उद्गम
udgamaपुं · masc.In 8 kośas: 2 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
स्तम्भो जाड्यं स्वेदघर्मौ निदघः पुलकोऽस्त्रियाम् ।कण्टकोञ्चश्च रोम्णः स्यादुद्गमो हर्ष इत्यपि ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुष्पं सुमनसः फुल्लं लतान्तं प्रसवोद्गमौ ।प्रसूनं कुसुमं ज्ञेयम् तदाद्यस्त्रशरः स्मरः ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उद्गम as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु उद्धानकण्ठस्थवायौ च मरुद्भुजंग- भेदेऽप्युदानोऽप्यथ चुल्लिकायाम् । उद्धानमप्युद्गमवाचि भेद्ये लग्ने विलग्नश्च नितानमध्ये ॥ ६७ ॥ Koṣakalpataru 6.21.67
- नानार्थार्णवसंक्षेप उदयरभसस्त्वाह मदनकण्टके शब्दवित्तमः । उदयस्तूदयाद्रौ स्याद् धनोत्पत्तौ तथोद्गमे ॥ ५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.53
- नानार्थार्णवसंक्षेप उत्थानउत्थानमुद्गमे वास्तौ तन्त्रेहापौरुषेषु च । औदरस्य मलस्यापि स्रुतौ स्याद्रभसः पुनः ॥ १४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.14
- नानार्थार्णवसंक्षेप उदञ्चनउदञ्चनं क्ली स्थाल्यादिपिधाने स्यात् तथोद्गमे । स्त्रीनपुंसकयोस्तूर्ध्वं गमनायामुदञ्चना ॥ ११२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.112
- परमानन्दीयनाममाला उत्थानऊर्जो बले च मासस्य विशेषे त्र्यक्षरा यथा । उत्थानं पौरुषे सैन्य उद्गमोद्यमयोरपि ॥ ६४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.3.64
- शब्दरत्नावली समुदयउद्गमे संयुगे संघे भवेत्समुदयः पुमान् । पुमान् युद्धे समूहे च समुदायश्च तादृशः ॥ विरोधोत्सेधयोः पुंसि समुच्छ्रय उदाहृतः । त्रिषु स्वर्णमये ना तु सुरज्येष्ठे हिरण्मयः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.58
- त्रिकाण्डशेष उद्धानविशेषे चोपधानं स्याच्चुल्ल्यामुद्धानमुद्गमे । अगम्भीरेऽपि चोत्तानः शराभ्यासेऽप्युपासनम् ॥ २३१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.231
- वैजयन्ती उद्धानउत्थानमुद्यमे वास्तौ तन्त्रेहापौरुषेषु च । उद्धानमुद्गमे चुल्ल्यामौशीरे दण्डचामरे ॥ ५ ॥ Vaijayantī 7.3.5
- वैजयन्ती उत्पतनजन्मोद्गमावुत्पतने रहोऽन्तिकमुपह्वरे । उद्वासने वधोद्वासावप्युत्सादनमुन्नतौ ॥ ५ ॥ Vaijayantī 8.3.5