कठ

kaṭhaपुं · masc.

In 6 kośas: 5 synonym verses, 5 as a nānārtha head word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव पूःप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.3.7 · p. 9

अन्तोवसानं स्त्री सीमा मर्यादापि च सीमनि ।ग्रामसीमा तूपशल्यं ना कठः कण्ठकश्च सः ॥ ७ ॥

अनुष्टुप्

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.10 · p. 69

भूमिपर्यायदेवार्थो माठरः कठवाडवौ ।सूत्रकण्ठो वेदगर्भः सावित्रोऽपि त्रयी तनुः ॥ १० ॥

अनुष्टुप्

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.165 · p. 107

कर्णमूलं चूडिका स्यादीषीका त्वक्षिकूटकम् ।अपाङ्गदेशो निर्याणं गण्डस्तु करठः कठः ॥ १६५ ॥

अनुष्टुप्

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.166 · p. 73

क्रूरः खरः कठोरः कर्क्कशमस्त्री कठो जरठः ।कक्खट-खक्खट-परुषा निष्ठुर-कठिनौ च कर्करोऽप्यत्र ॥ १६६ ॥

उद्गीतिः

genderविadj.

त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव ब्रह्मवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.7.2 · p. 56

ज्येष्ठाश्रमी गृही वानप्रस्थो वैखानसोऽग्रहः ।वक्रजस्त्वनमो विप्रो वर्णज्येष्ठः कठो द्विजः ॥ २ ॥

अनुष्टुप्

genderपुंmasc.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास ठार्धश्लोकः Dharaṇikośa 11.2.5 · p. 41

हठः प्रसभ आख्यातो वारिपर्णी हठी मता ।कठो मुनौ ऋचाभेदे तदध्येता च वेदिता ॥

अनुष्टुप्

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ ठान्ताः Koṣakalpataru 6.11.52 · p. 186

कठः स्वरेऽप्यृग्भिदि तत्प्रपाठि-तद्वे[दि]नोः किंच मुनिप्रभेदे ॥ ५२ ॥

उपजातिःmetre not read in every line

कुजो वृक्षे महीपुत्रे कुटः कुम्भे गृहे द्रुमे ।क्रमस्तु परिपाट्यां स्यात्पदशक्त्योः कठो मुनौ ॥ ८८ ॥

अनुष्टुप्

ऋग्भेदे वेदवित्पाठे कण्ठः स्यान्मदनद्रुमे ।घोषे गले समीपे च कार्यं हेतौ प्रयोजने ॥ ८९ ॥

अनुष्टुप्

doubtful

कठो गुनौ च वेदज्ञे वेदभागे स्वरेऽपि च ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line