तलिन

talinaवि · adj.

In 11 kośas: 14 synonym verses, 7 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.449 · p. 21

चक्षुष्यः सुभगो द्वेष्योऽक्षिगतोऽथांसलो बली ॥ ४४८ ॥निर्दिग्धो मांसलश्चोपचितोऽथ दुर्बलः कृशः ।क्षामः क्षीणस्तनुश्छातस्तलिनामांसपेलवाः ॥ ४४९ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 थ (wrong syllable)

चक्षुष्यवि सुभगवि द्वेष्यवि अक्षिगतवि अंसलवि बलिन्वि निर्दिग्धवि मांसलवि उपचितवि दुर्बलवि कृशवि क्षामवि क्षीणवि तनुवि छातवि तलिनवि अमांसवि पेलववि

genderविadj.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.682 · p. 29

तल्पं शय्या शयनीयं शयनं तलिनं च तत् ॥ ६८२ ॥

metre not recognised

तल्पक्ली शय्यास्त्री शयनीयक्ली शयनक्ली तलिनक्ली

genderक्लीneut.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.81 · p. 54

स्तोकं क्षुल्लं तुच्छमल्पं दभ्राणुतलिनानि च ॥ १४२६ ॥तनु क्षुद्रं कृशं सूक्ष्मं पुनः श्लक्ष्णं च पेलवम् ।

अनुष्टुप्

स्तोकवि क्षुल्लवि तुच्छवि अल्पवि दभ्रवि अणुवि तलिनवि तनुवि क्षुद्रवि कृशवि सूक्ष्मवि श्लक्ष्णवि पेलववि

genderविadj.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.307 · p. 37

पर्यङ्कः शयनं शय्या तल्पं च तलिनं स्मृतम् ।अपाश्रयस्तु विद्वद्भिः कथ्यते मत्तवारणः ॥ ३०७ ॥

अनुष्टुप्

पर्यङ्कपुं शयनक्ली शय्यास्त्री तल्पक्ली तलिनक्ली अपाश्रयपुं मत्तवारणपुं

genderक्लीneut.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.717 · p. 83

क्षामं शातं कृशं क्षीणं पेलवं तलिनं तनु ।निरन्तरं घनं सान्द्रं बहुलं विरलेतरम् ॥ ७१७ ॥

अनुष्टुप्

क्षामवि शातवि कृशवि क्षीणवि पेलववि तलिनवि तनुवि निरन्तरवि घनवि सान्द्रवि बहुलवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.107 · p. 32

अमांसो दुर्बलः शातश्छातः क्षामः शितः कृशः ।क्षीणस्तनुश्च तलिनस्तुन्दी तुन्दोऽपि चण्डिलः ॥ १०७ ॥

अनुष्टुप्

अमांसवि दुर्बलवि शातवि छातवि क्षामवि शितवि कृशवि क्षीणवि तनुवि तलिनवि तुन्दिन्वि तुन्दवि चण्डिलवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.421 · p. 67

तल्पमस्त्री तु तलिनं क्लीबे स्याच्छयनं पुनः ।शयनीयं स्त्रियां शय्या खट्वा स्यान्मञ्चकोऽस्त्रियाम् ॥ ४२१ ॥

अनुष्टुप्

तल्पपुंक्ली तलिनक्ली शयनक्ली शयनीयक्ली शय्यास्त्री खट्वास्त्री मञ्चकपुंक्ली

genderक्लीneut.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.33 · p. 213

क्षामः क्षीणोऽमांसलश्च तलिनच्छात-पेलवाः ।निर्दिग्धः[82b] स्यादुपचितो बलवान्मांसलोंऽसलः ॥ ३३ ॥

metre not recognised

क्षामपुं क्षीणपुं अमांसलपुं तलिनपुं छातपुं पेलवपुं निर्दिग्धपुं उपचितपुं बलवत्पुं मांसलपुं अंसलपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.75 · p. 19

तलिनं चाथ मोघं स्यादन्तर्गडु निरर्थकम् ।निष्प्रयोजन-वन्ध्ये च निष्फलं च मुधाव्ययम् ।प्रभूतं प्रचुरं प्राज्यमदभ्रं बहुलं बहु ॥ ७५ ॥

