कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

खर

kharaपुं · masc.

In 23 kośas: 54 synonym verses, 14 as a nānārtha head word, 21 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.1257 · p. 48
गर्दभस्तु चिरमेही वालेयो रासभः खरः ।चक्रीवाञ्शङ्कुकर्णोऽथ ऋषभो वृषभो वृषः ॥ १२५६ ॥वाडवेयः सौरभैयो भद्रः शक्वरशाक्वरौ ।उक्षानड्वान्ककुद्मान्गौर्बलीवर्दश्च शांकरः ॥ १२५७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1385 · p. 53
शीते तुषारः शिशिरः सुशीमः शीतलो जडः ।हिमोऽथोष्णे तिग्मस्तीक्ष्णस्तीव्रश्चण्डः खरः पटुः ॥ १३८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ति (wrong syllable)
genderविadj.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1387 · p. 53
निष्ठुरः कक्खटः क्रूरः परुषः कर्कशः खरः ॥ १३८६ ॥दृढः कठोरः कठिनो जरठः कोमलः पुनः ।मृदुलो मृदुसोमालसुकुमारा अकर्कशः ॥ १३८७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह दिग्वर्गः Amarakośa 1.3.35
तिग्मं तीक्ष्णं खरं तद्वन्मृगतृष्णा मरीचिका ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.77
चक्रीवन्तस्तु वालेया रासभा गर्दभाः खराः ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.40 · p. 6
तिग्मं तीक्ष्णं खरं तीव्रं चण्डमुष्णं पटु स्मृतम् ।आतपः कथ्यते रौद्रं निदाघो घर्म उच्यते ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.280 · p. 34
दासेरकः क्रमेलक उष्ट्रो मयरवणकरभशृङ्खलकाः ।बालेयश्चक्रीवान् खरगर्दभरासभाश्च तुल्यार्थाः ॥ २८० ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर द्वादशोपदेशः Bālaprabodhikā 12.253 · p. 89
कषायो नागवाक् पूगः फले पर्कटमित्यपि ।पक्वे लघुः खरं शुष्के चिक्कणचिक्कणेऽपि च ॥ २५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ण (wrong syllable)
genderक्लीneut.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर पञ्चदशोपदेशः Bālaprabodhikā 15.318 · p. 95
रासभस्तु स्वरोऽनश्वो धूमकण्ठो महास्वनः ।रामुकश्चिरमेषी च कामिनी चक्रकन्धरः ॥ ३१८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 30 · p. 3
तत्फले पर्कटं च स्यात्तच्छुष्के खरमित्यपि ।पाकं च चिक्कणे च स्यादवेला चूर्णिते स्मृता ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम भूम्यधिकारस्तृतीयस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 3.20 · p. 23
तत्पाली कुहली ज्ञेया फलं तस्य तु पर्कटम् ।तच्छुष्कं खरमित्युक्तं चिक्कणं चलमीरितम् ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.417 · p. 66
सौराष्ट्रः शिखरी कन्दुः कन्दूरकसुकन्दकौ ।बहुगन्धो गोपुरगस्तीक्ष्णः शंखः खरः शकः ॥ ४१७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 गो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.476 · p. 185
उरभ्रकं चाथ खरः शुद्धजङ्घश्च धूसरः ।शङ्कुकर्णः स्मरस्मर्यश्चक्रीवान् रासभोऽपि च ॥ ४७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.560 · p. 194
आयसं निशितं तीव्रं लोहं खरं? च मुण्डनम् ।अयश्चीनोद्भवं धीनं धीवरं कृष्णमामिषम् ॥ ५६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ख (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.93 · p. 328
लोहपृष्ठस्तु कृकरः संदंशवदनः खरः ।रणालंकरणः क्रूरः कॄकरश्चामिषप्रियः ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.95 · p. 328
