विप्र
vipraपुं · masc.In 19 kośas: 21 synonym verses, 35 as a meaning of another word.
अवदानं कर्म शुद्धं ब्राह्मणस्तु त्रयीमुखः ॥ ८११ ॥भूदेवो वाडवो विप्रो द्व्यग्राभ्यां जातिजन्मजाः ।वर्णज्येष्ठः सूत्रकण्ठः षट्कर्मा मुखसंभवः ॥ ८१२ ॥वेदगर्भः शमीगर्भः सावित्रो मैत्त्र एतसः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आश्रमोऽस्त्री द्विजात्यग्रजन्मभूदेववाडवाः ।विप्रश्च ब्राह्मणोऽसौ षट्कर्मा यागादिभिर्वृतः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्राह्मणो वाडवो विप्रो भूमिदेवो द्विजोत्तमः ।अग्रजन्मा द्विजन्मा च षट्कर्मा सोमपा द्विजः ॥ ३९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्राह्मणस्त्वग्रवर्णश्च विप्रो मन्त्रमुखोऽपि च ।क्षत्रियो बाहुजो राजा भूमीशश्च निगद्यते ॥ ३२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
मेधः कालाक्षरी विप्रो मतिमाञ्शिक्षिताक्षरः ।वृद्धो विदो विदानश्च प्रेक्षाकार्यपि शास्त्रवित् ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अश्वत्थो विष्णुसद्मार्थः पवित्रं गुह्यपत्रकः ।मङ्गल्यः श्यामलो विप्रः सत्यः सेव्यः शुभप्रदः ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्लवगः कलमो विप्रोऽथान्यो देवशिरीषकः ।चक्रेन्द्रको बदरकोऽप्यथ न स्त्री तमालकः ।समौ तपिच्छ-तापिच्छौ कालस्कन्धश्च कीर्तितः ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विप्र-क्षत्रिय - विट् - शूद्रास्ते त्वशूद्रा द्विजा मताः ।ब्रह्मचारी गृही वानप्रस्थो भिक्षुश्चतुष्टये ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आश्रमोऽस्त्री ब्राह्मणस्तु विप्र - भूदेव - वाडवाः ।द्विजो द्विजातिर्मुखजोऽग्रजन्मा चाग्रजातिवत् ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भूदेवो ब्राह्मणो विप्रो मुखजो वेदसंभवः ।अग्रजन्मा बाडबकः श्रेष्ठवर्णः कराग्निमान् ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 बा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
ब्राह्मणो वाडवो विप्रः सूत्रकण्ठस्त्रयीमुखः ।भूदेवो वर्णज्येष्ठश्च द्विजातिश्चाग्रजस्तथा ॥ ४०५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र्ण (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सम्बन्धी सामरसिको मङ्गल्यो मङ्गलब्रुवः ।द्विजातिर्ब्राह्मणो विप्रो वाडवो भूसुरो द्विजः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्राह्मणो मुखजो विप्रो गीर्वाणो वेदपालकः ।क्षेत्रज्ञो ब्रह्मकुलजो भूदेवो मुखवर्णजः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्विजातिर्ब्राह्मणो विप्रो भूदेवो वाडवो द्विजः ।अग्रजन्मा द्विजन्मा च षट्कर्मा मुखसंभवः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चातुर्वर्ण्यं विप्रक्षत्रवैश्यशूद्रा नृणां भिदः ।ब्रह्मचारी गृही वानप्रस्थो भिक्षुरिति क्रमात् ॥ १३४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अग्रजन्मा द्विजन्मा च द्विजातिर्वडिवा द्विजः ।वर्णज्येष्ठः शमीगर्भो वेदगर्भो विप्रः पुनः ॥ १३५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 वि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
ब्राह्मणो विप्रभूदेवद्विजातिद्विजवाडवाः ।अग्रजन्मा सूत्रकण्ठो ज्येष्ठवर्णोऽग्रजातकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चातुर्वर्ण्यं तु चत्वारो वर्णास्ते ब्राह्माणादयः ।ब्राह्मणो बाडवो विप्रः षट्कर्मा भूसुरो द्विजः ॥ ११७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 ह्मा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