अनुष्टुप्

तलिनवि मोघवि अन्तर्गडुवि निरर्थकवि निष्प्रयोजनवि वन्ध्यवि निष्फलवि मुधाअ प्रभूतवि प्रचुरवि प्राज्यवि अदभ्रवि बहुलवि बहुवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.77 · p. 19

दभ्राणू तलिनं तुच्छं क्षुल्लकं क्षुद्रकं दरम् ।सूक्ष्मं श्लक्ष्णं पेलवं च लव-लेश-कणा नरि ॥ ७७ ॥

अनुष्टुप्

दभ्रवि अणुवि तलिनवि तुच्छवि क्षुल्लकवि क्षुद्रकवि दरवि सूक्ष्मवि श्लक्ष्णवि पेलववि लवपुं लेशपुं कणपुं

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.316 · p. 91

क्षुल्लस्तोके तुच्छमल्पं दभ्राणुतलिनं तनु ।कृशं सूक्ष्मं तथा क्षुद्रं पेशले श्लक्ष्णमित्यपि ॥ ३१६ ॥

अनुष्टुप्

क्षुल्लवि स्तोकवि तुच्छवि अल्पवि दभ्रवि अणुवि तलिनवि तनुवि कृशवि सूक्ष्मवि क्षुद्रवि श्लक्ष्णवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.254 · p. 92

तलिनः पेलवश्छातश्चेति दुर्बलवाचकाः ।

अनुष्टुप्

तलिनवि पेलववि छातवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2594 · p. 418

अल्पं तुच्छं तनु स्तोकं क्षुद्रं क्षुल्लं तथा कृशम् ।अणु च तलिनं दभ्रं दश नामानि सन्ति वै ॥ २५९४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 च (wrong syllable)

अल्पवि तुच्छवि तनुवि स्तोकवि क्षुद्रवि क्षुल्लवि कृशवि अणुवि तलिनवि दभ्रवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.125 · p. 211

अजिरं चपलं शीघ्रमविलंबितमाशु च ।विरलं तनु विश्लिष्टमघनं तलिनं तथा ॥ १२५ ॥

अनुष्टुप्

अजिरवि चपलवि शीघ्रवि अविलंबितवि आशुवि विरलवि तनुवि विश्लिष्टवि अघनवि तलिनवि

genderविadj.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.240

तलिनं विरले स्तोके वाच्यलिङ्गं तथोत्तरे ।

अनुष्टुप्

meaningsविरल स्तोक

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास नपादः Dharaṇikośa 19.1.14 · p. 107

[54] सेवनं सीवनोपास्त्योर्वर्जनं त्यागहिंसयोः ।तलिनं विरले स्तोके सदनं भवने जले ॥

अनुष्टुप्

meaningsविरल स्तोक

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.27 · p. 250

स्यात्पुंसि वायौ तलुनोऽथ यूनिभेद्योऽयमथो तलिनं तथाल्पे ।तुच्छे पराभं विरले च शस्तंमलीमसे स्यान्मलिनं च कृष्णे ॥ २७ ॥

उपजातिःmetre not read in every linenearly उपजातिः: pāda 2, syllable 4 म (wrong syllable)

meaningsअल्प तुच्छ विरल

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् वाच्यलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.24 · p. 43

तलिनं विरलेऽल्पेऽथ तीरितं पारिते तथा ।तीरं च प्रापिते तीरीकृते च व्यवहारगैः ॥ २४ ॥

अनुष्टुप्

meaningsविरल अल्प

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.837 · p. 120

भुवीन्द्रपुत्त्र्यां चाथ त्रिस्तलिनं विरलाल्पयोः ।अजयस्त्वब्रवीत् तुच्छे तलिनी तु स्त्रियामियम् ॥ ८३७ ॥

अनुष्टुप्

meaningsविरल अल्प तुच्छ

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.56 · p. 237

जननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः ।जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च ।जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् ।जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके ।तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् ।तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु ।त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् ।तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 षु (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 म (wrong syllable)

meaningsतरल स्तोक स्वच्छ

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.4.12 · p. 255

जरठः कठिने जीर्णे तलिनो विरलाल्पयोः ।पशुः कालेऽपि निश्शृंगो नरोऽश्मश्रुश्च तूपरौ ॥ १२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsविरल अल्प