वाडव
vāḍavaपुं · masc.In 13 kośas: 29 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
अवदानं कर्म शुद्धं ब्राह्मणस्तु त्रयीमुखः ॥ ८११ ॥भूदेवो वाडवो विप्रो द्व्यग्राभ्यां जातिजन्मजाः ।वर्णज्येष्ठः सूत्रकण्ठः षट्कर्मा मुखसंभवः ॥ ८१२ ॥वेदगर्भः शमीगर्भः सावित्रो मैत्त्र एतसः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
और्वः संवर्तकोऽब्ध्यग्निर्वाडवो वडवामुखः ॥ ११०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अग्निर्वैश्वानरो वह्निर्वीतिहोत्रो धनञ्जयः ।कृपीटयोनिर्ज्वलनो जातवेदास्तनूनपात् ॥ ५३ ॥बर्हिः शुष्मा कृष्णवर्त्मा शोचिष्केश उषर्बुधः ।आश्रयाशो बृहद्भानुः कृशानुः पावकोऽनलः ॥ ५४ ॥रोहिताश्वो वायुसखः शिखावानाशुशुक्षणिः ।हिरण्यरेता हुतभुग्दहनो हव्यवाहनः ॥ ५५ ॥सप्तार्चिर्दमुनाः शुक्रश्चित्रभानुर्विभावसुः ।शुचिरप्पित्तमौर्वस्तु वाडवो वडवानलः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वा (wrong syllable)
अग्निपुंवैश्वानरपुंवह्निपुंवीतिहोत्रपुंधनञ्जयपुंकृपीटयोनिपुंज्वलनपुंजातवेदस्पुंतनूनपात्पुंबर्हिस्पुंशुष्मन्पुंकृष्णवर्त्मन्पुंशोचिष्केशपुंउषर्बुधपुंआश्रयाशपुंबृहद्भानुपुंकृशानुपुंपावकपुंअनलपुंरोहिताश्वपुंवायुसखपुंशिखावत्पुंआशुशुक्षणिपुंहिरण्यरेतस्पुंहुतभुज्पुंदहनपुंहव्यवाहनपुंसप्तार्चिस्पुंदमुनस्पुंशुक्रपुंचित्रभानुपुंविभावसुपुंशुचिपुंअप्पित्तक्लीऔर्वपुंवाडवपुंवडवानलपुं
genderपुंmasc.
आश्रमोऽस्त्री द्विजात्यग्रजन्मभूदेववाडवाः ।विप्रश्च ब्राह्मणोऽसौ षट्कर्मा यागादिभिर्वृतः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालः किशोरो वाम्यश्वा वडवा वाडवं गणे ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वनवह्निर्दवो दावो मेघवह्निरिरंमदः ।और्वः समुद्रवह्निः स्याद्वाडवो वडवामुखः ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्राह्मणो वाडवो विप्रो भूमिदेवो द्विजोत्तमः ।अग्रजन्मा द्विजन्मा च षट्कर्मा सोमपा द्विजः ॥ ३९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भूमिपर्यायदेवार्थो माठरः कठवाडवौ ।सूत्रकण्ठो वेदगर्भः सावित्रोऽपि त्रयी तनुः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गणे तु वाडवं तासां दुर्विनीतस्तु सूकलः ।कश्यः कशार्हो हृद्वक्रावर्त्ती श्रीवृक्षकी हयः ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
संवर्त्तको वाडवः स्याद्वडवामुख इत्यपि ।वनवह्निर्दवो दावः स्कन्धाग्निः स्थूलकाष्ठधक् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धर्मः स्वभावे रुचको भूषाभिन्मातुलुङ्गयोः ।पाताले वाडवो वध्रः सीस आमलकः फले ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शुष्माप्पित्ते वाडवौर्वौ सिन्ध्वग्नि-र्वडवामुखः ।संवर्त्तकोऽथ दह्रः स्याद्दवो दावो च संग्गिलः ॥ १२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आश्रमोऽस्त्री ब्राह्मणस्तु विप्र - भूदेव - वाडवाः ।द्विजो द्विजातिर्मुखजोऽग्रजन्मा चाग्रजातिवत् ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्रमणकेसरि-केसरि-विक्रमा-निलरथैकशफा गृहभोजनः ।कुटच-चामरि-पालक-किण्विनःपरुल-वाडव-हंस-मुहुर्भुजः ।वडवाश्वा प्रसूर्वामी वाजिनी चार्वती हयी ।अश्वस्यन्ती कामुकी सा टारो लघुतुरंग[113b]मः ॥ ९ ॥
द्रुतविलम्बितम्two metres in one verse
genderपुंmasc.