आत्मघोषो महालोलश्चिरायुर्मुखरः खरः ।नाडीजङ्घः काशिकारिः सत्यवाङ्नगरीवकः ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.111 · p. 392
महाकपोलः पैलोऽजः श्वेतकर्णः खरस्तथा ।उल्कामाली महालम्भः श्वेतपादः खरांशुकः ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नाट्यप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.5.30 · p. 420
कुतलः कमलश्चारो नन्दनश्चन्द्रमाः खरः ।कामदो विजयश्चैव कन्दर्पजयमङ्गलौ ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सूर्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.1.21 · p. 438
कोष्णं कवोष्णं मन्दोष्णं कदुष्णं त्रिषु तद्वति ।तिग्मं तीक्ष्णं खरं तद्वदुपार्कं मंडलं त्रिषु ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.166 · p. 73
क्रूरः खरः कठोरः कर्क्कशमस्त्री कठो जरठः ।कक्खट-खक्खट-परुषा निष्ठुर-कठिनौ च कर्करोऽप्यत्र ॥ १६६ ॥
उद्गीतिः
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.16 · p. 169
खरः शल्यी संधिनालोऽप्यथ स्याच्चक्रकारकम् ।शार्दूलजं व्याघ्रनखी पुरन्ध्र्यसं (Corrupt) स च पादजम् ॥ १६ ॥
metre not recognisedLatin letters: Corruptnearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.64 · p. 288
चक्रीवांश्चक्रवालश्च बालेयो रासभः खरः ।शङ्कुकर्णो[138a]थाश्वतरे स्तो वेगसर-वेसरौ ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र तृणकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 5.371 · p. 199
दर्भे दभ्रः खरो बर्हिर्वीरः सूची कुथः कुशः ।सीरी वानीरजो गुन्द्रः पवित्रकुतुकावपि ॥ ३७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज स्वर्गादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 1.22 · p. 3
कोणपे तु कलङ्कः स्यादुषाचरवरः खरः ।तस्य कान्ता दुरन्ता स्यान्निरन्ताद्याश्च वल्लभाः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.63 · p. 15
कषायो नागवाक्पूगः फले तस्य तु पर्कटम् ।तच्छुष्के खरमित्युक्तं चिक्कणं चक्कणं मतम् ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.97 · p. 20
एडकोऽप्युरणो मीथ उरभ्रो रोमजोऽप्यविः ।खररासभचक्रीवद्वाहवाहकगर्दभाः ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.165 · p. 72
गर्दभः शङ्कुकर्णश्च चक्रीवान् चिरमेह्यपि ।खररासभवालेया वृषे तु वृषभर्षभौ ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.278 · p. 87
तुषारः शीतलः शीतो हिमोऽपि कथितो बुधैः ।उष्णस्तीव्रः खरस्तीक्ष्णः पटुतिग्मौ मनागथ ॥ २७८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.280 · p. 87
कठोरकठिनौ तुल्यौ दृढे ननु खरः समः ।कोमलं मृदुलं तुल्यं सोमालसुकुमारके ॥ २८० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.90 · p. 13
शिखा मरीचिः ष्ट्यूमश्च स्थूमः शम्बः खरः शरः ।सूर्यसोमाग्निमुख्यानामंशुष्वेते प्रकीर्तिताः ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त चतुःपदमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.3.132 · p. 10
शीतलाश्वो लम्बकर्णो रासभो धूसरः खरः ।उष्ट्रवामी वेसराख्यो लम्बग्रीवः क्रमेलकः ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति व्योमवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.2.73 · p. 9
उष्णं तिग्मं खरं तीक्ष्णं चण्डं तीव्रं तथा पटुः ।मङ्गलोऽङ्गारको भौम आरो वक्रः कुजः स्मृतः ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति धरावर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.3.163 · p. 18
