प्रसून
prasūnaक्ली · neut.In 15 kośas: 16 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 14 as a meaning of another word.
विस्तारविटपौ तुल्यौ प्रसूनं कुसुमं सुमम् ॥ ११२४ ॥पुष्पं सूनं सुमनसः प्रसवश्च मणीवकम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्त्रियः सुमनसः पुष्पं प्रसूनं कुसुमं सुमम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मकुले पुंसि वा क्लीबे बहुत्वे सुमनः स्त्रियाम् ।स्यात् क्लीबे सुमनं पुष्पं प्रसूनं कुसुमोऽस्त्रियाम् ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
क्षेत्रं तमः प्रसूनं स्यात् पुंसि सत्त्वं रजः पुमान् ।रजस् क्लीबे तमः पुंसि तमस् क्लीबेऽथ जन्म षण् ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
क्लोमधौतेयकद्वारफेनानां लवणस्य च ।प्रसूनव्यजनस्थानद्रवन्नामानि यानि च ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुष्पं प्रसूनं सूनं च सुमं कुसुममस्त्रियाम् ।मणीचकं चाथ पुंसि परागः पुष्पजं रजः । [21b] ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुष्पं सुमनसः फुल्लं लतान्तं प्रसवोद्गमौ ।प्रसूनं कुसुमं ज्ञेयम् तदाद्यस्त्रशरः स्मरः ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रसूनं सुमनःशब्दो भूम्नि चैव मतः स्त्रियाम् ।जालकक्षारकौ पुंसिः कोरकः कलिका स्त्रियाम् ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शिलाभवस्थानकभेषजास्थि-रुचत्वचद्वारहलासृजां च ।फलप्रसूनद्रवतां सुखादि-धनुर्दृशां हिङ्गुकुसुम्भकादेः ॥ ७४ ॥
उपेन्द्रवज्रा
genderक्लीneut.
मुकुलः कुलमानाग्रो गुच्छस्तबकगुच्छलौ ।प्रसूनं कुसुमं पुष्पं वृन्तं प्रसवबन्धनम् ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वल्ली प्रतानिनी वीरुद्व्रततिर्वल्लरी लता ।पुष्पं प्रसूनं कुसुमं सूनं सुमनसः सुमम् ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मणीवकं प्रसूनं चेति नामानि सुमस्य वै ।जालकः क्षारका नाम नूतनकलिकार्थकः ॥ १९७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 त (wrong syllable)
genderक्लीneut.
पुष्पं प्रसूनं सूनञ्च प्रसवः कुसुमं सुमम् ।स्त्रियः सुमनसश्चापि सुमनश्च नपुंसकम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
किसलयं द्वयं दन्त्यं, पुष्पे सुमनसः स्त्रियां ।भूम्नि सुमना ऐक्येऽपि प्रसूनं सून-सूनके ॥ १३२ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
मणीचकं प्रसूनं च सूनं सुमनसः स्त्रियः ।प्रसवो मकरन्दस्तु मरन्दः पुष्पजं मधु ॥ ४५१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पत्रमध्यसिरा माढिः पुष्पोऽस्त्री कुसुमं सुमम् ।मणीचकं प्रसूनं च सूनं सुमनसः स्त्रियः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तोदनं व्यथने तोत्रे दंशनं वर्मदंशयोः ।दर्शनं दर्पणे शास्त्रे नयनस्वप्नबुद्धिषु ॥दमनः कुसुमे वीरे उपशान्तेऽपि कुत्रचित् ।दशनः शिखरे दन्ते कवचे तु नपुंसकम् ॥दहनो दुष्टचेष्टाग्निभल्लाते चित्रकेऽपि च ।दृशानं तेजसि क्लीबं स्यात्पुमांस्तु विरोचने ॥देवनन्तु जिगीषायां स्यात्क्रीडाव्यवहारयोः ।अक्षेषु देवनः पुंसि सेवायामपि देवना ॥ध्वजी रथे च भूदेवे भये सर्पे धराधरे ।धन्वी ककुभवृक्षे स्यादर्जुने च धनुर्धरे ॥धन्व क्लीबे स्थले चापे धन्वा ना मरुदेशके ।धमनो नालभेदे भस्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु ॥धमनी च शिराहट्टविलासिन्योरपि स्त्रियाम् ।धावनन्तु गतौ शुद्धै पृश्नीपर्ण्यान्तु धावनी ॥धाम गेहे तनौ रश्मौ स्थाने प्रभावजन्मनोः ।नन्दनं वासवोद्यानं पुमानात्यजहर्षयोः ॥नन्दी हरद्वारपाले कन्दवाले वटद्रुमे ।नन्दिन्युमाधेनुभेदगङ्गाननान्दृषु स्त्रियाम् ॥नलिन्याकाशगङ्गायां पद्मिन्यां कमलाकरे ।अम्भोरुहे तु न पुमान् नीलिकायां नपुंसकम् ॥