खट्वा
khaṭvāस्त्री · fem.In 15 kośas: 17 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
genderस्त्रीfem.
उपधानं तूपबर्हः शय्यायां शयनीयवत् ॥ १३७ ॥शयनं मञ्चपर्यङ्कपल्यङ्काः खट्वया समाः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तल्पमस्त्री तु तलिनं क्लीबे स्याच्छयनं पुनः ।शयनीयं स्त्रियां शय्या खट्वा स्यान्मञ्चकोऽस्त्रियाम् ॥ ४२१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अवसक्थिनिका खट्वा निषद्या खट्विका समे ।स्याद्वेत्रासनमासन्दी प्रतिग्राहपतद्ग्रहौ ॥ ४२४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
खट्वा ग्रीवा तथा दूर्वा लट्वा सारिवया शिवा ।कशा शिवा कुशोशापि दशेषामिक्षया समा ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आस्फोता दधिपुष्पी खट्वाथाद्य(?)पराजिता ।गर्दभी जनिका सूर्या श्वेतपाटलिपिण्डका ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
काकाण्डो लावुकाकाण्डा खट्वा पर्यङ्कपादिका ।दधिपुष्पी कोश (ल?) शिम्बिर्भवेच्छूकरपादिका ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मणिमाला ध्वनिमाला हरिताली सुरताली च ।लट्वा खट्वा मूर्वा दर्विर्नीविश्छविर्मौर्वी ॥ ७४ ॥
उपगीतिःmetre not read in every line
genderस्त्रीfem.
एताः स्त्रियां विद्धि । इयं क्रोडा अङ्कः । घाटा ग्रीवा । शिरोधरा ग्रीवा । जिह्वा रसना । शष्कुली खण्डस्य भक्ष्यद्रव्यम् । स्पृहा वाञ्छा । माया जनवञ्चनेच्छा । इयं शाखा वृक्षस्य । शिखा चूडा । कला विज्ञानम् । मेखला काञ्ची । रेखाराजिर्घनस्य । पङ्क्तिर्दन्तानाम् ।स्नायुश्रद्धोल्का[त्का]श्च स्त्रियां खट्वा भवेत्त्रेता ।ताणा वाणा प्राणा विश्वाणा संक्रुणा विकोणा च ॥ ५२ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
एते शब्दा स्त्रियां भवन्ति । स्नायुः शरीरस्य । श्रद्धा आदरः । उल्का आकाशोत्पातः ज्वाला च । खट्वा शयनीयम् । त्रेता युगम् । ताणा सूत्ररचना । वाणा वाणी । प्राणा श्रद्धा । विश्वाणा लीला । सङ्क्रुणा नासिका । विकोणा नेत्रविक्षु[च्छु]ब्धिः ।भयबीजसिध्मपदबर्हशुक्रतक्रसुखदुःखशिखराणाम् ।विद्यान्नपुंसकत्वमसृगित्यस्य सदैव ॥ ५३ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
उपला मेखला शाला खट्वा [कला?] दिशा शिवा ।रसाला सिध्मला शेषा स्नसा मूषा सुवर्चला ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शय्यायां शयनीयं च शय्या च शयनं मतम् ।खट्वायां मञ्चपर्यङ्कपल्यङ्काः सन्दिनीति च ॥ १९९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सदनं भवनागारे मन्दिरं तल्पमाशया ।शय्या पर्य्यङ्कगः? खट्वाऽऽस्तरणं तूलिका सुवा? ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
खट्वा पर्यङ्कपल्यङ्काष्टशल्यामञ्चमञ्चकाः ।शय्या च शयनं तल्पं शयनीयं च तूलिका ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
खट्वा पर्यङ्कपल्यङ्कौ मञ्चः स्यान् मञ्चकः पुनः ॥ १११० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
खट्वा तु मञ्चपर्यङ्कपल्यङ्काः पुंसि च स्त्रियाम् ।उपधानं तूपबर्हः पतद्ग्राहः प्रतिग्रहः ॥ ८६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विष्टरं त्वासनं पीठं दारुजं वेत्रजं पुनः ।आसन्दी मञ्चकः खट्वापाश्रयो मत्तवारणम् ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आयुर्वेदप्रसिद्धे च व्रणबन्धनयन्त्रके ।खर्जूर्विद्युति कण्ड्वां च गतिर्नाडीव्रणे पथि ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsव्रणबन्धनयन्त्रक
doubtful
खट्वा as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश पर्यङ्कपर्यङ्को मञ्चपल्यङ्कखट्वापर्यस्तिकासु च । आतङ्को रोगसंतापशङ्कार्थः सद्भिरिष्यते ॥ Dharaṇikośa 1.2.9
- नानार्थार्णवसंक्षेप पर्यङ्कसामस्तोत्रगतस्तोमतृतीयांशेऽप्यथ स्मृतः । पर्यस्तिकायां खट्वायां पर्यङ्कः स्याच्चतुर्ष्वपि ॥ १५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.151
- शब्दरत्नावली पर्यङ्कस्यात् पार्श्वकः पार्श्वमात्रे पार्श्वद्वारसहायके । पर्यङ्कः स्याद्वृषी मञ्चखट्वापर्यन्तिकासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.98