वराहः शूकरः कोलो गर्दभो रासभः खरः ।कुक्कुरः सारमेयः श्वा भषणः श्वानमण्डलः ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संकीर्णवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.94 · p. 43
बृहद्विशालं विस्तीर्णं महच्च विपुलं पृथु ।कठोरः कठिनो रूक्षो निष्ठुरः कर्कशः खरः ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2268 · p. 369
गर्दभो रासभश्चैव वालेयश्च खरः पुनः ।चक्रीवान् चिरमेही च शङ्कुकर्णोऽपि कथ्यते ॥ २२६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2517 · p. 408
अथोष्णाश्च कटुस्तीक्ष्णस्तिग्मस्तीव्रत्रस्तथा खरः ॥ २५१७ ॥
metre not recognised
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2520 · p. 408
कठोरः कठिनो मूर्तं मूर्तिमत् परुषस्तथा ।जठरो जरठश्चैव जरढश्च खरः पुनः ॥ २५२० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.244 · p. 17
कवोष्णं कोष्णं मन्दोष्णं कदुष्ण तद्वति त्रिषु ।तीक्ष्मं तिग्मं खरं चण्डममूनि त्रिषु तद्वति ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.151 · p. 147
गर्दभः स्मरस्मर्यः स्यात् चक्रीवान् रासभः खरः ।चिरमेही पशुचरिः चारुपुङ्खोऽपि चावटः(?) ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ग्रहाध्यायः Śabdaratnākara 1.4.175 · p. 23
तथा तिग्मोग्रतीक्ष्णोष्णतीव्रचण्डखराणि च ।माठरः पिङ्गलो दण्डश्चण्डांशोः पार्श्ववर्तिनः ॥ १७५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.747 · p. 95
स्याच्छृङ्खलक उष्ट्राणामौष्ट्रकं स्यात् कदम्बके ।बालेयकस्तु चक्रीवान् गर्दभो रासभः खरः ॥ ७४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव स्वर्गवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 1.1.7 · p. 4
कव्यवालादयस्ते च दैत्यास्तु प्रघसाः खराः ।क्रतुद्विषश्चेष्टिमुषो दैत्यमाता दितिर्दनुः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव क्षत्त्रियवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.8.44 · p. 68
वाताश्वतात्याजानेयो वेशरोऽश्वतरः खरः ।श्रीवृक्षोऽस्य हृदावर्तो रोचमानो गलोद्भवः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्पलिनी Utpalinī · व्याडि Utpalinī 15 · p. 47
महाकपाल आलानः सन्तापनविलापनौ ।महाकपोल ऐलोजः शङ्खकर्णः खरस्तपः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्पलिनी Utpalinī · व्याडि Utpalinī 39 · p. 47
पूर्वद्वारे गुहहरौ राजश्रोथौ क्रमेण तौ ।द्वितीये तु धर्माधर्मौ तौ खरद्वारिकौ क्रमात् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ध (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश लोकपालाध्यायः Vaijayantī 1.2.52 · p. 13
मध्यमो हारितो नेरी यौनिकः स्वेदचूषकः ।खरः स्वरिंगणोऽथासौ ग्रीष्मो झंझानिलोऽनिलः ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.39 · p. 48
पीतसाले गौरसर्जप्रियकासनपीवराः ।रक्तपुष्पोऽप्यथो सिन्धुसर्जे बाणः खरोऽर्जुनः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.218 · p. 63
पक्वं जोडं खरं शुष्कं चिक्कणे चक्कचक्कणे ।दीर्घवृन्ते रामपूगो लतापूगे तु योजनः ॥ २१८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश वनाध्यायः Vaijayantī 3.3.228 · p. 64
लताकुशे तु शीरी स्त्री धमने सुषिरो नलः ।शरो मुञ्जो भद्रमुञ्जो गुन्द्रस्तेजनकः खरः ॥ २२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पशुसङ्ग्रहाध्यायः Vaijayantī 3.4.65 · p. 70
