संकल्प
saṃkalpaपुं · masc.In 9 kośas: 9 synonym verses, 3 as a meaning of another word.
मदनो जराभीररुनङ्गमन्मथौ कमनः कलाकेलिरनन्यजोऽङ्गजः ।मधुदीपमारौ मधुसारथिः स्मरो विषमायुधो दर्पककामहृच्छयाः ॥ २२७ ॥प्रद्युम्नः श्रीनन्दनश्च कंदर्पः पुष्पकेतनः ।पुष्पाण्यस्येषुचापास्त्राण्यरी शंवरशूर्पको ॥ २२८ ॥केतनं मीनमकरौ बाणाः पञ्च रतिः प्रिया ।मनःशृङ्गारसंकल्पात्मानो योनिः सुहृन्मधुः ॥ २२९ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
मनसः कर्म संकल्पः स्यादथो शर्म निर्वृतिः ।सातं सौख्यं सुखं दुःखं त्वसुखं वेदना व्यथा ॥ १३७० ॥पीडा बाधार्तिराभीलं कृच्छ्रं कष्टं प्रसूतिजम् ।आमनस्यं प्रगाढं स्यादाधिः स्यान्मानसी व्यथा ॥ १३७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मानसं कर्मसकल्पश्चर्चा संख्या विचारणा ।वितर्कोऽपि द्वयोरूहः कल्पोऽध्याहरणं च षण् ॥ १४७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 स (wrong syllable)
genderपुंmasc.doubtful
चित्तेऽन्तः[3b]करणं मनोऽपि हृदयं हृच्चेतसी मानसम्स्वान्तं गूढपथोच्चलेऽलिगु तथाऽतश्चान्तरस्थोऽव्यये ।संकल्पो नरि मानमानसकृती चित्तस्थिरत्वं समा-धानं स्यादवधानवन्नरि मनस्कारो हृतं भोगवत् ॥ ३० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderपुंmasc.
हृदन्तःकरणं चेतश्चित्तं स्वान्तं तथोच्चलम् ।संकल्पः स्यान्मनःकर्म सुखं निर्वृतिशर्मणी ॥ २५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वान्तं चित्तं मनश्चेतो मानसं हृदयं च तत् ।अन्तःकरणमप्यस्य संकल्पश्च मनोरथः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
चित्तस्याविकृतिः सत्त्वं विकृतेः कारणे सति ।मानसं कर्म संकल्पो मेधा धीर्धारणावती ॥ २६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वान्तं गूढपदं हृच्च संकल्पो मानसी क्रिया ।मनो बुद्धिरहंकार इत्यंतःकरणं त्रिधा ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संकल्प as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश संस्कारविहारो भ्रमणं क्रीडा विहारः सुगतालयः । संस्कारोऽनुभवाज्जातः संकल्पप्रतियत्नयोः ॥ Dharaṇikośa 26.2.58
- कोषकल्पतरु संस्करोतिप्रतियत्ने समुदये प्रत्युपान्निष्क्रये समः । संकल्पेऽनुभवे संघे प्रतियत्न-प्रशंसयोः ॥ ५५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.55
- कोषकल्पतरु संस्कारसम्मार्जन्यवगुण्ठितेऽनलचटत्कारे तथा संकरः स्त्री पुंदूषितकन्यकास्वथ भवेत्पङ्कार आरोहणे । सेतौ शैवलवारिकुब्जकगतः संस्कार उक्तो बुधैः संकल्पप्रतियत्नयोरनुभवेऽथो पक्षिणां पञ्जरे ॥ ५१ ॥ Koṣakalpataru 6.27.51