All kośas › Śabdaratnāvalī

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī

मथुरेश · Śabdaratnāvalī (An Early Seventeenth Century Kośa Work Compiled in the name of Musā-Khān) By Mathureśa. · The Asiatic Society, 1 Park Street, Calcutta 16 · July 1970 A.D. · Pandit Manindra Mohan Chaudhari

4,306 verses · 34,698 words tagged · 6,000 marked doubtful (dashed)

नानार्थवर्गप्रकाशः · ढान्ताः

इति डान्तवर्गः ॥

ढकारो निर्गुणेऽपि स्याद् ढक्कायामपि कथ्यते ।

7.14.1 · p. 206

अनुष्टुप्

ढ=निर्गुण ढक्का

गूढं रहसि गुह्ये च क्लीबं स्यात्सम्बृते त्रिषु ॥

7.14.2 · p. 206

अनुष्टुप्

गूढ=रहस्गुह्य संवृत

दृढं त्वतिशयस्थूले स्यात्प्रगाढनितान्तयोः ।माढिः स्त्री पत्रभङ्गे च तथा दैन्यप्रकाशने ॥मूढः शिशौ तन्द्रिते च वाढा च दीप्तिमुख्ययोः ।बाढं प्रतिज्ञादृढयो रूढं जातप्रसिद्धयोः ॥व्यूढः पृथुलविन्यस्तसंहतेष्वभिधेयवत् ॥

7.14.3 · p. 206

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)

वोढा ना भारिके मूढे परिनेतरि कुत्रचित् ।सोढा शक्रे भिन्नलिङ्गस्तितिक्षासंयुतेऽपि च ॥

7.14.4 · p. 207

अनुष्टुप्

वोढृ=भारिक मूढ परिनेतृसोढृ=शक्र तितिक्षासंयुत

अध्यूढ ईश्वरेऽध्यूढा कृतसापत्न्ययोषिति ।आषाढो व्रतिदण्डे स्यान्मासे च मलयाचले ॥

7.14.5 · p. 207

अनुष्टुप्

अध्यूढ=ईश्वरअध्यूढा=कृतसापत्न्ययोषित्आषाढ=व्रतिदण्ड मास मलयाचल

आलीढः स्यात्पदन्यासभेदे चाप्यक्षिते त्रिषु ।उदूढः स्थूल ऊढे स्यादुपोटो निकटोढयोः ॥

7.14.6 · p. 207

अनुष्टुप्

आलीढ=पदन्यासभेद अक्षितउदूढ=स्थूल ऊढउपोढ=निकट

प्रमीढो मूत्रिते मेघे प्रगाढो दृढकृच्छ्रयोः ।प्ररूढो जठरे बद्धमूले जातप्रवृद्धयोः ।आरूढः(?) सम्बले वहणौ भुग्ने सद्योजातेऽनुपस्थिते ॥

7.14.7 · p. 207

अनुष्टुप्

प्रमीढ=मूत्रित मेघप्रगाढ=दृढ कृच्छ्रप्ररूढ=जठर बद्धमूल जात प्रवृद्धआरूढ=सम्बल वहण भुग्न सद्योजात अनुपस्थित