गहन
gahanaक्ली · neut.In 16 kośas: 24 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 18 as a meaning of another word.
अरण्यमटवी सत्त्रं वार्क्षं च गहनं झषः ।कान्तारं विपिनं कक्षः स्यात्षण्डं काननं वनम् ॥ १११० ॥दवो दावः प्रस्तारस्तु तृणाटव्यां झषोऽपि च ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प्र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कलिलं गहने संकीर्णे तु संकुलमाकुलम् ॥ १४७२ ॥कीर्णमाकीर्णं च पूर्णे त्वाचितं छन्नपूरिते ।भरितं निचितं व्याप्तं प्रत्याख्याते निराकृतम् ॥ १४७३ ॥प्रत्यादिष्टं प्रतिक्षिप्तमपविद्धं निरस्तवत् ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
genderक्लीneut.
genderविadj.
अरण्यमटवी सत्त्रं कान्तारं काननं वनम् ।विपिनं गहनं चेति नातिभिन्नार्थमिष्यते ॥ २१० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रिक्तं तुच्छमसारं तु फल्गु व्युष्टिः फलं स्मृतम् ।कलिलं गहनं प्रोक्तं श्लथं शिथिलमुच्यते ॥ ७७७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अपसव्यं शरीरस्य दक्षिणं चाथ संकटम् ।संबाधः पुंसि कलिलं गहनं चापि संकुले ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अरण्यमस्त्री कान्तारं षण्डो वाप्यटवी स्त्रियाम् ।क्लीबे चेल्कं वनं सत्रं गहनं विपिनं तलम् ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
क्लीबे दुःखमकं कलाकल अमानस्याऽऽमनस्ये तथा-ऽऽभीलं स्याद्गहनं प्रगाधमुदितं कष्टं च कृच्छ्रं समम् ।तृप्रः सूतिजकक्षसत्रमसुखं पुंस्याधिरर्त्तिः स्त्रियाम्आबाधाऽपि च वेदना निगदिता पीडा च बाधा व्यथा ॥ ४८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
अरण्यमस्त्री विपिनं कान्तारं समजं त्रसम् ।गहनं गुहिनं वार्क्षं सत्रं षण्डं च काननम् ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विसंष्ठुलं संकुचितं कलिलं गहनं समे ।करम्बः कबरो मिश्रः संपृक्तः खचितश्च सः ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
विपिनं गहनं कक्षमरण्यं काननं वनम् ।कान्तारमटवी दुर्गम् तच्चरः स्याद्वनेचरः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मृषालीकं मुधा मोघं विफलं वितथं वृथा ।विधुरं व्यसनं कष्टं कृच्छ्रं गहनमुद्धरेत् ॥ १८६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रस्तारो गहनं षण्डं दवदावावपीरितौ ।सत्रं क्लीबेऽटवी स्त्री स्याद् झषः स्यात्तृणयुग्वने ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विपिनं काननारण्ये गहनं गह्वरं वनम् ।आक्रीडो वातिकोद्यानमारामो राजकाननम् ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वाटिकोपवनं दावः कक्षः कान्तारनिःकुटौ ।अटव्यरण्यं गहनं सान्द्रे कुञ्जो निकुञ्जवत् ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वनं वार्क्षं दवो दावो विपिनं गहनं झषः ।अरण्यमटवी सत्रं कान्तारं काननं पुनः ॥ १९४७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कलिलं गहनं नाम दुःखैः प्रवेष्टुमर्हति ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 र्ण (wrong syllable)
genderविadj.
