कुण्डल
kuṇḍalaक्ली · neut.In 17 kośas: 23 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
ताडङ्कस्तु ताडपत्त्रं कुण्डलं कर्णवेष्टकः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 स्तु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
रचनायां परिस्पन्दः प्रतियत्नोऽथ कुण्डले ।कर्णादर्शो मेखला तु लालिनी कटिमालिका ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कर्णिका तालपत्रं स्यात्कुण्डलं कर्णवेष्टनम् ॥ १०३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ताडङ्कस्ताडपत्त्रं स्यात्कुण्डलं कर्णवेष्टनम् ।कर्णालङ्करणं सर्वं कर्णिकेत्यभिधीयते ॥ ५५६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पारिपाश्या पारितथ्या कर्णिका कर्णभूषणम् ।कर्णादर्शः कर्णवेष्टस्ताटङ्कः पुंसि कुण्डलम् ॥ २५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
स्नानं वसनं तिलको लेपो हारोऽञ्जनं काञ्ची ।नासामौक्तिककुण्डलनूपुरकुचकञ्चुकीमालाः ॥ १७५ ॥
उपगीतिः
genderक्लीneut.
उद्दालः स्याच्चमरकः कुण्डलः स्वल्पकेसरः ।वरलब्धः काञ्चनको भ्रमरेष्टो मनोहरः ।काञ्चनारिश्चमरिक आस्फोतस्तुल्यकेसरः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)
genderपुंmasc.
ताटङ्को न स्त्रियां कर्णदर्पणश्च निगद्यते ।कुण्डलोऽस्त्री कर्णवेष्टो वाली स्यात्कर्णपृष्ठगा ॥उत्क्षिप्तिका तु कर्णान्दूः स्त्रियां ग्रैवेयकं पुनः ।ताडपत्रं दन्तपत्रमुभयं च समार्थकम् ॥स्याद्ग्रैवेयं कण्ठभूषा लम्बनं तु ललन्तिका ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
छेदने[लूः] पिप्पलः कम्बलः शम्बलःशील-शैलोपलाः शूलतूलाङ्गुलाः ।वल्कलं पल्वलं धूमलं खण्डलंकुण्डलं कुड्मलं मूलवन्मङ्गलम् ॥ ६५ ॥
स्रग्विणीmetre not read in every linenearly स्रग्विणी
genderपुंक्लीm. n.
प्राग्वंशशब्दः पुंसि भवति । अयं प्राग्वंशो यज्ञकुटी । शृङ्खलं त्रिषु लिङ्गेषु जानीहि । अयं शृङ्खलः इयं शृङ्खला इदं शृङ्खलम् । एते पुंसि कथिताः । अयं चमसः सोमपात्रम् । अयं स्तम्भः । निदाघो घर्मः । पशुर्गवादिः ।शूको धान्यादीनाम् । विटकः पिण्डकृतपरिमाणद्रव्यं शौण्डो वा ।वल्कलकुण्डलहिमचिह्नखलीनककुदगुह्यशुल्कशकलानि ।तीरोलूखलकवचानि च विद्यादितरजातौ ॥ ७७ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
पारितथ्या बालपाश्या कर्णिका कर्णभूषणम् ।ताडपत्रे तु ताडङ्कः कर्णवेष्टककुण्डले ॥ ३०६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पलालपल्वलौ शौलबलशम्बलकुड्भलाः ।शूलमूलाञ्चलाः शीलकुण्डलाङ्गुलमङ्गलाः ॥ १५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
आदर्शिका दर्पणिका षड्मुद्र्याङ्घ्र्यङ्गुलीयिका ।ताटङ्कः कर्णवलयं कुण्डलं कर्णपाशिका ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कुवलं तूत्पले मुक्ताफलेऽपि कुवलीफले ।कुण्डल्यारग्वधे कन्दरोहिण्यामप्यथ द्वयोः ॥ ४५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
पत्रलेखा पत्रलता पत्रभङ्गी ललाटिका ।ताडङ्कस्तु ताडपत्रं कुण्डलं कर्णवेष्टकम् ॥ ४७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 स्तु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कुण्डलं ताडपत्रं च ताडङ्कः कर्णवेष्टकः ।कर्णादर्शश्च सौवर्णः कर्णयोः स्वर्णभूषणे ॥ १०६५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अवतंसो वतंसश्च कर्णपूरश्च कुण्डलम् ।कर्णवेष्टनमुत्तंसो दन्तपत्रञ्च कर्णकम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कैलासैलापत्रश्वेतमुखाः स्युर्भुजंगमप्रवराः ।फणिनः कुण्डलचक्रे वेष्टनमाशीस्तु दंष्ट्रायाम् ॥ ३०२ ॥
आर्या
genderक्लीneut.
कोटीरो ना किरीटोऽस्त्री मौलिर्ना मकुटं न ना ।कर्णिका कुण्डलं तालपत्रं ताटङ्कमस्त्रियाम् ॥ ११६० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुष्करः पुलकै रूक्षसिता दीर्घानवस्थितैः ।कुण्डलो दीर्घनिस्त्रिंशे तरवारिः स्त्र्यसौ लघुः ॥ १३४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दोऽद्रीशो वामजानुश्च दाता धाता च धातकिः ।कुण्डलं दक्षपादश्च तथा धर्माभिधायकः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कुण्डलो दीर्घनिर्वंशे पुलकास्त्वणुराजयः ।अथासिपुत्री क्षुरिका शस्त्रिका चासिधेनुका ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वालिका कर्णपृष्ठस्था कुण्डलं कर्णवेष्टनम् ।मौलिः कोटीर उष्णीषं किरीटं मकुटोऽस्त्रियाम् ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोविदारे च कुटिला देव्यां जिह्मे तु न द्वयोः ।ग्रन्थिलो क्षुरके बिल्वे करीरे च विकङ्कते ॥ ४५५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकोविदार
doubtful
कुतूहले हस्तसूत्रे कल्याणं हेम्नि मङ्गले ।कुण्डलं कर्णभूषायां चक्रे पन्नगवेष्टने ॥ २०६४ ॥
अनुष्टुप्
कुण्डल as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप एककुण्डलबलभद्रे कुबेरे चाप्येककुण्डल इत्ययम् । पुंसि त्रिषु तु यस्यैकं कुण्डलं तत्र नप् पुनः ॥ ३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.36
- तन्त्राभिधान अःद्विबिन्दू रसना सोमोऽनिरुद्धो दुःखसूचकः । द्विजिह्वः कुण्डलं वक्त्रं सर्गः शक्तिर्निशाकरः ॥ ५४ ॥ Tantrābhidhāna 2.17.54
- तन्त्राभिधान ठवर्त्तुलः कुण्डलं वह्निरमृतं चन्द्रमण्डलः । दक्षजानूरुभावौ च देवभक्षो बृहद्धनिः ॥ ९३ ॥ Tantrābhidhāna 2.29.93
- तन्त्राभिधान दसुषुम्णा योगिनी सद्यः कुण्डलं वामगुल्फकः । कात्यायनी शिवा दुर्गा लङ्घना ना त्रिकण्टकी ॥ ११० ॥ Tantrābhidhāna 2.35.110