ज्येष्ठाश्रमी गृही वानप्रस्थो वैखानसोऽग्रहः ।वक्रजस्त्वनमो विप्रो वर्णज्येष्ठः कठो द्विजः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्राह्मणो मुखजो विप्रो भूदेवो मैत्र एतशः ।अग्रजन्मा वेदगर्भो बाडबश्च त्रयीपुषः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विप्र as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् द्विजकेकि तार्क्ष्यावहिभुजौ दन्तविप्राण्डजा द्विजाः । Amarakośa 3.3.60
- नामलिङ्गानुशासनम् ब्रह्मन्वेदस्तत्त्वं तपो ब्रह्म ब्रह्मा विप्रः प्रजापतिः ॥ ११४ ॥ Amarakośa 3.3.114
- धरणिकोश द्विजद्विजो विप्रेऽण्डजे दन्ते हरेणुपुष्पयोर्द्विजा । अजा हरिहरब्रह्मच्छागा रघुप्तुतोऽप्यजः ॥ Dharaṇikośa 7.2.1
- धरणिकोश द्विजातिप्रहतौ क्षीणव्यासन्नौ विगतौ वीतनिष्प्रभौ । द्विजाती विप्रशकुनौ जीवातुर्जायुजीवयोः ॥ Dharaṇikośa 15.1.16
- धरणिकोश द्विजन्मन्ह्रादिनी वज्रतडितोर्वर्तिनी वृत्तिमार्गयोः । द्विजन्मा विहगे विप्रे भूतात्मा धातृदेहयोः ॥ Dharaṇikośa 19.1.19
- धरणिकोश ब्रह्मन्ब्रह्म तत्त्वं तु ब्रह्मा च ब्रह्माणौ विप्रवेधसौ । वेदेऽपि च स्मृतं ब्रह्म ब्रह्मा योगो रवीन्दुजः ॥ Dharaṇikośa 19.3.7
- कोषकल्पतरु चतुष्पथमार्गचतुष्टयसङ्गे चतुष्पथः स्यात्तथा विप्रे । किंशुक आश्रमभेदे वानप्रस्थो मधूकेऽपि ॥ १४ ॥ Koṣakalpataru 6.18.14
- कोषकल्पतरु ध्वजिन्अर्थी विवादिन्यपि सेवके च स्याद्याचकेऽसौ कथितश्च पुंसि । रागी तु रक्ते परवच्च कम्रे ध्वजी तु शैले रथविप्रयोश्च ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 6.21.82
- कोषकल्पतरु द्विजन्मन्गन्धर्वपुर्यां कुहकेऽन्तिमे स्या- दथ द्विजन्मा दशने च विप्रे । सनातनः कंसरिपौ पुरारौ तथा पितॄणामतिथौ च पुंसि ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 6.21.32
- कोषकल्पतरु घोषयित्नुपारावते कामुककामयोस्तु जल्पाकमद्ये मदयित्नुरुक्तः । स्याद्धर्षयित्नुस्तनये सुवर्णे- ऽथो घोषयित्नुः पिकविप्रयोश्च ॥ ४७ ॥ Koṣakalpataru 6.21.47
- कोषकल्पतरु गदयित्नुपयोधरे तु स्तनयित्नुरुक्तो मेघ[ध्व]नौ मृत्युगदाह्वयोश्च । स्यात्पोषयित्नुः पितरि प्रभौ च दुर्वादिविप्रे गदयित्नुरुक्तः ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.48
- नानार्थार्णवसंक्षेप उडुउडुर्विप्रे द्वयोर्नप्स्त्री नक्षत्रेऽथो उरु त्रिषु । बृहत्युर्वी(तु?ति) तत्रापि स्त्र्यर्थे वा स्यादथ स्त्रियाम् ॥ १०२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.102
- नानार्थार्णवसंक्षेप जप्रपुंसि शीतगुणेऽथाहाजयस्तोये जलं नपि । जले तु त्रिषु जप्रस्तु द्वयोः स्याद्विप्रभेकयोः ॥ ४६१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.461
- नानार्थार्णवसंक्षेप ब्रह्मन्ब्रह्मा रुद्रहृषीकेशविरिञ्चार्केन्दुवह्निषु । यज्ञे विप्रे च भृग्वादिष्वृत्विग्भेदे च पुंस्ययम् ॥ ८४५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.845
- नानार्थार्णवसंक्षेप मैत्रमैत्रो विप्रे तथान्यत्र मर्त्यजात्यन्तरेऽपि च । वैश्यपूर्वकवैश्याजे व्रात्यात् स्यात् तु नपुंसकम् ॥ १०३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1034
- नानार्थार्णवसंक्षेप शुबिद्वे तु विप्रे सुन्दरे तु त्र्यथ स्त्री शोषणे शुषिः । रन्ध्रे च ना तु धातौ स्याच्छुष्यतौ शुण्ठिवाक् तु ना ॥ १४०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1400