अरण्यमटवी दावो दवो गहनकाननम् ।अटविर्झाटगुहिनवनं विपिनभीरुकम् ।अरण्यानी महारण्यं गृहारामास्तु निष्कुटाः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अल्पावकाशे द्वितयं सम्बाधः पुंसि सङ्कटम् ।दुष्प्रदेशे तु कलिलं गहनञ्च भवेद्द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
काननं विपिनारण्यगहनानि वनं वनी ।अटवी दवदावौ च कान्तारं सत्रमित्यपि ॥ ४३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निवृतं तु परिक्षिप्तं कलिलं गहनं समे ।जैवातृक आयुष्मान् स्फीतं वृद्धं बहुकरः खलपूः ॥ १६५९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
अटवी काटिकाऽरण्यं विपिनं काननं वनम् ।कक्ष्यकं कुन्दिलं वार्क्षं वनी गहनमित्यपि ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
यज्ञोपवीतोपवीते ब्रह्मसूत्रोत्तरीययोः ।गंभीरं गहनं रत्नं गह्वरं शरणं वपुः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गहनं क्ली जलेऽरण्ये दुःखगह्वरयोस्त्रि तु ।दुष्प्रवेशे गह्वरं तु क्ली गुहादम्भवारिषु ॥ ६३४ ॥
अनुष्टुप्
गहन as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् कष्टकष्टे तु कृच्छ्रगहने दक्षामन्दागदेषु तु ॥ ३९ ॥ पटुर्द्वौ वाच्यलिङ्गौ च नीलकण्ठः शिवेऽपि च । Amarakośa 3.3.78
- धरणिकोश कष्टम्लिष्टं म्लानेऽस्पष्टवचे रिष्टं स्यादशुभं शुभम् । दिष्टं दैवे च काले च कष्टं गहनकृच्छ्रयोः ॥ Dharaṇikośa 10.1.3
- धरणिकोश सानुसानवो गहनप्रस्थवात्यामार्गाग्र?कोविदाः । स्वप्नं स्वापे च सुप्तस्य विज्ञाने च प्रयुज्यते ॥ Dharaṇikośa 19.2.1
- धरणिकोश वल्लरवल्लरं निर्जलस्थाने वनक्षेत्रे च वल्लरम् । वल्लरं गहने कुञ्जे मञ्जर्यां वल्लरी स्मृता ॥ Dharaṇikośa 26.3.38
- कोषकल्पतरु निलतिप्रभूतभावे संभूयस्यति तद्वत्समीरितम् । वितानयत्याञ्छति स्यादायामे वितनोत्यपि ॥ व्यायामे स्याद्व्याप्रियते गहने निलति स्मृतम् । अल्पीभावे लिश्यते स्यात्तथा चुण्टति लिट्यति ॥ ८४ ॥ Koṣakalpataru 3.5.84
- नानार्थार्णवसंक्षेप वनकानने गहने यज्ञे धनप्रीतिगभस्तिषु । वस्तु ग्रामनगर्यादिपदार्थे स्वापतेयके ॥ ५६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.56
- नानार्थार्णवसंक्षेप कष्टचापाग्रेषु त्रिषु पुनर्भृशे कष्टं तु भेद्यवत् । कृच्छ्रे च गहने चैतत् स्यादसत्त्वे नपुंसकम् ॥ १५९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.159
- नानार्थार्णवसंक्षेप कलिलगहने तु त्रिषु ज्ञेयं कलुषं तु नपि ह्यघे । सूक्ष्मैलायां तु कलुषी स्त्री त्रिषु त्वाविलद्रवे ॥ ३३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.333
- नानार्थार्णवसंक्षेप गारित्रपक्षिणा येन गृह्यन्ते पक्षिणोऽन्येऽत्र लुब्धकैः । गारित्रस्तु पुमानुक्त आचार्ये गहने तु नप् ॥ ६७१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.671
- नानार्थार्णवसंक्षेप विपिनजलदुर्गे भेघवत् तु गहने विप्रियं तु नप् । अपराधे भेद्यवत् तु विज्ञेयं विगतप्रिये ॥ १७०८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1708
- परमानन्दीयनाममाला कष्टकूर्चो भ्रुवोऽन्तरे दम्भे श्मश्रुण्यपि तथोच्यते । कृच्छ्रे च गहने कष्टं कृष्टिः कर्षणधीमतोः ॥ १०६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.106
- शब्दरत्नावली कष्टकटुकार्ये सुगन्धौ च मत्सरे च खरे त्रिषु । कष्टं कृच्छ्रे च गहने क्रुष्टं रुदितशब्दयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.5
- शब्दरत्नावली दण्डातथा षट्क्षणकाले च चण्डांशु पारिपार्श्विके । स्याद्धण्ड(?) दूर्वाशिवयोश्चर्यायां गहनादिभिः ॥ Śabdaratnāvalī 7.13.17
- शब्दरत्नावली वल्लरवल्लरः पुंसि गहननवक्षेत्रोत्सवेषु च । मार्गरो दक्षिणावर्त्तशङ्खकृष्णलवीजयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.98
- त्रिकाण्डशेष वल्लुरवप्रस्तातेऽस्त्रियां क्षेत्रे चये रेणौ च रोधसि । स्यादूषरे वनक्षेत्रे वल्लुरं गहनेऽपि च ॥ ३७१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.371
- वैजयन्ती कष्टमुख्यान्यकेवलेष्वेकः कष्टौ गहनदुःखितौ । कल्या नीरुग्दक्षसज्जा योग्ययुक्तहिताः क्षमाः ॥ ३ ॥ Vaijayantī 6.4.3
- वैजयन्ती प्रगाढमिश्रास्निग्धौ च परुषौ प्रगाढो गहने दृढे । पामरोऽपशदेऽज्ञे च बालिशो बालमूर्खयोः ॥ २० ॥ Vaijayantī 7.4.20
- वैजयन्ती कलिलकलिलं गहने बृन्दे सैन्येऽपि कटकोऽस्त्रियाम् । किञ्जल्कः केसरे खे क्ली कृषकौ फालकर्षकौ ॥ ३१ ॥ Vaijayantī 7.5.31