प्रगाढ

pragāḍhaक्ली · neut.

In 8 kośas: 3 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1371 · p. 52

मनसः कर्म संकल्पः स्यादथो शर्म निर्वृतिः ।सातं सौख्यं सुखं दुःखं त्वसुखं वेदना व्यथा ॥ १३७० ॥पीडा बाधार्तिराभीलं कृच्छ्रं कष्टं प्रसूतिजम् ।आमनस्यं प्रगाढं स्यादाधिः स्यान्मानसी व्यथा ॥ १३७१ ॥

अनुष्टुप्

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2492 · p. 404

दुःख व्यथाऽसुखं पीडा बाधा बाघश्च वेदना ।आमनस्यममानस्यं प्रगाढञ्च प्रसूतिजम् ॥ २४९२ ॥

अनुष्टुप्

दुःखक्ली व्यथास्त्री असुखक्ली पीडास्त्री बाधास्त्री बाधपुं वेदनास्त्री आमनस्यक्ली अमानस्यक्ली प्रगाढक्ली प्रसूतिजक्ली

genderक्लीneut.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.157 · p. 11

अतिवेलं भृशं गाठं प्रगाढं सुदृढं दृढम् ।उद्गाढं वाढमत्यर्थं सुभृशं भृशमित्यपि ॥

अनुष्टुप्

अतिवेलक्ली भृशक्ली गाढक्ली प्रगाढक्ली सुदृढक्ली दृढक्ली उद्गाढक्ली वाढक्ली अत्यर्थक्ली सुभृशक्ली

genderक्लीneut.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.44

भृशप्रतिज्ञयोर्बाढं प्रगाढं भृशकृच्छ्रयोः ॥ ४४ ॥

अनुष्टुप्

meaningsकृच्छ्र

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास ढपादः Dharaṇikośa 13.1.2 · p. 47

सम्मूढो दमितेऽप्यूढे उदूढः पृथुलोढयोः ।प्रगाढः स्यादृढे कृच्छ्रेऽध्यारूढोऽधिकरूढयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsदृढ कृच्छ्र

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ द्विढाः Koṣakalpataru 6.14.99 · p. 193

प्ररूढं कठोरे तथोद्बद्धमूलेसमूढं पुनः पुञ्जिते तत्क्षणोत्थे ।विलूने तथोपप्लवे नापि पीने-ऽप्युदूढं सुगुप्ते प्रमीढं पुनः स्यात् ।घने मू[278a]त्रितेऽथ प्रगाढं सुकृच्छ्रेदृढेऽध्यूढ ईशे ससापत्न्यनार्याम् ॥ ९९ ॥

भुजङ्गप्रयातम्metre not read in every line

meaningsसुकृच्छ्र दृढ

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् वाच्यलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.37 · p. 44

दग्धेऽप्यथ प्रगाढः स्याद् भृशे कृच्छ्रेऽप्यथ स्मृतः ।प्रतीक्ष्यः प्रतिपाल्ये च पूज्ये चाथ प्रणाय्यवाक् ॥ ३७ ॥

अनुष्टुप्

meaningsभृश कृच्छ्र

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ढान्ताः Śabdaratnāvalī 7.14.7 · p. 207

प्रमीढो मूत्रिते मेघे प्रगाढो दृढकृच्छ्रयोः ।प्ररूढो जठरे बद्धमूले जातप्रवृद्धयोः ।आरूढः(?) सम्बले वहणौ भुग्ने सद्योजातेऽनुपस्थिते ॥

अनुष्टुप्

meaningsदृढ कृच्छ्र

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.4.20 · p. 255

मिश्रास्निग्धौ च परुषौ प्रगाढो गहने दृढे ।पामरोऽपशदेऽज्ञे च बालिशो बालमूर्खयोः ॥ २० ॥

अनुष्टुप्

meaningsगहन दृढ

प्रगाढ as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश दृढव्यूढः पृथुतरे ख्यातो न्यस्तसंहतयोरपि । दृढः स्थूले नितान्ते च प्रगाढे बलवत्यपि ॥ Dharaṇikośa 13.2.1
कोषकल्पतरु दृढदृढः प्रगाढेऽतिशये भृशेऽस्त्री । स्थूले सम[277b]र्थेऽविनये त्रिषु स्या- द्बाढं प्रतिज्ञादृढयोस्तथान्त्ये ॥ ९३ ॥ Koṣakalpataru 6.14.93
शब्दरत्नावली दृढदृढं त्वतिशयस्थूले स्यात्प्रगाढनितान्तयोः । माढिः स्त्री पत्रभङ्गे च तथा दैन्यप्रकाशने ॥ मूढः शिशौ तन्द्रिते च वाढा च दीप्तिमुख्ययोः । बाढं प्रतिज्ञादृढयो रूढं जातप्रसिद्धयोः ॥ व्यूढः पृथुलविन्यस्तसंहतेष्वभिधेयवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.14.3
शब्दरत्नावली भीषणभरणं पोषणादौ च क्लीबं स्याद्वेतने भृतौ । भीषणो रसशल्लक्योः प्रघाढे दारुणे त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.55