मेषी तु कुररी वेणी जालकिन्यविला रुजा ।खररासभचक्रीवद्वाहबालेयगर्दभाः ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश गुणाध्यायः Vaijayantī 5.3.3 · p. 196
सत्यं तथ्यमृतं सम्यक् समीचीनं तथार्थवाक् ।कर्कशे परुषो रूक्षो मठरः खोरणः खरः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश गुणाध्यायः Vaijayantī 5.3.5 · p. 196
कठोरनिष्ठुरक्रूरदृढदारुणकक्खटाः ।खरश्च सुकुमारे तु कोमलो मृदुलो मृदुः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश गुणाध्यायः Vaijayantī 5.3.7 · p. 196
तुषारः शिशिरः स्फीतः सेभ्यः सीमो हिमोऽपि च ।उष्णं ज्वलः खरः क्रूरो बालस्तिग्मः कृशश्चुपः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश गुणाध्यायः Vaijayantī 5.3.42 · p. 199
तुवरः स्यात्कुवेलश्च खरस्तु लवणे युते ।अम्लतिक्तकषायैस्तैः संयुते पलुषः कटौ ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास रपादः Dharaṇikośa 26.1.3 · p. 162
मरू पर्वतधन्वानौ शारौ शबलमारु[77]तौ ।खरः स्याद्गर्दभे तीक्ष्णे चौरश्चोरसुगन्धयोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ रान्ताः Koṣakalpataru 6.27.98 · p. 302
द्यूतान्तरे चाथ नरस्तु मर्त्येऽर्जुने तथाजेऽवरसारकेऽन्त्ये ।खरो भवेद्रासभदेवताडेतिग्मेऽन्यवच्चाथ गरो गदे स्यात् ॥ ९८ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.2 · p. 43
इन्दोः सर्वेऽपि पर्याया हंसस्यापि नपुंसके ।रजते स्युः खरस्यापि कुमुदे मूर्धजस्य तु ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.305 · p. 69
खरः शराख्यस्तम्बे ना ककुभाह्वयपादपे ।रक्षोभेदे दशास्यस्य प्रवीरे दण्डनायके ॥ ३०५ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.306 · p. 69
हविर्धानाख्यदेशस्य पुरस्ताद्दक्षिणस्य या ।वितर्दिर्यज्ञदेशस्था तस्यामुष्णगुणे तथा ॥ ३०६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.307 · p. 69
कठिनत्वे च कार्कश्ये रसभेदे च मिश्रणात् ।जाते रसानां तिक्ताम्लकषायलवणात्मनाम् ॥ ३०७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.308 · p. 69
त्रिस्त्वेषामुष्णतादीनां गुणानां द्रव्य आश्रये ।एकैकस्य रसान्तानां चतुर्णामपि मन्वते ॥ ३०८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.309 · p. 69
शुष्कपूगफले तु क्ली लताभेदे तु सा स्त्रियाम् ।खरा स्याद्देवताडाख्ये रासभे तु द्वयोरथ ॥ ३०९ ॥
अनुष्टुप्
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास खकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.8.145 · p. 180
c{अथ खकारादयो यथा ।}खरस्तिग्मे च दुःस्पर्शे गर्दभे राक्षसान्तरे ।तुरंगमे हरे दन्ते खल्लो निम्नेंऽशुके खगे ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every lineLatin letters: c
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र रद्विः Śivakoṣa 22.2.374 · p. 34
खरो ना पृथुले क्लीबं देवताडाजमोदयोः ।गरा गरी च जीमूते न स्त्री तूपविषे विषे ॥ ३७४ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश रेफान्ताः Śabdaratnāvalī 7.27.7 · p. 264
