कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

प्रतिहार

pratihāraपुं · masc.

In 10 kośas: 12 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.1004 · p. 39
वलजं प्रतिहारो द्वार्द्वारेऽथ परिघोऽर्गला ॥ १००४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.424 · p. 49
द्वास्थो दौवारिकः क्षत्ता दण्डी वेत्रधरस्तथा ।उत्सारको द्वारपालः प्रतिहारो बुधैः स्मृतः ॥ ४२४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव पूःप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.3.90 · p. 18
पत्तनादिपरिच्छेदे संनिवेशो निकर्षणम् ।प्रतिहारः प्रतीहारो वातमञ्चक इत्यपि ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.10 · p. 90
दर्शको दर्शितद्वाः स्याद् द्वाःस्थो द्वाः स्थितदर्शकः ।स च द्वाःस्थितदर्शी स्यात् प्रतिहार उदास्थितः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.483 · p. 186
प्रतिहारः परावर्तो विन्योर्मेयमयावथ ।स्यान्निक्षेपस्तूपनिधिर्न्यासश्चाथ तदर्पणम् ॥ ४८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुरवर्गः Koṣakalpataru 2.1.41 · p. 124
स्त्रियां वन्दनमाला स्याद्द्वारं बलजमन्तिमे ।प्रतिहारः स्त्रियां च द्वाः पक्षद्वारं तु पक्षकः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.21 · p. 27
अङ्गणे त्वङ्गमसलमजरं चाजिरं तथा ।द्वारे तु प्रतिहारः स्याद्वारिति प्रोच्यते बुधैः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति राजवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.2.14 · p. 35
परिवारः परिकरः परिबर्हः परिच्छदः ।प्रतिहारो द्वारपालो दौवारिकश्च वेत्रभृत् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश पुरवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.2.30 · p. 52
प्रतिहारः प्रतीहारः स्त्री द्वार्द्वारञ्च वारकम् ।वेदिर्वेदी वितर्दिः स्याद्वितर्दी च वितर्दिका ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.135 · p. 120
द्वारपालः प्रतीहारः प्रतिहारश्च दर्शकः ।द्वारी दौवारिकोऽपि स्यात् वेतालो द्वारपालके ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.247 · p. 208
अमात्य आमात्यो मन्त्री मन्त्रिश्च, द्वारपालके ।प्रतीहारः प्रतिहारो द्वाःस्थो द्वाःस्थितदर्शकः ॥ २४७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.348 · p. 217
प्रतिहारो, मायायां तु शाम्बरी साम्बरी तथा ।इन्द्रजाले तु कुहुकं कुहकं तद्वदाहतम् ॥ ३४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.788 · p. 91
रुद्रेऽपि खण्डपरशुर्वैश्रवणेऽप्येककुण्डलः प्रोक्तः ।द्वारेऽपि प्रतिहारः प्राकाराग्रेऽपि कपिशीर्षम् ॥ ७८८ ॥
आर्या
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ रान्ताः Koṣakalpataru 6.27.15 · p. 333
स्यात्संप्रहारः समरे गतौ चद्वारस्थिते तु प्रतिहार उक्तः ।[62b] द्वारे तथानन्तरकेऽभिहारो-ऽभियोगके संनहने च चौर्ये ॥ १५ ॥
इन्द्रवज्राtwo metres in one verse
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.74 · p. 13
अथ प्रतिक्रियामात्रे प्रतीकारो(पि ? हि) भूभुजाम् ।वैरनिर्यातने चापि प्रतिहारस्तु कच्छपे ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.75 · p. 13
द्वारे च द्वारपाले च प्रतीकाशस्तु कथ्यते ।गजानां पूर्वपादस्य मूलस्याधःप्रदेशके ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.331 · p. 54
प्रतिहारो द्वारपाले द्वारे प्रतिहृतावपि ।साम्नस्तृतीयभक्तौ च ना स्त्री तु प्रतिहार्यसौ ॥ ३३१ ॥
अनुष्टुप्

प्रतिहार as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश क्षत्तृक्षत्ता शूद्रात्क्षत्रियाजे सारथिप्रतिहारयोः । स्मृतः प्रेष्यासुते क्षत्ता क्षत्ता नियुक्तवेधसोः ॥ Dharaṇikośa 15.3.8