कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

आसन

āsanaक्ली · neut.

In 17 kośas: 47 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 22 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवाधिदेवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 1.82 · p. 7
नियमाः शौचसंतोषौ स्वाध्यायतपसी अपि ।देवताप्रणिधानं च करणं पुनरासनम् ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.684 · p. 29
स्याद्वेत्रासनमासन्दी विष्टरः पीठमासनम् ॥ ६८४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.735 · p. 30
संधिविग्रहयानान्यासनद्वैधाश्रया अपि ।षङ्गुणाः शक्तयस्तिस्रः प्रभुत्वोत्साहमन्त्रजाः ॥ ७३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.1224 · p. 47
अङ्गुलिः कर्णिका दन्तौ विषाणौ स्कन्ध आसनम् ॥ १२२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.138
गेन्दुकः कन्दुको दीपः प्रदीपः पीठमासनम् ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.29
सन्धिर्ना विग्रहो यानमासनं द्वैधमाश्रयः ॥ १८ ॥षड्गुणाः शक्तयस्तिस्रः प्रभावोत्साहमन्त्रजाः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह क्षत्रियवर्गः Amarakośa 2.8.39
आसनं स्कन्धदेशः स्यात्पद्मकं बिन्दुजालकम् ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.217 · p. 27
दानं मदो विषाणौ च दशनौ स्कन्ध आसनम् ।अपाङ्गदेशो निर्याणं कर्णमूलं तु चूलिका ॥ २१७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.310 · p. 37
चन्द्रोदयो वितानं स्यादुल्लोचः कदकस्तथा ।व्यञ्जनं तालवृन्तं च विष्टरः पीठमासनम् ॥ ३१० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
असनः स्यादासलोऽपि आसनोऽप्याशनस्तथा ।नारङ्गः स्यानागरङ्गस्तत्र नार्यङ्ग इत्यपि ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.213 · p. 44
शकृद्द्वारं गुदोऽस्त्री स्फिक् न स्त्रियामासनं च षण् ।अपानं ना कटिप्रोथः स्त्रियामपि चुलिश्च्युतिः ॥ २१३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.425 · p. 67
अस्त्रियां पालकं क्लीबे विष्टरासनके उभे ।स्त्रियां क्लीबे तु पीठं स्यादौशीरं शयनासने ॥ ४२५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.170 · p. 87
देवताप्रणिधानं च करणं पुनरासनम् ।प्राणायामः प्राणयमः श्वासप्रश्वासरोधनम् ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.80 · p. 97
श्रेणिः स्त्रियां च प्रकृतिर्द्वे इमे चाथ षड्गुणाः ।सन्धिर्ना विग्रहो यानमासनं द्वैध आश्रयः ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव क्षत्रियप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.6.164 · p. 107
अस्याग्रं पुष्करं क्लीबेऽङ्गुलं स्यात्तस्य कर्णिका ।विषाणावस्त्रियां पुंसि दन्तौ ना स्कन्ध आसनम् ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.214 · p. 272
स्मरिणी कपिलाक्षी च भस्मगर्भा कुशिंशपा ।अरुणस्तु महासर्जोऽशन आसनसौरिणौ ॥ २१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.165 · p. 479
केतनासनयोर्वर्द्धमानस्य च दिनस्य च ।ओदनस्थानयोस्तद्वच्छतमानविमानयोः ॥ १६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.78 · p. 150
असनश्चासनश्च स्यादथान्यः कृष्णसर्जकः ।सुगन्धिर्नीलनिर्यासः पुष्पवृक्षोऽलकप्रियः ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.30 · p. 230
खट्वैकदेशो मार्जारोऽस्त्रियां त्वासन - विष्टरे ।पीठं नपुंस्यथौशीरमेकोक्त्या शयनासने ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.59 · p. 249
संधिर्ना विग्रहो यानमासनं द्वैधमाश्रयः ।षड्गुणाः शक्तयस्तिस्रः प्रभुत्वोत्साहमन्त्रजाः ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.200 · p. 253