ऐन्द्रिर्जयन्ते काके ना स्त्री शचीशिवयोरपि ।ओड्रः पुंभूम्नि देशे स्यात्तरुभेदे पुमानयम् ॥करो रश्मौ च करके शुण्डप्रत्यायपाणिषु ।कद्रुस्त्रिषु पिशङ्गे स्यान्नागमातरि तु स्त्रियाम् ॥कारो हिमगिरौ यत्ने वलौ पत्यौ वधे पुमान् ।कारा स्त्रियां बन्धगृहे बन्धे दूत्यां प्रसेवके ॥कारिः क्रियायां स्त्रीलिङ्गो वाच्यलिङ्गस्तु शिल्पिनी ।क्रूरं स्यात्कठिने घोरे नृशंसेऽपि च वाच्यवत् ॥कारुस्त्वष्टरि पुंसि स्यात्त्रिषु कर्तरि शिल्पिनि ।कीरः शुके देशभेदे क्लीबं स्यान्नीरदुग्धयोः ॥कुरुर्ना भक्तनृपयोः पुंबहुत्वे च निवृति ।क्षुद्रः क्रूरेऽधमेऽल्पे च कृपणेऽपि च वाच्यवत् ॥क्षुद्रा व्यङ्गानटीधृष्टाबृहतीसरधासु च ।चाङ्गेरी मक्षिकामात्रे हिंस्रा वादरतासु च ॥क्षुरः स्याच्छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे ।खुरः शफे कोलदले तथा छेदनवस्तुनि ॥क्रोष्ट्री कृष्णविदार्युक्ताशृगालीलाङ्गलीषु च ।खरो धर्मे गर्दभे ना तीक्ष्यो त्रिष्वौषधे स्त्रियाम् ॥खरुर्दर्पे हरे दन्ते हये ना धवले त्रिषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 नि (wrong syllable)
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1906 · p. 232
खगोऽर्के विहगे वायौ तारके सुरमेघयोः ।गर्दभे रक्षसि खरः खरुः पुंसि स्मरे हरे ॥ १९०६ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.343 · p. 211
भिक्षापात्रे कपाले च खर्परस्तस्करेऽपि च ।देवताडे खरा स्त्री स्यात्खरो गर्द्दभतीक्ष्णयोः ॥ ३४३ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पर्यायसंयोगन्यायप्रदर्शनाध्यायः Vaijayantī 8.6.6 · p. 281
वायसस्य च पर्यायाः क्रमात् पूर्वादिवेश्मसु ।हंसेन्दुकुमुदां रूप्ये कुमुदेऽपि खरस्य षण् ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
meanings

खर as a meaning in nānārtha verses

  • नामलिङ्गानुशासनम् तीक्ष्णविषाभिमरलोहेषु तीक्ष्णं क्लीबे खरे त्रिषु ॥ ५३ ॥ Amarakośa 3.3.53
  • धरणिकोश व्योमचारिन्महाधनं सुवस्त्रे च सामयोनिर्गजेऽपि च । संप्रयोगी कामुके च व्योमचारी खरेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 19.1.24
  • धरणिकोश गर्दभगर्दभी क्षुद्ररोगे स्याद्गर्दभः कैरवे खरे । ककुभोऽर्जुनवृक्षेऽपि वीणाङ्गरागभेदयोः । करभो मणिबन्धादिकनिष्ठान्ते तथोष्ट्रके ॥ Dharaṇikośa 23.2.7
  • धरणिकोश कृमिगमो द्यूतप्रभेदः स्यादपर्यालोकिते गमः । कृमिः कीटश्च लाक्षा च कृमिश्च कृमिले खरे ॥ Dharaṇikośa 24.2.5
  • धरणिकोश प्रखरचिकुरो द्रुमभेदे स्याच्चिकुरौ केशचञ्चलौ । प्रखरोऽश्वादिसंनाहे प्रखरः स्याद्भृशं खरः ॥ Dharaṇikośa 26.2.29
  • कोषकल्पतरु रवणजीर्णे वाच्यसमं पुराणमयुगे स्यात्पञ्चलक्ष्मण्यपि ग्रन्थे भोगिकनायके क्षुरिणि ना ग्रामाधिपे ग्रामणीः । श्रेष्ठे च त्रितये स्त्रियां तु गदिता नील्यां च वारस्त्रियां ग्राम्यायां च घृणौ तु[284a] पुंसि किरणो विक्षेपणे त्वन्तिमे । द्रुमभित्सेतुशालेषु वरणो नान्तिमे वृतौ । गुणिन्यृजौ च प्रगुणो रवणः शब्दने खरे ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 6.15.48
  • कोषकल्पतरु गर्दभभेरीदानवयोः पुमानपि विषे स्त्रीपाशबिन्दुत्रिक- द्वन्द्वे दुन्दुभिरप्यथ क्षितिपतौ वैदर्भ आम्नायते । वक्रत्वे वचसः स्त्रियां नरि खरे गन्धान्तरे गर्दभः ॥ ५३ ॥ Koṣakalpataru 6.24.53
  • कोषकल्पतरु कालेयकालेयो दनुजेऽन्तिमे तु समयाकृत्यामथ स्यात् खरे स्याद्भाङ्गर्यां च मृदौ हिते तु बलये भेद्याभलिङ्गो भवेत् । आत्रेयो मुनिभेदके च मलिनीनद्योः स्त्रियां स्यादथो पानीयं जलपेययोरथ भवेदैणेयमेणीभवे ॥ ६७ ॥ Koṣakalpataru 6.26.67
  • कोषकल्पतरु दस्रषण्ढे तथा चाश्रुणि दस्र आद्ये खरेऽश्विनोर्वासरहिंस्रयोस्तु । घस्रोऽथ वाश्रोऽह्नि खरे पिके च चतुष्पथेऽन्त्ये सदने तथैव । स्त्री प्रस्नुतायां गवि शब्दवत्या- मुस्रो वृषे स्यात्किरणे च पुंसि ॥ ५९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.59
  • कोषकल्पतरु प्रखरस्यात्सारमेयेऽश्वतरे तुरङ्ग- सेनाहकेऽन्यत्र भृशं खरे च । शैलाग्रकेऽस्त्री शिखरो द्रुमाग्रे स्यात्कोटिकक्ष्यापुलकेषु तद्वत् ॥ ९१ ॥ Koṣakalpataru 6.27.91
