कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

मत्तवारण

mattavāraṇaपुं · masc.

In 11 kośas: 9 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.1.117 · p. 39
मत्तालम्बोऽपाश्रयः स्यात्प्रग्रीवो मत्तवारणे ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.307 · p. 37
पर्यङ्कः शयनं शय्या तल्पं च तलिनं स्मृतम् ।अपाश्रयस्तु विद्वद्भिः कथ्यते मत्तवारणः ॥ ३०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव पूःप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.3.68 · p. 16
जिनस्थाने चैत्यमस्त्री विहारोऽसावपाश्रयः ।मत्तालम्बश्चपग्रीवो न स्त्रियां मत्तवारणम् ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव पूःप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.3.75 · p. 16
प्रासादमण्डपे चूडा दन्तास्ते नागदन्तकाः ।मत्तवारणमिच्छन्ति प्रग्रीवं पुंनपुंसकम् ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 135 · p. 67
प्रासादसौधहर्म्याणि निर्व्यूहो मत्तवारणः ।वातायनं मतालम्बमालम्ब्यसुखमासनम् ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.203 · p. 282
प्रगीवोऽपाश्रयो मत्ता लम्बः स्यात् मत्तवारणः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1816 · p. 220
मालिका स्त्री वेश्मभेदे निर्यूहे मत्तवारणम् ।वीणा घोषवती सा तु गणेशस्य प्रभावती ॥ १८१६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.31 · p. 161
पिच्छन्दका राजधाम्नां सन्निवेशो निकर्षणम् ।कूटागारं तु वलभी निर्यूहो मत्तवारणम् ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.164 · p. 172
विष्टरं त्वासनं पीठं दारुजं वेत्रजं पुनः ।आसन्दी मञ्चकः खट्वापाश्रयो मत्तवारणम् ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास णश्लोकः Dharaṇikośa 14.3.27 · p. 60
मत्तवारणमाख्यातो धीरैः समददन्तिनि ।महाप्रासादभित्तीनामग्रे वृक्षावृतौ तथा ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ णान्ताः Koṣakalpataru 6.15.69 · p. 204
आलापेऽप्यथ दान क्लिन्नकरेभेऽप्यपाश्रये किंच ।प्रासादादिकवीथीवरण्डके मत्तवारणं प्राहुः ॥ ६९ ॥
गीतिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पञ्चाक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.77 · p. 99
शङ्खे त्रिषु तु यस्यास्ति तत्रार्थे मधुरः स्वनः ।निर्यूहेऽपाश्रये च क्ली मत्तवारणमित्यदः ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पञ्चाक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.78 · p. 99
ना तु मत्तगजे ना तु चतुष्कीसंज्ञके कृते ।वाससा विद्धि मशकहरीं मशककुन्धये ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश णान्ताः Śabdaratnāvalī 7.15.97 · p. 213
परिभाषणमुक्तौ स्यान्निन्दोपालम्भने यमे ।अथ मत्तवारणं स्यात्प्रभिन्नमदकुञ्जरे ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 त्त (wrong syllable)
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश णान्ताः Śabdaratnāvalī 7.15.98 · p. 213
प्रासादवीथीकुन्दद्रुमानां गाढावृतावपि ।मण्डूकपर्णी मञ्जिष्ठाब्राह्मण्योः पुंसि गोलके ॥
अनुष्टुप्
doubtful

मत्तवारण as a meaning in nānārtha verses