आजानेयः कुलीनोऽश्वो वाडवं वडवागणे ।पुंस्यश्व-वडवौ द्वंद्वेऽथाश्वषट्केऽश्वषड्गवम् ।अश्वीयं त्वश्ववृन्दे स्यादाश्वं चापि नपुंसके ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पातालं बलिसद्माधोभुवनं वाडवोऽस्त्रियाम् ।रसातलं नागलोकोऽधोलोकोऽप्यव्ययं त्वधः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
विश्वं जगत्येव गणे च वाडवंद्वंद्वं समासेतरवाचकं तथा ।शम्यां तथा शीतशिवं प्रकीर्तितंध्रुवं तथा निश्चय-तर्कयोर्मतम् ॥ १५ ॥
upajati 12
genderक्लीneut.
भावारावशरावपल्लवशवक्लीवा अपूर्वं तथानिष्ठीवं च सदैवमर्थविषये स्वं सत्त्वमङ्गिन्यपि ।नल्वः स्याल्लवणे च सैन्धवमधो लोके तथा वाडवःपाशः कर्कशकोशवच्च कुलिशं चाकाश-काशाङ्कुशाः ॥ ७० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंक्लीm. n.
अग्निप्रिया स्मृताग्नायी स्वाहापि कथिता स्मृतौ ।संवर्तकः समुद्राग्निर्वडवामुखवाडवौ ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्राह्मणो वाडवो विप्रः सूत्रकण्ठस्त्रयीमुखः ।भूदेवो वर्णज्येष्ठश्च द्विजातिश्चाग्रजस्तथा ॥ ४०५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र्ण (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सैन्धवो लवणे शुक्रो वह्नौ मासे च सम्मतः ।स्वर्णे चन्द्रश्च कर्पूरे पाताले वाडवोऽपि च ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
सम्बन्धी सामरसिको मङ्गल्यो मङ्गलब्रुवः ।द्विजातिर्ब्राह्मणो विप्रो वाडवो भूसुरो द्विजः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वडवानल और्वश्च वाडवो वडवामुखः ।संवर्तकः समुद्राग्निर्दवो दावो वनानलः ॥ १७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्विजातिर्ब्राह्मणो विप्रो भूदेवो वाडवो द्विजः ।अग्रजन्मा द्विजन्मा च षट्कर्मा मुखसंभवः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अग्रजन्मा द्विजन्मा च द्विजातिर्वडिवा द्विजः ।वर्णज्येष्ठः शमीगर्भो वेदगर्भो विप्रः पुनः ॥ १३५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 वि (wrong syllable)
genderपुंmasc.doubtful
ऊर्वश्चौर्वस्तथाऽब्ध्यग्निर्वाडवो वडवानलः ।वडवामुखः पुनर्नाम भवेत् संवर्त्तकस्तथा ॥ १९२७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्राह्मणो विप्रभूदेवद्विजातिद्विजवाडवाः ।अग्रजन्मा सूत्रकण्ठो ज्येष्ठवर्णोऽग्रजातकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वडवानां समूहे तु वाडवं समुदाहृतम् ॥
genderक्लीneut.
कुक्ष्यग्निर्हृच्छयोऽथौर्वे द्वौ संवर्तकवाडवौ ।सहरक्षा दवो दुध्रस्तार्णे क्षामतरत्समौ ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तद्वद्वधूनां करणेऽथ न स्त्रीपातालवाची गदितः प्रवीणैः ।स्यान्निह्नवोऽविश्वसनेऽपलापेतथा निकारे मत आश्रवस्तु ॥ २२ ॥
उपजातिः
meaningsवधूकरण
doubtful
वाडव as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली पातालपाचलं पाचने वह्नौ राधनद्रव्यवातयोः । पाटलः श्वेतरक्ताशुधान्ययोः पाटलाद्रुमे । पातालं नागलोके स्याद्विवरे ना तु वाडवे ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.75