अवतंस
avataṃsaपुं · masc.In 17 kośas: 18 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
वतंसोऽप्यवतंसे स्यात्पत्त्रभङ्ग्यां तु पण्डितैः ।पत्राद्वल्लरी तत्र मञ्जरी च तथोदिता ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 1 प (syllables merged)
genderपुंmasc.
ग्रीवायां लम्बितं प्राज्ञैः प्रालम्बकमिति स्मृतम् ।आपीडः शेखरोत्तंसावतंसाः शिरसि स्रजः ।कर्णपूरेऽपि दृश्येते तथोत्तंसावतंसकौ ॥ ५५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ताडङ्कोऽपि च तालङ्कोऽप्यवतंसो वतंसवत् ।तुलाकोटिस्तुलाकोटी किङ्किणी किङ्कणी अपि ॥ १८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वर्षावतंसमासानां विसविष्कसयोरपि ।रसकर्पासपनसमासानां दिवसस्य च ॥ १९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
न स्त्री किरीट-कोटीरोष्णीषाणि मुकुटं तथा ।मकुटं नरि मौलिः स्यात्पत्रपाश्या ललाटिका ॥[91b]बालपाश्या पारितथ्या शङ्खचर्चापि सा मता ।कर्णपूरोऽवतंसोऽस्त्री कर्णिका कर्णभूषणम् ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
अवतंसस्तथोत्तंसो नरि त्वापीड उच्यते ।उच्छीर्षकं तूपधानमुपबर्हश्च गण्डुकः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विषं मिषं करीषं च रोहिषं चामिषं तथा ।आसावतंस-वीतंस-मांसमासांस-चिक्कसाः ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
[76] चित्रं तमालपत्रं च तिलकः पुण्ड्र एव सः ।उत्तंसशेखरापीडावतंसाः शिरसः स्रजि ॥ ३०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माषाम्बरीषयूषाः प्रत्यूषोष्णीषकोषनिर्यासाः ।आमिषवर्षकर्षमांसा मासः पनसावतंसौ च ॥ १६२ ॥
metre not recognised
genderपुंक्लीm. n.
कर्णपत्रं श्रुतिद[ढ]लमूत्तंसः कर्णभूषणम् ।अवतंसो मौलिमणिः कीरिटं मुकुटं कपम् ॥ १०२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 मौ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मौलिः किरीटं कोटीरमुष्णीषं मुकुटं तथा ।आपीडः शेखरोत्तंसावतंसाः शिरसः स्रजि ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अवतंसो वतंसश्चाऽऽपीडश्च शेखरस्तथा ।उत्तंसोऽपि च नामास्ति शिरसः स्रजि कुत्रचित् ॥ १०६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उत्तंसश्चाऽवतंसश्च कर्णपूरः श्रुतेः सजि ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
मुकुटं मौलिर्मौली च कोटिरशेखरं (तथा) ।अवतंसो वतंसः स्यादुत्तंसोष्णीषकावपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अवतंसो वतंसश्च कर्णपूरश्च कुण्डलम् ।कर्णवेष्टनमुत्तंसो दन्तपत्रञ्च कर्णकम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शीर्षस्रज्यवतंसः स्याद् वसन्तोत्तंसकौ समौ ।त्रयोऽमी कर्णपूरेऽपि पत्रावल्यां तु पत्रतः ॥ २११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आकाशकुञ्जकुतपौदनवारवाणप्रस्थावतंसनखमण्डपकच्छपुच्छाः ।कान्तारकङ्कणतडागकिरीटराष्ट्रतीर्थव्रणस्तबकसङ्क्रमपीठकानि ॥ १२ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंक्लीm. n.
पुंस्युत्तंसावतंसौ द्वौ कर्णपूरेऽपि शेखरे ॥ २२८ ॥
अनुष्टुप्
meanings
आश्वासः स्यात्समाश्वासे गद्यबन्धगुणोऽपि च ।उत्तंसोऽप्यवतंसश्च कर्णपूरे च [105] शेखरे ॥
अनुष्टुप्
meanings
उत्तंसमस्त्रीह शिखास्रजि स्या-त्स्यात्कर्णपूरे ऽप्यवतंस एवम् ।बीभत्स आद्ये गदितो जुगुप्सा-भवे रसे चार्जुनपाण्डवे च ॥ ९६ ॥
उपजातिः
meanings
शेखरे कर्णपूरे चाप्यथ स्यादवहारवाक् ।ग्राहाख्ययादसि द्वे स्यात् त्रिषु चोरे पुमान् पुनः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
भ्रमरेष्टालिप्रियाद्या आम्रे जंबृकनीपयोः ।वतंसोत्तंसावतंसाः कर्णपूरेऽपि शेखरे ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
meanings
अवतंस as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली कर्णपूरकर्णपूरः शिरीषे स्यान्नीलोत्पलावतंसयोः । करवीरी श्रेष्ठगवीपुत्रवत्यादितिष्वपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.121