प्रतीहार
pratīhāraपुं · masc.In 14 kośas: 20 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
महामात्राः प्रधानानि पुरोधास्तु पुरोहितः ॥ ७२० ॥सौवस्तिकोऽथ द्वारस्थः क्षत्ता स्याद्द्वारपालकः ।दौवारिकः प्रतीहारो वेत्र्युत्सारकदण्डिनः ॥ ७२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्री द्वार्द्वारं प्रतीहारः स्याद्वितर्दिस्तु वेदिका ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतीहारो द्वारपालद्वास्थद्वास्थितदर्शकाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्त्रियां कपोतपाली स्याद्विटङ्कं पुंनपुंसकम् ।स्त्री द्वार्द्वारं प्रतीहारः स्याद्वितर्दिस्तु वेदिका ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पत्तनादिपरिच्छेदे संनिवेशो निकर्षणम् ।प्रतिहारः प्रतीहारो वातमञ्चक इत्यपि ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुरोहितः पुरोधाः स्यात्स्थेयोऽथ द्वारपालके ।दौवारिकः प्रतीहारो द्वाःस्थितो वेत्रधारकः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अधमद्विजपर्यायो मायिकः प्रतिहारकः ।प्रतीहारः कामलोऽपि कर्मार प्रतिहारकः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतीहारो वेत्रधर-वेत्र्युत्सारक-दण्डिनः ।क्षत्ता चाथ प्रतीहारी द्वाःस्था दौवारिकी स्त्रियाम् ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गवाक्षजालकौ तुल्यौ वातायनमपीक्ष्यते ।[23] द्वार्द्वारं च प्रतीहारः कोणोऽणिः कोटिरित्यपि ॥ २९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुरोधाश्च प्रतीहारः क्षत्ता दौवारिकस्तथा ।उत्सारको वेत्रिदण्डिद्वाःस्था अन्तःपुरे त्वथ ॥ ३४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्वारपाले प्रतीहारो द्वाःथो द्वाःस्थितदर्शकौ ।रक्षिवर्गोऽप्यनीकस्थो राजरक्षकपूरुषे ॥ २५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जालकाश्च प्रतीहारा मुसुण्डाश्चर्मिणोऽपि च ।तत्र राजालगर्दः स्याद्वत्सनाभश्च तद्विषः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतीहारो द्वारगोप्ता द्वास्थो वेत्रलताधरः ।स्थापन्यः कञ्चुकी षण्ठः सौविदुल्लो नपुंसकः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्सारकः प्रतीहारो द्वारस्थो द्वारपालकः ।द्वाःस्थितिदर्शको दण्डी द्वास्थश्च द्वाःस्थितस्तथा ॥ ११७६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ति (wrong syllable)
genderपुंmasc.
द्वार्द्वारं प्रतीहारश्च वलजं चापि कथ्यते ॥ १७२५ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
प्रतिहारः प्रतीहारः स्त्री द्वार्द्वारञ्च वारकम् ।वेदिर्वेदी वितर्दिः स्याद्वितर्दी च वितर्दिका ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्वारपालः प्रतीहारः प्रतिहारश्च दर्शकः ।द्वारी दौवारिकोऽपि स्यात् वेतालो द्वारपालके ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अमात्य आमात्यो मन्त्री मन्त्रिश्च, द्वारपालके ।प्रतीहारः प्रतिहारो द्वाःस्थो द्वाःस्थितदर्शकः ॥ २४७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आवालीर्भट्टिगेहाली निगमस्तु वणिक्पथः ।द्वाः स्त्री द्वारं प्रतीहारः पक्षद्वारे तु पक्षकः ॥ ८५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्वारपालः प्रतीहारो द्वार्स्थो दण्डी च वेत्रभृत् ।स्थापत्याः सौविदाः सौविदल्लाः कञ्चुकिनः समाः ॥ १२९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतीहार as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश दर्शकवर्णकश्चन्दने ख्यातश्चारणे च विलेपने । दर्शकः स्यात्प्रतीहारे दर्शयितरि च त्रिषु ॥ Dharaṇikośa 1.2.24
- धरणिकोश उदास्थितउदास्थितः प्रतीहारे चरभेदे च कीर्तितः । पाशुपतो वकपुष्पे कस्मिंश्चिच्छिवलिङ्गिनि ॥ Dharaṇikośa 15.2.69
- नानार्थार्णवसंक्षेप नन्दिभेरीसंज्ञकवाद्येऽथ देवदेवस्य शूलिनः । प्रतीहारे नृलिङ्गः स्याद् धातावपि च नन्दतौ ॥ ६६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.669
- शब्दरत्नावली क्षत्तृक्षत्ता सूते प्रतीहारे क्षत्रियाशूद्रजेऽपि च । नियुक्ते च विरिञ्चे च भुजिष्यातनये पुमान् । कर्ता विधातरि स्यात्तु कारके वाच्यलिङ्गकः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.7
- शब्दरत्नावली उदास्थितउदास्थितः प्रतीहारे प्रव्रज्यावसिते चरे । स्यादुल्लिखितमुत्कीर्णे चित्रिते च तनूकृते ॥ उद्ग्राहितमुदीर्णे स्याद् बद्धग्राहितयोस्त्रिषु । उपसत्तिः सङ्गमात्रे सेवायामपि च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.159