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुतपकुतपः सूर्यवह्न्योर्ना वृषभेऽप्यतिथावपि । भागिनेये द्वे तु विप्रे पुन्नपुंसकयोः पुनः ॥ ४९४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.494
- नानार्थार्णवसंक्षेप ब्राह्मणबलेस्तु भोक्तरि त्रि स्याद् विप्रे तु ब्राह्मणो द्वयोः । आत्मज्ञे च नपि त्वेतद् वेदभागेऽभिधायके ॥ १२४२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1242
- नानार्थार्णवसंक्षेप वाडबेयद्वे तु विप्रेऽथ ना वानप्रस्थो वैखानसे तथा । मधूकवृक्षे वृक्षे च पलाशाख्ये तयोस्तु नप् ॥ ५५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.553
- नानार्थार्णवसंक्षेप सोमयोनिसोमयोनिर्द्वयोर्विप्रे सुरे चार्थादि पूर्ववत् । सौगन्धिकं तु क्ली पद्मे कल्हारे ध्यामसंज्ञके ॥ ६८८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.688
- परमानन्दीयनाममाला द्विजमेघे [25] मूर्खे द्विजो विप्रे दन्तनीडजयोरपि । द्रुमो रत्ने तरौ दिष्टिर्हर्षे मानेऽपि कथ्यते ॥ २४० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.16.240
- शब्दरत्नावली द्विजातिदुर्गतिर्नरके निःस्वे द्विजातिर्विप्रपक्षिणोः । दुर्जातं व्यसने क्लीबमसज्जातेऽभिधेयवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.107
- शब्दरत्नावली वचक्नुवज्री बुद्धे देवराजे वचक्नुर्वत्कृविप्रयोः । वर्णी चित्रकरे ब्रह्मचारिणि स्यात्तुलेखके ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.73
- शब्दरत्नावली अग्रजन्मन्ज्येष्ठभातृ-धातृ-विप्रेष्वग्रजन्मा निगद्यते । विसर्गेऽक्षरमात्रे स्यादभिनिष्ठानमित्यपि । चण्डाले प्रान्तगे शिष्ये चान्तेवासी भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.131
- शब्दरत्नाकर युञ्जानयुञ्जानः सारथौ विप्रे युतकं यौतके युगे । वस्वाञ्चले वधूवस्त्रे यजनं यज्ञपूजयोः ॥ २१५१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2151
- शब्दरत्नाकर वाडवेयवाडवेयोऽश्विनोर्विप्रे वासुदेवो मुनौ हरौ । धर्माध्यक्षे ज्योतिषिके वारवाणिरथो वटे ॥ २२२४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2224
- त्रिकाण्डशेष करटसमये च क्रियाकारे किलिञ्जशरयोः कटः । कोटिः सङ्ख्याऽपि करटो वाद्यभाण्डविप्रयोः ॥ ९३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.93
- त्रिकाण्डशेष अग्रजन्मन्अतिवृत्तेऽवदानं स्यात्कर्मखण्डनयोरपि । अग्रजन्माऽग्रजे विप्रे स्यादन्नं भक्तभुक्तयोः ॥ २२६ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.226
- त्रिकाण्डशेष द्विजन्मन्क्रीडादौ देवनं नाक्षे द्विजन्मा दन्तविप्रयोः । दानं गजमदे त्यागे खण्डने रक्षणेऽपि च ॥ २४२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.242
- वैजयन्ती ब्रह्मन्फली ताम्रादिफलके बर्हिर्नाग्नौ नपुं कुश । ब्रह्मा रुद्रेंद्रभृग्वादिविप्रर्त्विग्यज्ञधातृषु ॥ ५३ ॥ Vaijayantī 6.5.53
- वैजयन्ती सौम्यसौम्यो विप्रे सोमजेऽब्दे सुन्दरे सोमदैवते । सखा सहाये बन्धौ ना सूक्ष्ममध्यात्मदभ्रयोः ॥ ९८ ॥ Vaijayantī 6.5.98
- वैजयन्ती युञ्जानयुञ्जानः सारथौ विप्रे रभसो विषवेगयोः । रक्ताक्षौ रक्षोमहिषौ रमती स्वर्गमन्मथौ ॥ ६३ ॥ Vaijayantī 7.1.63
- वैजयन्ती कुतपयुवराजे च ना क्ली तु द्वीपे पुंस्त्री मृगोमयोः कुतपो भागिनेयेऽर्के विप्रेऽग्नावतिथौ गवि ॥ २९ ॥ Vaijayantī 7.5.29
- वैजयन्ती वाडबेयवाडबेयोऽश्विनोर्विप्रे वासुदेवो हये हरौ । विश्वगोप्ता हरौ शक्रे चन्द्रेऽर्केऽग्नौ विभावसुः ॥ ३९ ॥ Vaijayantī 8.1.39
- वैजयन्ती सोमयोनिसोमयोनिः सुरे विप्रे हरिरोमाब्जजेन्द्रयोः । हस्तिमल्लो गणपतौ महेन्द्रस्य च कुञ्जरे ॥ ४९ ॥ Vaijayantī 8.1.49