  • कोषकल्पतरु वाशुरवाशुरो नरि खरेऽथ वासिता- रात्रिगो भवति चै[59a]ष योषिति । स्यान्नरेन्द्र इह वार्तिकभूप- कालकूटभिषगर्थक उक्तः ॥ ६९ ॥ Koṣakalpataru 6.27.69
  • शब्दरत्नावली लिम्पाकरेणुकापि हरेणौ स्याद् जमदग्निस्त्रियामपि । लम्पाको लम्पटो देशे लिम्पाको जम्बिरे खरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.133
  • शब्दरत्नावली कटुकटुकार्ये सुगन्धौ च मत्सरे च खरे त्रिषु । कष्टं कृच्छ्रे च गहने क्रुष्टं रुदितशब्दयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.5
  • शब्दरत्नावली गर्दभगर्दभं शुक्लकुमुदे खरगन्धभिदोः पुमान् । गर्दभी क्षुद्ररोगे च स्त्रियां जन्तुविशेषके ॥ दुर्लभस्त्रिषु दुष्प्रापे कर्चुरादिप्रशस्तयोः । दुन्दुभिर्वरुणे दैत्ये स्त्र्यक्षे बिन्दुत्रिके द्वयोः ॥ भेर्याञ्च वाद्यभेदे स्याद्रक्षोभेदे तु पुंस्ययम् । निकुम्भो दन्तिकौषध्यां कुम्भकर्णसुतेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.24.12
  • शब्दरत्नावली कृमिकामिः पुंसि कामुके स्यादथ रत्यामपि स्त्रियाम् । किंक्षेपे च वितर्के च वाच्यवत्प्रश्ननिन्दयोः ॥ कृमिः क्रिमिः पुंसि कीटे लाक्षायां कृमिले खरे । किर्मी स्त्री हेमपुत्याञ्च शालापलालयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.5
  • शब्दरत्नावली वालेयपानीयं सलिले क्लीबं पातव्ये पुनरन्यवत् । पौलस्त्यो ना धनाधीशे दशकण्ठे विभीषणे ॥ वलयं कङ्कणे क्लीबं कण्ठरोगे पुमानयम् । वालेयं स्याद्वलिहिते मृदौ त्रिषु खरे पुमान् ॥ ब्राह्मण्यं ब्रह्मवृन्दे स्यात्ब्राह्मणत्वेऽपि न द्वयोः । भरण्युर्ना चण्डभानौ मृगाङ्के च विभावसौ ॥ भुजिष्यः पुंसि दासे स्यात्स्वन्त्रहस्तसूतत्रके । स्त्रियां दासीगणिकयोः स्वतन्त्रायामपि क्वचित् ॥ मलयो ना चलारामदेशेषु स्त्री तथौषधे । मङ्गल्यो ना त्रायमानामसूराश्वत्थबिल्वके ॥ स्त्रियात्तु रोचनाशुक्लवचाशमीमिमीषु च । अधःपुष्प्यां स्त्रियां दध्नि क्लीबं शिवकरे त्रिषु ॥ मृगयुर्ना शृगाले स्याद् व्याधे पितामहेऽपि च । रहस्या स्त्री सरिद्भदे गोपनीयेऽभिधेयवत् ॥ विजया पार्वतीसख्यां तिथिभेदेऽपि च स्त्रियाम् । विजयस्तु जये पुंसि तथा गाण्डीवधन्वनि ॥ विस्मयः पुंसि दर्ये स्यात्स्यन्देहाश्चर्ययोरपि । विषयो यस्य यो ज्ञातस्तत्रदेशे च गोचरे ॥ रूपादौ स्याज्जनपदे कान्तादौ च भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.46
  • शब्दरत्नावली दस्रदरी तु कन्दरे स्त्री तु मनागर्थे दराव्ययम् । दस्रः खरेऽश्विनीपुत्रे दारु पिचलकाष्ठयोः ॥ देवदारुणि च द्वारं निर्गमोपाययोरपि । धरी गिरौ कूर्मराजे वसुकार्यासतूलयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.15
  • शब्दरत्नावली धूसरदासेरो दास्यपत्ये स्याद्ग्रामजाले नपुंसकम् । धूसरो ना खरे स्त्री तु किन्नर्यां पाण्डरे त्रिषु । निकरो निवहे न्याये धने सारे निधावपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.80
  • त्रिकाण्डशेष चण्डचण्डौषधिः खरश्चण्डो दण्डौ सैन्यार्कपार्श्वगौ । व्यथा कृपा च पीडे द्वे पाण्डुः कुन्तीपतौ सिते ॥ ११३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.113
  • त्रिकाण्डशेष गर्दभगर्दभं शुक्लकुमुदे खरे पुंस्यऽथ दानवे । जम्बीरे व्यवहारे च जम्भो दन्तेऽपि चेष्यते ॥ २८६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.286
  • वैजयन्ती करभकर्परोऽग्नौ कपालेऽपि करभोऽपि खरोष्ट्रयोः । शरे किंशारुकादंबौ कुरण्डस्तु झषेऽपि च ॥ १९ ॥ Vaijayantī 7.1.19