अजिर
ajiraक्ली · neut.In 14 kośas: 18 synonym verses, 9 as a nānārtha head word.
वेदी वितर्दिरजिरं प्राङ्गणं चत्वराङ्गने ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
वेश्मैकदेशः प्रघणः प्रघाणः स्यादलिन्दकः ।अजिरं प्राङ्गणं प्रोक्तं वेदिका च वितर्दिका ॥ २९९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सृदाकुः पञ्चलक्ष्मा च विश्वप्सा अजिरः पुनः ।धारावलीरौ खश्वासः क्षिपणुश्च जगद्बलः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सायेन्द्रियकिशलयखेयद्रुवययोरपि ।भयद्वापरयोः क्षेत्रसत्रयोरजिरस्य च ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 य (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अङ्गनं प्राङ्गनं क्लीबेऽजिरं चत्वरमङ्गणम् ।छदौ छदिश्छादिषौ स्त्री कुलालं पटलं त्रिषु ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अक्षरमजिरमुशीरंचीवर-चीरे तथैव काश्मीरम् ।जर्जर-कुटीर-वल्लरकर्बुर-कादम्बरोशीरम् ॥ ८ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
एते शब्दाः पुंसि स्युर्भवेयुरित्यर्थः । शीकरोऽम्बुकणः । तुषारो हिमसन्ततिः । तुषी धान्यबुषः कडङ्गरश्च । बुद्बुदो जलकङ्करः । फेनो जलस्य । समुद्रस्य ओसो अवश्यायः । तण्डुलो धान्यविशेषः । अपूपः पिष्टकस्य । एते शब्दाः स्त्रियामुदिताः कथिताः । इयमालिः पङ्क्तिः । मुक्ता रत्नम् । आजिर्युद्धम् । दर्विर्विभक्तसाधनी । सिकता वालुका ।अजिनाजिरशैवालनलमृणालतुहिनोडुपाज्यसस्यानि । द्वारास्पदकाष्ठानि च नपुंसकान्येव पटलं च ॥ ४७ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
एते शब्दा नपुंसके भवन्ति । इदमजिनं मृगत्वक् । इदमजिरमङ्गणम् । शैवालं जलसम्भवम् । नलं सुवर्णभाजनम् । मृणालं पद्ममूलम् । तुहिनं तुषारः । उडुपं प्लवः । आज्यं घृतम् । सस्यं व्रीहिः । द्वारं[र] गृहस्य । आस्पदं राज्ञाम् । काष्ठमिन्धनं पटलगृहस्य तिमिरं वा । एवकारोऽवधारणे ।त्रिष्वप्यक्षेष्विन्द्रियसञ्ज्ञका एतान्नपुंसके विद्धि ।शेषाः पुंसि प्रोक्ताः श्रीपिष्टा[ष्ठा]द्याश्च निर्यासाः ॥ ४८ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
अङ्गणं चत्वरं तुल्ये अजिरं प्राङ्गणं तथा ।अर्गला परिघः साल्पा सूचिरर्गलिका पुनः ॥ २८४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रसभं तलभं शुष्मं धामाध्यात्मेर्मपुष्करम् ।किलिभं तोक्मशूक्ष्मे च तिग्मयुग्माजिराणि च ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अङ्गणे त्वङ्गमसलमजरं चाजिरं तथा ।द्वारे तु प्रतिहारः स्याद्वारिति प्रोच्यते बुधैः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गर्भागारोऽपवरको मण्डपो जनताश्रयः ।भाण्डागारः कोशकोषावङ्गण्यं [णं] चत्वराजिरे ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अजिरं चापि प्रख्यातं गृहाग्रे शोभितं स्थलम् ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पि (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 ती (wrong syllable)
genderक्लीneut.
त्रयं द्वारपिण्डिकायां द्वारबाहुलिकेऽपि च ।चत्वरं प्राङ्गनञ्च स्यादजिराङ्गनमङ्गनम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कुट्टिमोऽस्त्री निबद्धा भूरङ्गणं चत्वराजिरे ।वलभी छादनं वक्रदारु गोपानसी स्त्रियाम् ॥ ८५६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अवरोधः पराविद्धः शुद्धान्तोऽन्तःपुरं वृषम् ।अंकणस्त्वजिरं चारं वेदिका तु वितर्दिका ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अजिरं चपलं शीघ्रमविलंबितमाशु च ।विरलं तनु विश्लिष्टमघनं तलिनं तथा ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शैघ्र्ये च नगरे चास्य प्रयोगोऽर्थान्तरेऽपि च ।दृश्यते भारते क्रौञ्चधरणीधरवर्णने ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कुरङ्गारुतनिर्घोषमुद्भ्रान्तसृमराजिरम् ।इत्यत्रार्थश्चिन्तनीयोऽथ नद्यामजिरा स्त्रियाम् ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनदी
उमायामपि च प्राह रभसः शब्दवित्तमः ।त्रि तु शीघ्रे जर्जरे च स्थादथो अमरा स्त्रियाम् ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful