कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

वैखानस

vaikhānasaपुं · masc.

In 12 kośas: 11 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.624 · p. 33
वैखानसो वानप्रस्थो भिक्षुः सांन्यासिको यतिः ।कर्मन्दी रक्तवसनः परिव्राजकतापसौ ॥ ८०९ ॥पाराशरी पारिकाङ्क्षी मस्करी पारिरक्षकः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.394 · p. 46
ब्रह्मचारी भवेद्वर्णी गृहस्थः स्नातकस्तथा ।वैखानसो वानप्रस्थः कर्मसंन्यासिको यतिः ॥ ३९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.167 · p. 87
बहुदक्षिणयज्वानः सज्ञेयस्त्रिसुपर्णकः ।वैखानसस्तु स्याद्वानप्रस्थो वन्यान्नभोजनः ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.99 · p. 242
करमध्ये तु सौम्यं स्याद्वानप्रस्थस्त्वरण्यगः ।वैखानसोऽप्य[103b]थो भिक्षुर्भवेत्सांन्यासिको यतिः ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.403 · p. 152
वानप्रस्थे तु वैखानसो यतिर्भिक्षुनामकः ।सांन्यासिको रक्तवस्त्रः कर्मन्दी तापसोऽपि सः ॥ ४०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त जलभानुः Pañcatattvaprakāśa 3.289 · p. 20
कूलं तीरं तरो वप्रो जलसीमोपकण्ठभूः ।वैखानसः पृथुकचा मत्स्यो मीनो झषस्तिमिः ॥ २८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति ब्रह्मवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.1.2 · p. 34
ब्रह्मचारी तु वर्णी स्याद्गृहस्थः स्नातको गृही ।वैखानसो वानप्रस्थो भिक्षुः सांन्यासिको यतिः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1346 · p. 213
जेष्ठाश्रमी द्वितीयो वै प्रोक्त आश्रम ऊह्यताम् ।वैखानसो वानप्रस्थस्तृतीयाश्रमवर्तिनि ॥ १३४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ब्रह्माध्यायः Śabdaratnākara 3.2.1205 · p. 148
पाराशरी तु कर्मन्दी परिव्राण्मस्करी च सः ।वैखानसो वनेवासी वानप्रस्थश्च तापसः ॥ १२०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव ब्रह्मवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.7.2 · p. 56
ज्येष्ठाश्रमी गृही वानप्रस्थो वैखानसोऽग्रहः ।वक्रजस्त्वनमो विप्रो वर्णज्येष्ठः कठो द्विजः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ब्राह्मणाध्यायः Vaijayantī 3.6.124 · p. 93
बद्धदर्भो वेदयष्टिः कुण्डिका ना कमण्डलुः ।वैखानसो वनेवासी वानप्रस्थश्च तापसः ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.592 · p. 77
वैखानसस्तु ना वानप्रस्थेऽप्यृषिषु केषुचित् ।सामभेदे पुनः क्ली स्याच्छतमानं तु पुन्नपोः ॥ ५९२ ॥
अनुष्टुप्

वैखानस as a meaning in nānārtha verses