निर्याण
niryāṇaक्ली · neut.In 13 kośas: 13 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
महानन्दोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ।शिवं निःश्रेयसं श्रेयो निर्वाणं ब्रह्म निर्वृतिः ॥ ७४ ॥महोदयः सर्वदुःखक्षयो निर्याणमक्षरम् ।मुक्तिर्मोक्षोऽपवर्गोऽथ मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥ ७५ ॥वाचंयमो व्रती साधुरनगार ऋषिर्मुनिः ।निर्ग्रन्थो भिक्षुरस्य स्वं तपोयोगशमादयः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
अपाङ्गदेशो निर्याणं कर्णमूलं तु चूलिका ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दानं मदो विषाणौ च दशनौ स्कन्ध आसनम् ।अपाङ्गदेशो निर्याणं कर्णमूलं तु चूलिका ॥ २१७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कर्णमूलं चूडिका स्यादीषीका त्वक्षिकूटकम् ।अपाङ्गदेशो निर्याणं गण्डस्तु करठः कठः ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अङ्गुलीः कर्णिका कर्णमूलं स्याच्चूलिका स्त्रियाम् ।गुल्फः प्रौहः स्कन्धदेशस्त्वासनं पद्मकं पुनः ॥बिन्दवः पक्षभागस्तु पार्श्वतोऽप्यथ योऽग्रतः ।दन्तभागो न ना गात्रं जङ्घादिप्राक्प्रदेशकः ॥पश्चाद्भागोऽपरो नाह्यो वारी स्त्री रज्जुरङ्घ्रिगा ।त्रिपदी गात्रयोर्बन्ध एकस्मिन्नपरेऽपि च ॥उत्पलं कर्णमांसं स्याल्लालिका कर्णवेधिनी ।अपाङ्गदेशो निर्याणं पुच्छमूलं तु पेचकः ॥शृङ्खलस्त्रिषु चान्दूः स्त्री न स्त्रियौ निगडान्दुकौ ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
महोदयापवर्गौ च निर्वाणं सर्वदुःखहृत् ।निःश्रेयसं च निर्याणं मोक्षनामान्यमूनि हि ॥ २६७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धनुर्धनो धनुर्जीवो धानुष्कश्चापजीवनः ।निर्याणं गमनं यात्रा प्रस्थानमभिषेणनम् ॥ २३६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निर्वाणं निर्वृतिः शान्तिः सर्वदुःखक्षयः शिवः ।निर्याणमपवर्गश्चाऽक्षरं चेति शिवाभिधाः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ईषिका पुनरीषीका चेति नामानि सन्ति वै ।अपाङ्गदेशो निर्याणं स्यात् गण्डस्तु कटस्तथा ॥ २२१७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निर्नायनन्तु निर्याणं मतङ्गापाङ्गदेशके ।चूलिका कर्णमूले स्याद् वाहित्थं कुम्भयोरधः ।तदधः प्रतिमानं स्यात् स्कन्धदेशे तथासनम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पद्मानि स्युर्बिन्दवोऽन्नं विधानंशुण्डा हस्तश्चूलिका कर्णमूलम् ।स्यान्निर्याणं दृष्युपान्तः करीरंदन्तादिः स्याद्दन्तभागोऽग्रभागः ॥ ६९९ ॥
शालिनी
genderक्लीneut.
निर्याणं स्यान्निर्गमनमंहनं वक्षसा गतिः ।प्रतिबन्धः प्रतिष्टंभः सम्बन्धः प्राप्तिरापनम् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्याणं मङ्गलं विद्यात्काञ्चनं यदक्षयम् ।निर्याणं द्विरदापाङ्गे मोक्षे निर्गमनेऽपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
समञ्जसे निर्मितिसारयोश्चदैवेऽपि निर्माणमुशन्ति विज्ञाः ।अपाङ्गदेशे करिणां च मोक्षेनिर्याणमुक्तं किल निर्गमेऽपि ॥ ३१ ॥
उपजातिः
खण्डनेऽप्यवदाने च निर्याणं त्वपि हस्तिनः ।नेत्रान्ते निर्गमे मोक्षे मरणे च प्रकीर्तितम् ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
निर्याणं क्लीबलिङ्गं स्यान्मतङ्गापाङ्गमोक्षयोः ।निर्माणं निर्मितौ सारे परिमाणे हमञ्जसे ॥
अनुष्टुप्
नाभीलं नाभिगन्धश्च वंक्षणं च वरस्त्रियाः ।निर्याणं हस्तिनेत्रान्ते मरणे निर्गमेऽपि च ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
निर्याण as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु निःसरणनिगरणमशने कण्ठे पुनराधे चाथ निर्याणे । मरणोपाये मुक्तौ निःसरणं प्रोक्तमाचार्यैः ॥ ५२ ॥ Koṣakalpataru 6.15.52