऽपि च ।छन्दोजातावुष्णिहोष्णिग् बले शुष्मं तु शुष्मणा ॥ २८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृथ्वीवरोऽक्षदृक् स्थेयो न्यायदर्शी च धार्मिकः ।मागधो मगधो बन्दी मधुकः स्तुतिपाठकः ॥ १३०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षत्रियायां विशोऽर्यायां क्षत्रियाल्लब्धसंभवौ ।क्रमान्मागधमाहिष्यौ क्षत्तार्याशूद्रयोः सुतः ॥ १५१२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एते क्षत्रियपुत्राः स्युर्नानायोषित्समुद्भवाः ।वैश्याद्वैदेहकं विप्रा क्षत्रकन्या तु मागधम् ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मौकल्यो रामको वस्त्रस्यूतिरञ्जनजीवनात् ।मागधोऽसावनूढाजो जंघाकरिकवृत्तिकः ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वाप्याद्यवतरेच्छुध्यै क्षालयेन्मलिनांबरम् ।वणिक्पथे मागधस्य वाग्भी राजप्रबोधनम् ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अन्तावसायी वपनान्मागधश्चित्रकर्मणा ।स वैदेहः पाशुपाल्यात्तद्रसानाञ्च विक्रयात् ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैतालिको बोधकरो वन्दी तु स्तुतिपाठकः ।मागधो मधुको घण्टाताडे घाण्टिकचातिकौ ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मागधश्चाथ सूक्ष्मोऽसौ कणजीरण ओसरः ।अग्निमन्थो हृद्यगन्धः सुगन्धिः कालिका कणा ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मागघी पिप्पलीयूथ्योर्मागधो मगधोद्भवः ।मागधा बन्दिनः क्वापि सुताश्च क्षत्रियाविशोः ॥
अनुष्टुप्
ना विटपे शाखायां प्रकृतौ सिद्धौ च संसिद्धिः ।वन्दिनि मागध उक्तः सितजीरे क्षत्रियापुत्रे ॥ ७८ ॥
metre not recognised
मर्त्यजात्यन्तरे वैश्याज्जाते ब्राह्मणयोषिति ।वैश्यात् क्षत्रियकन्यायां जाते च स्याच्च वन्दिनि ॥ १३९१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
मगधानां तु ना राज्ञि जीरकेऽप्यथ माधवः ।विष्णौ वैशाखमासे च वसन्ते चाजयो नरि ॥ १३९२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
परिधिः पुंसि यक्षद्रुशाखायामुपसूर्यके ।मागधः क्षत्रिया वैश्यजाते जीरकवन्दिनोः ॥
अनुष्टुप्
कणायूथिकयोः स्त्री तु वाच्यवद्भगदोद्भवे ॥
meaningsमगधोद्भव
doubtful
पिप्पल्यां यूथिकायां ना लग्ने मगधजे त्रिषु ।लशुनेऽतिविषायां च शुण्ठ्यामपि महौषधम् ॥ २२१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
मागध as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश कीटकअणुको निपुणे स्वल्पे लूनकः पशुकिण्वयोः । म्रामकौ शठपाषाणौ कीटकौ मागधकृमी ॥ Dharaṇikośa 1.1.11
- नानार्थार्णवसंक्षेप न्यूङ्खअतिप्रिये द्वयोस्तु स्तः सूतमागधयोः पृथक् । नूधा ( नूधाश्च स? अनूधाश्च ) प्रोक्तौ सकारान्तौ मनीषिभिः ॥ ६९७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.697
- नानार्थार्णवसंक्षेप व्रतिन्पाठके स्तुतिवाक्यस्य द्वे तु स्तवनजीविनोः । वैदेहे मागधे चापि वशी तु त्रिः प्रभौ स्मृतः ॥ १२१२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1212
- परमानन्दीयनाममाला सूतसूनुर्द्रुमेऽनुजे पुत्रे सौम्यो धिष्ण्ये बुधेऽपि च । सूतस्तु पारदे तक्ष्णि मागधे सारथावपि ॥ ३६२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.27.362
- शिवकोष ग्रन्थिकवत्सके चाथ गणिका यूथिका वह्निमन्थयोः । ग्रन्थिकं मागधे गूढच्छदनग्रन्थिपर्णयोः ॥ २५ ॥ Śivakoṣa 1.3.25