अङ्गुलीः कर्णिका कर्णमूलं स्याच्चूलिका स्त्रियाम् ।गुल्फः प्रौहः स्कन्धदेशस्त्वासनं पद्मकं पुनः ॥बिन्दवः पक्षभागस्तु पार्श्वतोऽप्यथ योऽग्रतः ।दन्तभागो न ना गात्रं जङ्घादिप्राक्प्रदेशकः ॥पश्चाद्भागोऽपरो नाह्यो वारी स्त्री रज्जुरङ्घ्रिगा ।त्रिपदी गात्रयोर्बन्ध एकस्मिन्नपरेऽपि च ॥उत्पलं कर्णमांसं स्याल्लालिका कर्णवेधिनी ।अपाङ्गदेशो निर्याणं पुच्छमूलं तु पेचकः ॥शृङ्खलस्त्रिषु चान्दूः स्त्री न स्त्रियौ निगडान्दुकौ ॥ २०० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ पुंनपुंसकलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.5.50 · p. 113
श्राद्धो[232b]त्सेध-कबन्ध-सौध-मधु चान्धं चायुधं चौषधंमौनं मानविमानयानपुलिनापीनोदपानासनम् ।उद्यानं नलिनं खलीनखलिनस्थानाभिधानौदन-ब्रह्मप्रेमसमानजानुनिधनप्रस्फोटनं पक्ष्म च ॥ ५० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
नाममालिका Nāmamālikā · भोज भूम्यादिनामधेयप्रकरणम् Nāmamālikā 3.170 · p. 29
उरःपार्श्वे तु विक्षोभौ दर्दुरौ गलपार्श्वकौ ।तल्पलं त्विभमध्याङ्गं स्कन्धदेशेऽग्र्यमासनम् ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 113 · p. 56
विष्टरं मल्लिकापीठमासन्दीमासनं विदुः ।विष्टपं भुवनं लोको जगत् तस्य पतिर्जिनः ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नाममाला Nāmamālā (Dhanañjaya) · धनञ्जय Nāmamālā (Dhanañjaya) 135 · p. 67
प्रासादसौधहर्म्याणि निर्व्यूहो मत्तवारणः ।वातायनं मतालम्बमालम्ब्यसुखमासनम् ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.140 · p. 69
[39] शुण्डा हस्तः करो हस्तिनासा स्यादथ पुष्करम् ।शुण्डाग्रं चाथ दन्तौ तु विषाणो स्कन्ध आसने ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.324 · p. 141
दर्पणो मकुरादर्शावात्मदर्शोऽप्यथासनम् ।विष्टरः पीठमासन्दी वेत्रासनमपीरितम् ॥ ३२४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.355 · p. 146
संदेशहारको दूतो गृहस्वामी तु सत्रिणि ।षड्गुणा विग्रहसन्धियानद्वैधाश्रयासनम् ॥ ३५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ह (wrong syllable)
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास पुंनपुंसकलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.5.145 · p. 229
समानो वर्धमानश्च विमाननिधने अपि ।हायनस्थानयानानि वस्नोद्यानासनानि च ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संयोगादिवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.2.73 · p. 26
दीपो गृहमणिर्ज्योतिः प्रदीपः कज्जलध्वजः ।आसनं विष्टरः पीठं भद्रासनं तदुत्तमम् ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवाधिदेवविभागः Suśīlanāmamālā 2.60 · p. 9
करणमासनं प्राणायामः प्राणयमस्तथा ।श्वासप्रश्वाससंरोधः प्रत्याहारोऽक्षरोधनम् ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ण (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.895 · p. 173
आसनं विष्टरः पीठं चेति नामानि मन्यते ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1200 · p. 188
सन्देशहारको दूतः ख्यातः सन्धिस्तु विग्रहः ।यानं तथाऽऽसनं द्वैधमाऽऽश्रयश्चेति षड्गुणाः ॥ १२०० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2029 · p. 335
असनश्चाऽऽसनश्चैव बन्धूकपुष्पजीवकौ ।प्रियकः पीतसालश्च सर्जकः पीतसारकः ॥ २०२९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2215 · p. 363
शुण्डाग्रं पुष्करं ज्ञेयं कर्णिका तु गजाङ्गुलिः ।विषाणौ गजदन्तौ स्तां स्कन्ध आसनमुच्यते ॥ २२१५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.418 · p. 109
आसनोपासनं पीठं पीठा विस्तर इत्यपि ।समुद्गकः सम्पुटकः समुद्गः सम्पुटोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.194 · p. 124
पौरश्रेणीश्च राज्याङ्ग प्रकृतिश्च भवेत् द्वयमम् ।पुंसि सन्धिर्विग्रहः स्याद् यानमासनमा श्रेयः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 7 श्रे (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.234 · p. 127
निर्नायनन्तु निर्याणं मतङ्गापाङ्गदेशके ।चूलिका कर्णमूले स्याद् वाहित्थं कुम्भयोरधः ।तदधः प्रतिमानं स्यात् स्कन्धदेशे तथासनम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.168 · p. 232
