निरसन
nirasanaक्ली · neut.In 9 kośas: 6 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
प्रत्याख्यानं निरसनं प्रत्यादेशो निराकृतिः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मारणं निशरणं निवर्हणं,सूदनं निरसनं निशुम्भनम् ।घातनं प्रशमनं प्रमापणं,वर्जनं विशसनं प्रवासनम् ॥ ४७७ ॥
रथोद्धता
genderक्लीneut.
निर्वर्णनं स्यान्निध्यानमीक्षणं दर्शनं समम् ।प्रत्याख्याने निरसनं प्रत्यादेशो निराकृतिः ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रत्याख्यानं निरसनं प्रत्यादेशो निराकृतिः ।प्रेषणं यत्समाहूय तत्र स्यात्प्रतिशासनम् ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दर्शनेक्षणनिध्यानालोकनञ्च निर्वर्णनम् ।प्रत्यादेशो निरसनं प्रत्याख्यानं निराकृतिः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 नि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
निर्वापणं निरसनं निर्ग्रन्थननिहिंसने ।प्रमापणं प्रमथनं प्रवासनमपासनम् ॥ २१३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उपाये तरणे चाथ स्यान्निर्हरणमित्यदः ।निर्हृतौ मुष्टिमान्द्ये च बन्द्धुं निरसनं पुनः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsबन्ध
निरासे च वधे चाथ मरणे स्यान्निमीलनम् ।निमेषे मुकुलीभावेऽप्यथो निवसनध्वनिः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
निरसन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश यापनकेतनमायतने चिह्ने कृत्ये चोपनिमन्त्रणे । यापनं स्यान्निरसनं यापनं वर्तनं विदुः ॥ Dharaṇikośa 19.2.49
- कोषकल्पतरु विनयतिवितः शिक्षणवाणिज्योपनयप्रणतिव्यये । निभृतत्वे विगणने भवेन्निरसनेऽपि सः ॥ ३६ ॥ Koṣakalpataru 3.5.36
- नानार्थार्णवसंक्षेप यापनायज्ञे द्वे तु क्षत्त्रियेऽथ यापना नप्स्त्रियोर्भवेत् । प्रस्थापने निरसने वर्तने रभसः पुनः ॥ १४७० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1470
- नानार्थार्णवसंक्षेप परासनपरिधानमधोवस्त्रे तदाच्छादनकर्मणि । परासनं निरसने वधे चाथ परायणम् ॥ ३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.33
- नानार्थार्णवसंक्षेप अपासनवधे निरसने चापि बहुव्रीहौ तु तत् त्रिषु । अपाश्रयस्तु ना मत्तवारणेऽपाश्रितावपि ॥ ३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.39
- शब्दरत्नावली यापनमार्जनो लोध्रवृक्षे स्यात्क्लीबं मार्ष्टौ तु मार्जनम् । मानिनी तु स्त्रियां फल्यां मानी मानवति त्रिषु ॥ मैथुनं सङ्गते क्लीबं सुरते च नपुंसकम् । यमनो ना यमे क्लीबं बन्धे चोपरतावपि ॥ यवनो जातिभिद्देशभिदोर्वेगाश्वयोरपि । यवन्योषधिभेदे स्त्री वेगिनि त्वभिधेयवत् ॥ यापनं स्यान्निरसने कालक्षेपे च वर्त्तने । युवा श्रेष्ठे च तरुणे निसर्गबलसंयुते ॥ योजनं स्याच्चतुष्क्रोश्यां योगमाने परात्मनि । रसनं स्वादने शब्दे स्याद्रास्नाजिह्वयोः स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.68
- शब्दरत्नावली परिआलिङ्गने निरसने पूजा सन्तोषभाषणे । परा प्राधान्यमोक्षाभिमुख्यविक्रमहर्षणे ॥ प्रातिलोम्ये भृशार्थे च तथा गतिवधार्थयोः । पुरा पुराणे निकटे प्रबन्धातीतभाविषु ॥ स्वराकाशे शोभने च स्वर्गेऽपि च भावान्तरे ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.53
- त्रिकाण्डशेष यापनयापनं स्यान्निरसने कालक्षेपे च वर्तने । चतुःक्रोश्यां च योगे च योजनं स्यात्तु वाहने ॥ २५४ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.254
- वैजयन्ती यापनयापनं स्यान्निरसने नृत्ते प्रस्थापनेऽपि च । लक्षणं कार्षिके चिह्ने नाम्नि मुद्रांगसंपदोः ॥ २८ ॥ Vaijayantī 7.3.28