कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

उत्तंस

uttaṃsaपुं · masc.

In 13 kośas: 13 synonym verses, 7 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.404 · p. 28
आपीडशेखरोत्तंसाऽवतंसाः शिरसः स्रजि ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.554 · p. 63
ग्रीवायां लम्बितं प्राज्ञैः प्रालम्बकमिति स्मृतम् ।आपीडः शेखरोत्तंसावतंसाः शिरसि स्रजः ।कर्णपूरेऽपि दृश्येते तथोत्तंसावतंसकौ ॥ ५५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.26 · p. 230
अवतंसस्तथोत्तंसो नरि त्वापीड उच्यते ।उच्छीर्षकं तूपधानमुपबर्हश्च गण्डुकः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.304 · p. 139
[76] चित्रं तमालपत्रं च तिलकः पुण्ड्र एव सः ।उत्तंसशेखरापीडावतंसाः शिरसः स्रजि ॥ ३०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त मनुष्यमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.1.102 · p. 8
कर्णपत्रं श्रुतिद[ढ]लमूत्तंसः कर्णभूषणम् ।अवतंसो मौलिमणिः कीरिटं मुकुटं कपम् ॥ १०२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 मौ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.45 · p. 24
मौलिः किरीटं कोटीरमुष्णीषं मुकुटं तथा ।आपीडः शेखरोत्तंसावतंसाः शिरसः स्रजि ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1060 · p. 163
अवतंसो वतंसश्चाऽऽपीडश्च शेखरस्तथा ।उत्तंसोऽपि च नामास्ति शिरसः स्रजि कुत्रचित् ॥ १०६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.819 · p. 163
उत्तंसश्चाऽवतंसश्च कर्णपूरः श्रुतेः सजि ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.336 · p. 104
मुकुटं मौलिर्मौली च कोटिरशेखरं (तथा) ।अवतंसो वतंसः स्यादुत्तंसोष्णीषकावपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.341 · p. 104
अवतंसो वतंसश्च कर्णपूरश्च कुण्डलम् ।कर्णवेष्टनमुत्तंसो दन्तपत्रञ्च कर्णकम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1157 · p. 142
प्रभ्रष्टकं शिखालम्बि तिर्यक् क्षिप्तं तु वक्षसि ।वैकक्ष्यकमथोत्तंसवतंसापीडशेखराः ॥ ११५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1158 · p. 142
शिखासु कर्णपूरे तु द्वावुत्तंसावतंसकौ ।निर्माल्यं तूज्झितं माल्यमथाभरणमण्डने ॥ ११५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.154 · p. 171
कालानुसार्यं कालेयं जावकं चाप्यथ स्रजि ।मालांकिलिरथापीडे वतंसोत्तंसशेखराः ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.228
पुंस्युत्तंसावतंसौ द्वौ कर्णपूरेऽपि शेखरे ॥ २२८ ॥
अनुष्टुप्
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास सार्धश्लोकः Dharaṇikośa 31.2.15 · p. 223
आश्वासः स्यात्समाश्वासे गद्यबन्धगुणोऽपि च ।उत्तंसोऽप्यवतंसश्च कर्णपूरे च [105] शेखरे ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ सान्ताः Koṣakalpataru 6.31.96 · p. 380
उत्तंसमस्त्रीह शिखास्रजि स्या-त्स्यात्कर्णपूरे ऽप्यवतंस एवम् ।बीभत्स आद्ये गदितो जुगुप्सा-भवे रसे चार्जुनपाण्डवे च ॥ ९६ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.248 · p. 68
उत्तंसस्तु नृशण्डे स्यात् कर्णपूरेऽपि शेखरे ।उत्तरं प्रतिवाक्ये क्ली त्रिस्तूर्ध्वोदीच्ययोस्तथा ॥ २४८ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास उकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.3.68 · p. 169
उद्भट उत्कटे क्षीवे उत्कटोऽपि तथैव च ।उत्तंसः शेखरे कर्णपूरेऽथोद्यानमुच्यते ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ट (wrong syllable)
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सान्ताः Śabdaratnāvalī 7.32.18 · p. 295
भवेदुत्तंस उत्तसः कर्णपूरेऽपि शेखरे ।उरः श्रेष्ठे हृदि क्लीबमूषः प्रत्यूषसन्ध्ययोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 त्त (wrong syllable)
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 8.1.59 · p. 270
भ्रमरेष्टालिप्रियाद्या आम्रे जंबृकनीपयोः ।वतंसोत्तंसावतंसाः कर्णपूरेऽपि शेखरे ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
meanings