बीजके त्वासनः प्रोक्ताऽसनोऽशनवदाशनः ।पाटला पाटलिः स्त्रीन्रोर्बहुत्वके भवेद्भुजः ॥ १६८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त्व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण चतुष्पदाध्यायः Śabdaratnākara 2.4.700 · p. 89
हस्तस्याग्रं पुष्करं वक्त्रमध्यंवाहित्थं स्यादीषिका नेत्रकूटम् ।आरक्षोऽधः कुम्भयोरासनं तुस्कन्धोद्देशः कुम्भमध्यं विदुर्ना ॥ ७०० ॥
शालिनी
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पुराध्यायः Śabdaratnākara 2.6.864 · p. 109
कला कपोतायनिका संधिः पटलकुड्ययोः ।वातायनं गवाक्षं स्याज्जालकं पीठमासनम् ॥ ८६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ब्रह्माध्यायः Śabdaratnākara 3.2.1258 · p. 153
उपस्पर्शस्त्वाचमनमपचारस्त्वपक्रिया ।हिंसाकर्माभिचारः स्यादासनं स्वस्तिकादिकम् ॥ १२५८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण क्षत्रियाध्यायः Śabdaratnākara 3.3.1272 · p. 155
स्वाम्यमात्यसुहृत्कोशराष्ट्रदुर्गबलानि च ।षाड्गुण्यं षड्गुणाः संधिविग्रहो यानमासनम् ॥ १२७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ब्राह्मणाध्यायः Vaijayantī 3.6.210 · p. 100
आसनं करणं तस्य भेदाः पद्मासनादयः ।उत्तानौ चरणावूर्वोर्न्यस्येन्नाभौ करद्वयम् ॥ २१० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.6 · p. 104
षड्गुणा आसनं यानं द्वैधं विग्रह आश्रयः ।सन्धिश्चेन्द्रयमादीनां वृत्तमिन्द्रव्रतादिकम् ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.164 · p. 172
विष्टरं त्वासनं पीठं दारुजं वेत्रजं पुनः ।आसन्दी मञ्चकः खट्वापाश्रयो मत्तवारणम् ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश धर्मकर्माध्यायः Vaijayantī 5.2.14 · p. 193
निर्बन्धोऽभिनिवेशः स्यात् प्रवेशोऽन्तरगाहनम् ।आस्यासनोपवेशश्च निवेशो रचना स्थितिः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास नार्धश्लोकः Dharaṇikośa 19.2.51 · p. 117
देवनं व्यवहारे स्याज्जिगीषाक्रीडनादिषु ।आसनं करिणां स्कन्धे पीठे गतिनिवर्तने ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.97 · p. 45
शटति स्यात्क्षयति च तथा मटति नन्दति ।वेति प्राप्तौ त्वाङ्परः स्यात्सीदतिश्चासने नितः ॥उदो विनाशेऽवाद्ध्रासेऽनुत्साहेऽपादनुग्रहे ।शुद्धावुपादानुकूल्ये प्रतिपादन-सेवयोः ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.44 · p. 250
आदेशलेखाक्षितिपालदत्त-पृथ्वीषु वीरासनकेतुवस्त्रे ।स्याद्वासनं ज्ञानसुधूपनार्थंस्कन्धे त्विभस्यासनमन्तिमे तत् ॥
इन्द्रवज्रा
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.179 · p. 62
आकर्णकर्षणाच्चेदमङ्गुलेनाधिकं विदुः ।ज्ञेयमायमने चैतत् पीठादौ त्वासनं नपि ॥ १७९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsपीठ
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.180 · p. 62
पुंस्यप्येके क्रियायां तु -दास्तेरासना न ना ।क्ली तु गात्रस्य विन्यासभेदे पद्मासनादिके ॥ १८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.181 · p. 62
गजस्य स्कन्धदेशे च स्यादास्थानी तु नप्स्त्रियोः ।सदस्यथ प्रतिज्ञायां क्लीबमाक्रमणेऽपि च ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.35 · p. 236
आसनं स्याद्गजस्कन्धे पीठे यात्रानिवर्तने ।आजीनं वाजिभूषायां ग्रहणे च नपुंसकम् ।आत्मा स्वभावे मनसि प्रयत्ने च धृतावपि ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2047 · p. 248
आसनं वारणस्कन्धे आस्पदं स्थानकृत्ययोः ।स्तम्भमात्रेऽपि चालानमाशंसा स्तववाञ्छयोः ॥ २०४७ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नपुंसकलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.3.3 · p. 250
अनूकमन्वये शीलेऽप्यास्पदं स्थानकृत्ययोः ।स्तंभमात्रेऽपि चालानं हस्तिनोंऽसेऽपि चासनम् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्

आसन as a meaning in nānārtha verses