निदानं वत्सदामादिकारणे क्षयकारणे ।निधनं नाशकुलयोः प्रधनं युधि दारुणे ॥पवनं स्यात्कुम्भकारपाकस्थाने नपुंसकम् ।स्यात्पुमांस्तु जगत्प्राणे निष्पावे प्रयतेऽपि च ॥प्रधानं प्रकृतिप्रज्ञामहामात्यपरात्मसु ।एकत्वे चोत्तमे क्लीबं वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् ॥पद्मिनी स्त्रीविशेषे स्यात्पद्मसङ्घे सरोऽम्बुजे ।प्रसन्ना स्त्री सुरायां स्यात्सन्तुष्टामलयोस्त्रिषु ॥प्रसूनं पुष्पफलयोः क्लीबं जाते तु वाच्यवत् ।पत्री पत्ररथे श्येनेऽत्रिकाण्डे रथिके त्रिषु ॥पर्व स्यादुत्सवे ग्रन्थौ प्रस्तावचिह्नभेदयोः ।स्याद्दर्शप्रतिपत्सन्धौ विषुवत्प्रभृतिष्वपि ॥पक्ष्मसूत्रांशमुद्रादिकिञ्जल्कनेत्ररोमसु ।पाठीनः पाठके मीनभेदे च गुग्गुलुद्रुमे ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 न (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ल्क (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 च (wrong syllable)
प्रसून as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश पुष्पतापौ हृत्तापसंतापौ तापी नद्यन्तरे स्मृता । पुष्पं स्त्रीरजसि ज्ञेयं प्रसूनप्रविकाशयोः ॥ Dharaṇikośa 20.2.4
- धरणिकोश पीलुपीलुर्मतो गजे वृक्षे क्रिमौ काण्डप्रसूनयोः । कीलः कफोणिकाघाते स्थाणौ च ज्वलनार्चिषि ॥ Dharaṇikośa 27.2.5
- कोषकल्पतरु प्रसूतपरवत्सूनृतमाहुरथ प्रसूने प्रसूतं स्यात् । वाच्यवदुक्तं जाते विश्रुतमानन्दिते ख्याते ॥ ९७ ॥ Koṣakalpataru 6.16.97
- कोषकल्पतरु दमनवीरे प्रसूने दमनोऽथ वान्तौ तथार्दने स्याद्वमनं यमे तु । प्रदिष्ट आद्ये यमनोऽथ बन्धो- परामनाम्नोश्चरमे हृतौ च ॥ १० ॥ Koṣakalpataru 6.21.10
- कोषकल्पतरु आर्तवपुष्पाकरे स्त्री त्वतिमुक्तमद्य- दूतीषु च स्यान्मधुशर्करायाम् । लोध्रे मुनौ गालव आर्तवं तु ऋतूद्भवे स्त्रीरजसि प्रसूने ॥ २४ ॥ Koṣakalpataru 6.29.24
- नानार्थार्णवसंक्षेप धूर्त्तधुर्धूरे च प्रसूने तु क्लीबमेषां महीरुहाम् । अयोमयेऽपि पत्राङ्गे भेद्यलिङ्गं तु वञ्चके ॥ ६५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.651
- नानार्थार्णवसंक्षेप शठपापे वङ्गाख्यलोहे च प्रसूनेऽत्रोक्तशाखिनाम् । त्रिस्तु धूर्ते च शत्रौ च मार्जारे तु द्वयोरयम् ॥ १३०५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1305
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्रमुकएषा प्रसूने क्रमणं पुनर्विद्यान्नपुंसकम् । पादे क्रान्ते तथा द्वे तु तुरङ्गे कन्दरा पुनः ॥ ३७९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.379
- नानार्थार्णवसंक्षेप कपीतनगर्दभाण्डाह्वयप्लक्षेऽप्याम्रातकशिरीषयोः । फलप्रसूनयोस्तेषां विद्यादेतन्नपुंसकम् ॥ १४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.146
- नानार्थार्णवसंक्षेप करहाटपुष्पजातौ च लिङ्गं तु तत्र क्ली मदनस्य च । प्रसूनफलयोः पुंसि करवीरो महीरुहे ॥ १४९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.149
- नानार्थार्णवसंक्षेप मुचुकुन्दपूर्वस्मिन् क्षत्त्रिये पुष्पवृक्षभेदेऽपि नप् पुनः । तस्य प्रसूनयोरत्र लिङ्गाद्यं पूर्ववत् स्मरेत् ॥ ५०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.504
- नानार्थार्णवसंक्षेप वानप्रस्थप्रसूने वार्ध्राणसस्तु द्वयोः खड्गमृगे तथा । कृष्णग्रीवे रक्तशीर्षे श्वेतपक्षे विहङ्गमे ॥ ५५४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.554
- परमानन्दीयनाममाला करहाटकरहाटः प्रसूने स्यात्पद्मकन्दे तरावपि । कौलेयकः कुलोत्पन्ने सारमेये तथाम्बुजे ॥ १३६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.136
- शब्दरत्नावली पीलुपालीच्छात्रादिदेये तु यूकाश्पश्रुयुतस्त्रियोः । पीलुर्गजे द्रुमे काण्डे परमाणुप्रसूनयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.24